JA
had ik dit land verlaten
als ik van haar bestaan
geweten had
het gaat per uur nu
harder jij
wat is dat toch

ik zoek een mens van mens gemaakt
die mij de bodem
uit de hel laat schreeuwen
en die dan nog
ja dan nog naast me ligt

en als mond van tederhout
zou ik wijken voor je woorden
zou ik?
misschien is ja
het mooiste woord


Pom Wolff

auteurspagina Pom Wolff
reageer op dit gedicht


Bovenstaand gedicht van Pom Wolff, is
Meanders Gedicht van de maand oktober 2004.
Zie Uitgelicht



Plots - drie kortverhalen

één

het huis stond
de boom in het gras
en de man die de vrouw
en het kind dat de hond
en de man zei de vrouw zei
het kind keek de hond leek
te lijken

toen de wekker het bed
trok de lakens uiteen
de man weg de ene

de andere nam

op de bank
bleek de hond
vroeg het kind
naar een plot
aan de boom

vervangbaar

twee

de steiger stond
de ladder de regen
en de baas die de knecht
en de kop die het hart
en het hart zei de kop zei
de donder de hand leek
te glijden

toen de tegels het bloed
op de maandagse stoep
het hart stil het ene

het andere schrok

van de kop
vroeg de baas
bij het bed
naar een plot
aan de knecht

herstelbaar

drie

de kraan lekt
een bromvlieg een late
de was naast de manden
de schuld in de bus
en de draad die de bel
het signaal dat het mens
is gebroken

toen de pillen de hand
zonder glas naar de mond
en het mens slaapt het ene

het andere vindt

en de dokter
het zweet
op zijn rug
vroeg het bloed
naar een plot
aan het mens

onzegbaar


Ellen Joris

auteurspagina Ellen Joris
reageer op dit gedicht




Het eiland
Ik draag het eiland altijd op m’n rug.
In nood is het een plek om naar te vluchten,
waar luide leugens dempen tot geruchten.
Ik open achter mij de ophaalbrug.

Er staat een oude hut om in te schuilen.
Verborgen tussen luchtig wuivend riet
ontdooien m’n gevoelens. Onbespied
betast ik daar m’n schrammen en m’n builen.

Omgeven door een metersbrede sloot,
ben ik in staat de dagen te verdragen.
Ik vind er weer de antwoorden op vragen.
Voor even waant het schuwe kind zich groot.


Daan de Ligt

auteurspagina Daan de Ligt
reageer op dit gedicht




De Tango

Een meisje huppelt op het naakte strand;
de golven in haar haren dansen mee
wanneer de passen van haar tango met de zee
hun maten schrijven op het blad van zand.

Getuigen zijn de duinen aan de rand
van haar bestaan. Ze hebben geen idee
van wat zich afspeelt aan de waterkant
die steeds weer wijkt en terugkomt als haar twee

gewaagde benen schijnbaar vrolijk spelen
onder een geel geamuseerde maan.
Ze heeft haar allerbeste schoenen aan
waarmee ze binnenkort de zee zal delen.

Mozaisch mooi muzeert ze rond de vele
contrapunten van de dans. Halve, hele.


Tom van Haerlem

auteurspagina Tom van Haerlem
reageer op dit gedicht




jan arends

Hoe hij vloog weet hij alleen.


Als er een lijn was,
dan was hij mager,
geschreven in de aarde met één vinger.
Zaaide ik er blad.

Er is geen lijn, wel tijd.
De herfst gaf hem een ogenblik
te snijden.

Met zwaarte de grootste kracht
zwijgt de opvlieger.
Een kwart stilte;
misschien een zucht.

Eén vinger.

Vanuit het raam een loodrechte stam.
Olierood waar het jaar stopte,
we schrijven punt

Ook ik had het graag ijl,
maar mijn mond is vol van zaad.
Ik heb een woekerend litteken.


