Wanneer kwam je op het idee gedichten te gaan schrijven en hoe
kwam dat? Zo rond mijn dertiende, een jaar of zes geleden dus. Vrijwel
van de ene op de andere dag was ik er van overtuigd dat poëzie
de enige manier was om mezelf te vertellen wat er in me omging. Ik
vond het nodig, blijkbaar. Niet dat ik wist wat poëzie was, maar
toch, het moest.
Heeft de middelbare school je liefde voor poëzie
vergroot of juist niet? Ik denk het wel, maar dan vooral omdat er vrijwel
niets aan werd gedaan. Zoals zoveel scholieren had ik de drang om anders
dan normaal te zijn, om iets te hebben waardoor je eruit springt. Poëzie
was bijzonder; ik werd erg gestimuleerd om door te gaan met schrijven
en lezen. Op de middelbare school is het ontstaan en heeft het zich
ontwikkeld. Het is nooit meer opgehouden.
Welke dichters bewonder
je en waarom? Moeilijk. Ik vind de bundel "Popcorn" van Bart Chabot
ontzettend mooi.
Die is al wel een beetje oud, uit 1981 geloof ik.
Ik liep er toevallig tegenaan in een tweedehands boekenzaakje, een
jaar geleden. Chabot schrijft daar rauw, swingend en nergens een moment
onverschillig. Maar ik las laatst wat nieuwere gedichten van hem, en
die vielen me ontzettend tegen. Dus een echte favoriet heb ik niet.
Ik laat het allemaal maar op me afkomen, en zoveel lees ik nou ook
weer niet.
Hoeveel verzen heb je geschreven ten gevolge van een
ongelukkige liefde? Zo rond de driehonderd. Maar dan kan ik er tien
boven of onder zitten.
Zijn er mensen die je met een scheef oog
aankijken omdat ze weten dat je gedichten schrijft? Sla je hen heel
erg hard? Ik heb tien jaar lang gevoetbald. In de kleedkamer word je
er ook niet echt populairder mee, dat dichten. Gek genoeg bleef het
altijd bij scheve ogen. Ik werd geaccepteerd. Misschien omdat ik ook
gewoon een boerenlul was. Ben. Verder merk ik er tegenwoordig niks
meer van om me heen. Ik volg dan ook een schrijfopleiding; zo ongeveer
iederéén schrijft daar gedichten.
Op welke plek zou
je nog wel eens een gedicht van jezelf geplaatst willen zien? Op de
zijkant van de pakken C1000-hagelslag. Van die dingen die je alleen
maar leest omdat je op een druilerige zondagmiddag niks anders voor
handen hebt.
Man-Engulfed-in-Wave-Khao-Lak
Gisterochtend is een rimpel rond je ogen,
zonnesteken, zandkastelen,
het is warm, je ziet de kilometers niet
die ik nu afleg.
Mijn vloedlijn wijkt, ik laat je achter,
maar je komt achter mij aan.
Ik trek je mee en als het stil wordt,
blijf je staan.
Je kijkt de verte in, de stilte houdt nog
drie seconden vast. Ik spoel de aarde
voor je weg en doof je oren, kijk me aan,
je kunt niet rennen
en ik leg je zonder toekomst op je rug.
Dit was een ochtend,
wit en water,
het is goed,
ik breng je terug.
Jelmer's gedicht in de eerste wedstrijdronde
Voel je ervoor je gedichten op een podium voor te dragen?
Doe je dat al? Nu wel, ondanks dat ik stotter. Lange tijd heb ik het
als een nachtmerrie voor me uit geschoven, tot ik erachter kwam dat
ik vrijwel vloeiend mijn poëzie voor kan lezen. Ik heb het inmiddels
een aantal keer gedaan en ik krijg er steeds meer plezier in.
Wat
is de grootste passie in je leven? Liefde, al dan niet bereikbaar.
Of mijn geloof in God. Of is dat hetzelfde?