Femke van der Wijk

auteurspagina Femke van der Wijk
reageer op dit gedicht




Stembanden

Vaders aangetaste stembanden werden
in het Leids Academisch verwijderd -
Later, met een praatapparaat in de vorm
van een pijp leerde hij spreken, bidden
deed hij niet meer, tussen twee letter-
grepen drukte hij met zijn wijsvinger op
een knopje dat aan de zijkant van de kop
zat, al luisterend leerde ik er liplezen bij

Sprakeloos was ik en hij had zoveel
te vertellen, maar als hij huilde huilde
hij niet en als hij lachte lachte hij niet,
als hij sprak kwam uit zijn mond geen
geluid - Papa is altijd vrolijk als hij huilt,
zei ik, totdat hij ook dat niet meer was en
hij op een vrijdag voor de herfstvakantie
stierf - Hij was zijn tijd ver vooruit


Herbert Mouwen

auteurspagina Herbert Mouwen
reageer op dit gedicht

Pom Wolff, die een enthousiast 'slammer' is, deelt over zijn dichterschap mee: 'Ik schrijf elke dag wel een stukje, noem het een gedicht. Ik plaats deze flarden op de gedichtensites. De stemming van de dag kleurt de woorden in en wat is overleefd; dat nooit weer morgen is in ander licht is mij te zeer bekend. Voor het slammen orden ik teksten, herschrijf en combineer, neem binnen een thema die stukken tekst die voor een gedacht publiek het meest indringend zijn. En verraad pleeg ik niet als ik vijf minuten voor ik op moet gelet op waar ik ben en op de sfeer een andere selectie maak, het is mijn werk waaruit ik kies. Zo is ook dit gedicht JA tot stand gekomen: een resultaat van flardenschrijven en herschrijven tot een geheel en dan die tekst een plaats geven in een optreden. Blijkt het eenvoudig mooi want dat is steeds mijn streven gesproken heel dichtbij geschreven.'

In een ander licht is 'nooit' gewoon weer 'morgen', zegt Wolff. Altijd is alles dus anders, en hoe je tegen heden en verleden aankijkt is niet meer dan een kwestie van stemming. Soms weet je: 'Nee heb je, ja kun je krijgen', om even later, of misschien zelfs wel tegelijkertijd te beseffen: 'Ja heb je, maar nee zul je krijgen.' In JA zoekt de dichter naar 'een mens van mens gemaakt', maar al op voorhand verwijdert hij zich maximaal - 'harder jij', lijkt hij tegen zichzelf te zeggen - van deze onkenbare ('jij/ wat is dat toch'), die hem in de ruimte van het volledig leven tot mens zou kunnen maken. En hoe, als hij zich de onbestaanbare voorstelt, dat 'wijken' op te vatten? Is het een zwichten en daarmee de bestemming vinden, of is het een zich verwijderen en daarmee toch weer afstand nemen? Hoe vervreemdend is de mogelijkheid van verlangen... Ja, wellicht is in een liefdesgedicht 'misschien' wel het mooiste woord.

Pom Wolff (Amsterdam, 1953) studeerde Nederlands aan de Universiteit van Amsterdam en Rechten aan de Vrije Universiteit. Hij werkt als juridisch adviseur in de hoofdstad, is bestuurslid van De School der Poëzie in Amsterdam en adviseur van het Cornelis Vreeswijk Genootschap.
Zijn gedichten werden behalve in Meander o.a. gepubliceerd in en op Rottend Staal, Poetry Alive, Schrijfnet, Krakatau, Beeldspraak/Opspraak en in veel bloemlezingen, waaronder Netwerk, Voorbij de Poort en Dichters in de Prinsentuin. Wolff won o.a. de publieksprijs Helmers in 2002, was winnaar Zaans dichtersfestival Dichters op de Dam 2003 en landelijk slamfinalist 2003 en 2004. Met Karlijn Groet, Tom Zinger, Lucas Laherto Hirsch en Mohs Volke vormt hij het dichtersgenootschap 'De Residentie'.
Xpom.wollff@wolmail.nlX (de letters X uit dit adres verwijderen!)

Ook de site van Meander is het lezen waard.
meander.italics.net

• De exclusieve voorpublicatie van een nieuw, weer heel bijzonder gedicht van Astrid Lampe.
• Een interview met Vrouwkje Tuinman
• Een impressie van de presentatie van de Windroosreeks in het Letterkundig Museum.
• Wat voor nieuwe ontwikkelingen ziet Sven Ariaans bij de podiumpoëzie?
• Annette van den Bosch bezocht het avondvullende programma GrondTonen 1 in de Brakke Grond in Amsterdam.

BEL 0909 4334248 OF 0909GEDICHT
U hoort dan gedichten die worden gelezen door professionele acteurs, door de dichters zelf en bij speciale gelegenheden door bijzondere Nederlanders.
Er is elke dag een nieuwe keuze van gedichten.
In de maand oktober kunt u onder toets 1 elke dag een gedicht uit Meander horen.


Win boeken en wijn door mee te doen aan onze feestwedstrijd!

De tweede van Holtrigter
door Bert van Weenen


Twee jaar geleden besprak ik het debuut van Juliën Holtrigter (pseudoniem van Henk van Loenen) in Meander 185. De bundel Omwegen, in 2001 verschenen bij Uitgeverij Mozaïek, karakteriseerde ik toen als 'een stevige, doordachte bundel', waarin bezinning, verbeelding en religie een centrale rol vervullen. In mei van dit jaar verscheen bij De Harmonie Holtrigters tweede dichtbundel, Het verlangen te verdwalen. Fraai uitgegeven, met een raadselachtig schilderij van Vilhelm Hammershøi op het omslag en een keur aan verzen die naadloos aansluiten bij bundel één.

Het verlangen te verdwalen opent en besluit met twee paginavullende gedichten die veel weg hebben van poëtisch proza. Aan het begin drijft de dichterlijke ik zijn gedachten bijeen; in het laatste gedicht staat de ikfiguur voor het raam, met achter zich zijn vrouw op bed, en mijmert:



Een melancholiek slot van een bundel waarin sprookjesachtige verzen worden afgewisseld met gedichten waarin de ik verwonderd zijn gedachten laat gaan over de mechanisering van onze wereld. Met al die nieuwe techniek kan de romantische Holtrigter zo te lezen maar moeilijk uit de voeten. Maar zijn reactie is niet iets sentimenteels, wel een milde vorm van engagement: 'Ik zie op mijn polstelevisie kinderen sterven als vliegen. / De beelden liegen want wat is waarheid?'

Weer andere gedichten in Het verlangen te verdwalen – zoals 'Vannacht weer eens opgestaan', 'Een schoentje' en 'Autospiegel' – doen mij denken aan droomtoestanden. Soms zijn ze eng, soms van een geheimzinnige luciditeit die je alleen in dromen aantreft. Maar eigenlijk is heel deze bundel doortrokken met deze mysterieuze helderheid. Een bijzonder fraai voorbeeld is het gedicht 'Een vliegtuig van luchtblauw papier' (let op: niet 'lichtblauw' maar veel mooier: 'luchtblauw'):



Juliën Holtrigter combineert overrompelende beeldspraak met een natuurlijk taalgebruik (bijna spreektaal soms) en heel precieze formuleringen. Een mix die aan de lopende band sterke en ontroerende verzen oplevert. Zoals 'Zeeën van licht', met de knappe strofe:



Of twee bladzijden verder 'Gelukkig waren we arm': een gedicht over godsdienst dat het verdient om vaak en veel te worden geciteerd.

Omwegen, de eerste bundel van Juliën Holtrigter, vond ik mooi, zijn tweede bundel is misschien nog wel beter. In de gedaante van zijn alter ego Holtrigter zette Henk van Loenen zijn dwaaltocht over de wereld voort en keek opnieuw goed om zich heen. Een stuk of veertig prachtige gedichten leverde het op. Ik kom eerlijk gezegd niet vaak bundels tegen die op 48 bladzijden zoveel kwaliteit vertonen. Holtrigters poëzie behoort tot de top.