Naar welke muziek zou
men bij het lezen van je gedichten moeten luisteren? Met muziek creëer
je werelden van verschil waar het gaat om het lezen van poëzie,
en dat vind ik alleen maar een mooi gegeven. Vivaldi leest anders dan
The Cranberries, Miles Davis anders dan Rammstein. So be it. Laat het
maar gebeuren, van mij hoeft het niet een bepaalde kant op. Het liefst
zie ik dat mensen helemaal zelf mijn poëzie invullen, totdat het
hun tevreden stemt. Dus waarom niet met muziek?
Wat lees je naast
poëzie? Theaterteksten, proza, kranten, en vooral ook veel teksten
van klasgenoten. Tijdgebrek maakt me soms hulpeloos.
Wat is het
meest gedurfde dat je ooit hebt gedaan? Met een net geschreven gedicht
een meter achter een meisje gelopen op Utrecht CS. Ze had een uur tegenover
me in de trein gezeten en ik was zo verliefd dat ik een verschrikkelijk
lelijk gedicht schreef, helemaal voor haar. Ik wilde het haar gaan
geven. Ik liep achter haar en stond op het punt om iets te gaan zeggen.
Maar ik durfde niet. Het bleef bij die ene meter. Het gedicht ligt
nog in een la op mijn kamer. Maar dat ik het wílde gaan doen,
vind ik al gedurfd genoeg. Voor mijn doen.
Waar val je bij in slaap
behalve dan bij deze vragenlijst? Discussies over de essentie van kunst.
Maak
af: De westerse cultuur is ... in al haar walgelijkheid nog best wel
te omhelzen.
Waar ben je berucht om? De lange wachttijd voor ik
ben uitgesproken (met name bij woorden beginnend met een k, of een
j, of een l, of een p... of... eigenlijk alle woorden, whatever)
Zou
je in een ander land willen wonen? Waar dan en waarom? Nee, ik ben
hier wel op mijn plaats. Voor reizen of emigreren ben ik te onzeker.
En anders Ierland misschien, in de groene heuvels. Al zou ik gek worden
van de eenzaamheid en de regen.
Wat wilde je vroeger later worden?
F16-piloot. En later dichter. Geen van beiden zal lukken zoals ik het
toen in mijn hoofd had. Gelukkig maar.
Wie zou je nog wel eens willen
ontmoeten en waarom? Mijn opa, omdat ie net te vroeg stierf. Ik heb
te weinig naar hem geluisterd. Ik ben veranderd de afgelopen jaren,
en ik zou hem dat graag nog eens willen laten zien. En Ché Guevara,
gewoon, omdat het me een mooie man lijkt los van al dat heldengekwezel,
zo geweldig was ie nou ook weer niet, denk ik.
Wat is belangrijker
in poëzie: de vorm of de inhoud? Inhoud. Het maakt me niet uit
of het dan geen poëzie meer is. Dan maar niet. Als je maar vertelt
wat je wilt vertellen, of in ieder geval iets wat daar in de buurt
komt, zo ver mogelijk tegen de grenzen van de taal aan.
Wat heb
je met postmodernisme? Niet veel meer dan met andere stromingen/denkwijzen.
In het theater heeft het deuren opengebroken, en niet alleen daar,
dat geloof ik graag. Maar ik haal net zo goed mijn dromen uit natuurwetten,
Freud, Jezus aan het kruis en het meisje op de schommel achter ons
huis. Ik vind het moeilijk om in termen te denken niet uit overtuiging
of principe, maar uit onwetendheid. Ik kom pas net kijken.
Wil je
beroemd worden? Ik wil gelukkig worden. Geborgen. Tevreden. (en dus
beroemd ja, stiekem)
Van welke jonge dichters zou Meander eens werk
moeten plaatsen (behalve dan van jou)? Oscar Wyers, maar dan moet ie
wel wat gaan insturen natuurlijk. En Sam van Middendorp.
Wat wil
je verder nog vertellen? Dat bij mij een vuurtje ging branden toen
ik las over de poëzieplannen van Casper Fioole in Utrecht. Poëzie
heeft mijn hart, maar dat vergeet ik zo vaak. Ik moet maar eens gaan
mailen.