Juliën Holtrigter - Het verlangen te verdwalen
Uitg. De Harmonie, Amsterdam 2004
48 blz.; € 13,50
ISBN 90-616-9715-8

Zuid-Afrikaans

In die tyd van uile
Chris Coolsma bespreekt een droombundel uit Zuid-Afrika


De debuutbundel van Sarina Dönges is voor een belangrijk deel de uitkomst van een zorgvuldige verkenning, zowel speels als ernstig, van het wezen van de droom. De verkenning strekt zich uit tot het gebied van halfbewustzijn en onbewustzijn, ja zelfs van de dood. Dönges doet verslag van gevoelig en aandachtig kijken, van zorgvuldig onderzoek. Ze knoopt aan het dichterstapijt voort door de vele verwijzingen, citaten en commentaren. Deftiger gezegd: de bundel is rijk aan intertekst. Niet alleen omdat ik de bundel wilde bespreken droeg ik haar een tijd met me mee. Dönges bereikt wat je als schrijver altijd hoopt te bereiken: het boeien van de lezer. Misschien is het een bundel die vooral vrouwen zal aanspreken. Dat zou jammer zijn, want er valt juist door mannen veel uit op te steken.


In het gedicht 'Drome' tast ze de betekenis en aard van dromen af. In mijn vertaling:



In de daarop volgende gedichten voegt ze er vele originele gezichtspunten en vondsten aan toe.
Lees verder op de site van Meander.

Poëzie Kort

door Joop Leibbrand


In het titelgedicht van haar debuut Vitrine schrijft Vrouwkje Tuinman: 'Ik ben/ en wat ik niet vastleg is niet gebeurd.' In het slotgedicht gebruikt de hoofdpersoon de wachttijd voor de '1 uur service' om zich voor te stellen wat de 'tijdcapsule' die ze heeft ingeleverd zichtbaar gaat maken van de vakantie die zij met haar geliefde heeft doorgebracht. Zij denkt daarbij: 'Dat je/ nooit weet wat je registreert –', dat zij nooit weet 'of wat ik/ vastleg is wat ik vast wil houden.' Voor de ikfiguur in de gedichten van Tuinman is kijken, waarnemen, observeren en het geziene bewaren een noodzakelijke levenshouding, maar zij verkeert in voortdurende onzekerheid over waarde en betekenis ervan. Het gedicht eindigt met 'neem ik/ ons mee naar huis, uit zicht' en dat is een keuze die de dichteres graag maakt: zij wil zich tonen, maar zich daaraan tevens onttrekken, eigenlijk precies zoals het in en voor de etalage of voor en in de uitstalkast gaat. Het is kijken en bekeken worden, maar in een intimiteit die op afstand blijft.
De bundel opent met 'Ik ben volkomen naakt voortaan', een gedicht dat voor het eerst te lezen viel in de begin dit jaar bij Passage verschenen bloemlezing Kutgedichten:



Wonderlijk hoeveel meerwaarde een gedicht kan krijgen in een nieuwe context, zo programmatisch als het voor de bundel als geheel is: het ingenieuze spel met de verbeelding, de tegenstellingen tussen openheid en geslotenheid, zichtbaarheid en onzichtbaarheid, vrijmoedigheid en kuisheid. En als belangrijkste de preoccupatie met het beeld dat de ikfiguur van zichzelf heeft, een kernthema dat nooit solipsistisch maar altijd in relatie tot anderen wordt uitgewerkt, o.a. in enkele prachtige gedichten over de overleden vader. We hebben er een dichteres van formaat bij.


Vrouwkje Tuinman - Vitrine
Uitg. Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam 2004
54 blz.; € 14,95
ISBN 90 388 7433 2
www.vrouwkje.com

Zie het interview met Vrouwkje Tuinman


Ingmar Heytze bundelde in Nietzsche schrijft een laatste vers zijn gedichten over filosofen, op een uitzondering na eerder verschenen in Filosofie Magazine, maar voor opname in de bundel in vrijwel alle gevallen herzien. In zijn toelichting ('Waarom ik geen filosoof ben') legt Heytze uit dat het verschil tussen filosofie en poëzie niet alleen het verschil is tussen het gebruik van de taal als middel en als doel, maar dat de filosoof er altijd op uit is iets helder te krijgen, een conclusie te bereiken, terwijl een dichter pas tevreden is als hij onherstelbaar is verdwaald. Omdat filosofie in dichtvorm volgens Heytze de slechtst denkbare poëzie oplevert, namelijk poëzie die iets moet 'bewijzen', heeft hij in zijn gedichten over de grote denkers – van Thales, Pythagoras en Boeddha tot Adorno en Sloterdijk – geen poging gedaan filosofische theorieën te verwoorden. Hij zocht het 'denkvoer' door in de huid van de filosoof te kruipen en de wereld door diens ogen te bekijken, waarbij het hem steeds meer om de persoonlijke dramatiek ging dan om het denken als zodanig. Om er mensen van vlees en bloed van te maken haalde hij sommigen van hen nogal hardhandig naar de moderne tijd. Confucius komt op het Arbeidsbureau, Plato koopt een GSM, Aristoteles stuurt een fax, Socrates loopt rond bij de Schoenenreus, Erasmus stuurt een ansichtkaart. Die oneerbiedigheid werkt, ook waar geen spel met de tijd gespeeld wordt – het is máákwerk in de beste betekenis en prikkelend genoeg om er compendia en monografieën op na te slaan, want de informatie over de groten van de geest is wel erg summier.
Het is een gevarieerde bundel, waarin Heytze er goed in slaagt voor ieder gedicht (de beste zijn die over Nietzsche, Machiavelli, Montaigne, Kierkegaard en Sloterdijk) een andere invalshoek te kiezen en daarbij steeds stof tot denken te verschaffen. Zo laat hij Popper schrijven: 'als ik vragen mag: wanneer mijn denken/ hapert – stokt – wat is er dan nog?' 'Precies', luidt het antwoord, en dat is een ongemeen heldere samenvatting van Poppers stelling dat je alleen weerlegde uitspraken met zekerheid kunt afdoen als onwaar, maar dat uitspraken die je niet kunt weerleggen, waar zouden kunnen zijn. Of zoals in 'Leibniz schrijft een brief' staat: 'Lieve God,// Waarom is er iets in plaats van niets?/ Laat weten, alsjeblieft!// Leibniz.'
Filosoof Paul Wouters schreef een vriendelijk voorwoord.

Ingmar Heytze - Nietzsche schrijft een laatste vers
Uitg. Podium, Amsterdam 2004
64 blz.; € 13,50
ISBN 90 5759 126 X

Prozarecensie

Yusef el Halal - Man zoekt vrouw om hem gelukkig te maken
door Philip Hoorne


Daar zitten ze dan, het verzamelde kruim van de Nederlandstalige literatuur, of toch een deel ervan. Dat Yusef-boek is een schitterend idee en allen zijn ze graag bereid hun steentje bij te dragen. Alleen wat vervelend dat die Utrechtse dichter er ook bij is, denkt de Vlaming in het gezelschap. Hij vreest dat de poëzie wat zal detoneren met de rest, maar goed, bij Nijgh & Van Ditmar zullen ze wel weten wat ze doen zeker?

Toen ik enige tijd weken geleden besloot om het boek Man zoekt vrouw om hem gelukkig te maken van Yusef el Halal te lezen, verkeerde ik nog steeds in de overtuiging dat de auteur een allochtone schrijver was. Enige research leerde me al gauw dat Yusef el Halal staat voor enkele vooraanstaande, hoogst waarschijnlijk allemaal blanke, schrijvers uit het Nederlandse taalgebied, die hun medewerking verleenden aan de gimmick om een Marokkaanse jongen een flitsend boek te laten schrijven in bij wijlen pure Giphart- of Brusselmans-stijl. Wie weet zijn deze twee genoemde heren ook bij het project betrokken, want tot op heden is het nog altijd niet helemaal zeker wie wel en wie niet aan het boek heeft meegeschreven.
Lees verder op de site van Meander.

Road
Wiebren Rijkeboer op weg met een popgroep
door Elly Woltjes


Wiebren Rijkeboer (Terschelling, 1959) schreef eerder Voorbijland, een boek over Terschelling en over hoe het is om geboren en getogen eilander te zijn. Naast zijn werk als BTW-inspecteur bij de Belastingdienst is hij medewerker van het muziekblad Heaven. Hij schrijft verhalen, muziekrecensies en interviews. Zijn passie is popmuziek.
Road is een roman over een fictieve Amerikaanse popgroep, die eind jaren zestig begin jaren zeventig van de vorige eeuw furore maakte.

Samen met de journalist Drew en overigens ook op diens uitnodiging, maakt de popmuzikant Wayne Grady in de jaren negentig een reis door Amerika. Drew wil een biografie over Wayne maken. Op de achterbank van de Ford Thunderbird staat een memorecorder en op de bandjes spreekt Wayne zijn levensverhaal in. Vooral zijn leven als popmuzikant in de jaren zeventig komt aan de orde.
Lees verder op de site van Meander.

Sven Ariaans

De jurk
Olaf Korder


Lang geleden was ik met een oudere man een week in Londen. Op zijn kosten, ik was een arme student. Ik kende hem pas kort en vroeg me dan ook af of ik niet als een veredelde hoer was meegenomen. Maar neen, de vriendschap ging dieper en bovendien had hij met dat geld vele uurtjes liefde kunnen kopen. We stonden laat op, breakfastten in het hotel of lunchten in de stad. 's Middags gingen we subway in en uit, bekeken we monumenten, musea en mensen. We dineerden in dure restaurants - voor het eerst proefde ik slakken en kikkerbilletjes - of aten van een lopend buffet. Daarna haastten we ons naar een schouwburg of bioscoop.
Lauren Bacall speelde een loeder in een blijspel van Coward, ze kreeg open doekjes bij elke opkomst. Ook bij 'Hair' reageerde het publiek enthousiast. De lofzang van Genet op gevangeniserotiek 'Un chant d' amour' werd gevolgd door een Warholfilm: een mooie jongen vond zijn tepels onmannelijk en liet ijzerdraad in zijn borst rijgen om ze weg te snijden. Ik viel bijna flauw en hield minuten lang mijn ogen dicht.

In een buurtpub traden travestieten op. Ik zat op een hoge barkruk en kon elke beweging goed zien. In hoog tempo schreden of schommelden de diva's over het podium. Ze zongen over de liefde, over matrozen en soldaten. De kleinste gaf goede imitaties van Dietrich en Piaf. De andere twee schudden ordinair met hun boezem en trokken scheve bekken. Lonkend en heupwiegend vormden ze een parodie op het vrouwelijk geslacht. Het optreden duurde een uur. Mijn vriend moest naar het toilet, ik kreeg een nieuwe pul bier.

De dikste travestiet kwam achter het gordijn weer te voorschijn. Hij nam plaats op de kruk naast me. Een goudkleurig gewaad streek zwaar langs mijn lichaam. De barman schoof een whisky naar hem toe, die als water gedronken werd. De 'dame' bestelde opnieuw. Die nylons kenden betere tijden, vond ik. Zweet verkleurde het witte poeder op zijn gezicht, de lippen waren smerig vetrood. Niet zo staren, dacht ik. Het was al te laat. Achter waanzinnig grote wimpers loerden varkensoogjes naar me.

De platinablonde pruik kriebelde tegen mijn hoofd, toen er iets in mijn oor geknauwd werd. Ik rook een zware parfumgeur. Een hand drukte op mijn knie. Toen ik die weg wilde duwen, werd mijn rechterarm vastgeklemd. Ik voelde zijn mollige vingers naar mijn kruis glijden.
Zenuwachtig blozend probeerde ik me los te wriemelen, maar Marilyn was sterker en kneep weinig zachtzinnig in mijn jongensvlees. Verzin een list, dacht ik. Wat kon ik doen? Mijn vriend stond verderop te praten en had niets in de gaten. Scherpe nagels pulkten aan mijn ritssluiting. Ik keek wanhopig rond. Er keek niemand naar ons. Ik pakte met mijn linkerhand mijn glas en goot het leeg in de schoot van mijn belager. Hij vloekte, liet me los - en sprong op. Onder hoongelach verdween ze, wankelend op hoge hakken, uit mijn leven. Mijn vriend kwam naar me toe. In het kroeglawaai kon ik me niet verstaanbaar maken. Buiten vertelde ik wat er gebeurd was. Voor de verandering waren we vroeg op onze hotelkamer.
We douchten, wreven elkaar warm en droog en kropen in bed. We hadden nog veel plezier om de vochtplek op de buik van miss Monroe. Het werd een vrolijke lange nacht.

Literaire Boeken Top 10

In Europa - G. Mak Emoticon - J. Durlacher Ik verbind u door - V. van der Meer Grijze zielen - P. Claudel De gravin van Parma - S. Marai De Joodse messias - A. Grunberg Een schitterend gebrek - A. Japin Lotte Weeda - M. 't Hart Storing - M. Minco Zoon uit Spanje - T. de Loo

De Boeken Top 10 is gebaseerd op de verkopen van boekhandel 'Het Verboden Rijk' te Roosendaal in de periode 21 september t/m 5 oktober 2004.

ZinderZlam!
Op zondag 31 oktober vindt in het theatercafe-restaurant 'Zindering' van de Stadsschouwburg Utrecht vanaf 14.00 uur de eerste ZinderZlam! plaats. ZinderZlam! is iedere laatste zondagmiddag van de maand (m.u.v. december). Ervaren slammers kunnen zich met elkaar meten in een heuse slambattle, die zich in drie rondes voltrekt. Naast een vakjury, bestaande uit Ingmar Heytze, Gijs ter Haar en Gina van den Berg, krijgt het publiek een stem. De beste slammer ontvangt een prijs van 100 euro en verdient een plaats in de grote finale op 29 mei 2005. Bij ZinderZlam! wordt de dichter beoordeeld op zijn inhoud en de manier waarop deze inhoud wordt gebracht. Minder ervaren slammers kunnen zich aanmelden voor de open mic voorafgaand aan de slambattle. Ze kunnen zich dan presenteren aan een geïnteresseerd publiek zonder de competitie te hoeven aangaan. Bij voldoende belangstelling wordt een workshop van een ervaren slammer georganiseerd. Aanmelding kan bij b.roes@utrecht.nl. Geef duidelijk aan wie je bent en waarvoor je je aanmeldt. Als je wilt meedoen met de slambattle voeg dan een motivatie en je cv toe. De organisatie van ZinderZlam! bepaalt welke dichters worden toegelaten.

Poëziefestival Nijmegen
Nijmegen wordt op woensdag 13 oktober omgetoverd tot een stad die bruist van de poëzie. Dertig dichters dragen voor op tien verschillende locaties. Dit jaar staan onder meer Bernlef, Joost Zwagerman, Anna Enquist, Rutger Kopland en Peter Verhelst op het programma. Op elke locatie zullen een bekende dichter en twee aanstormende talenten driemaal het podium betreden. Eén van die aanstormende talenten is Isaac Rabbotenu van Loven. Hij treedt samen met Anna Enquist op. Zie zijn website isaacvanloven.cjb.net.

DICHTERbij de Zaan
Het Zaantheater in Zaandam organiseert een dichtwedstrijd voor jongeren tussen de 12 en 25 jaar. Het thema is Verbeelding. Gedichten moeten voor 18 oktober binnen zijn. De dichters maken kans op mooie prijzen en publicatie. De winnaars van de dichtwedstrijd worden bekendgemaakt tijdens het interactieve jongerenpoëziefestival DICHTERbij de Zaan dat op woensdag 10 november in het Zaantheater aan de Nicolaasstraat 3 plaatsvindt. Tijdens dit festival zullen de dichters Ruben van Gogh, Tjitske Jansen en Mustafa Stitou voordragen. De organisatie van deze avond is in handen van de vier Zaanse jongeren Ellen Jansen, Paula Jansen, Heleen van Halsema en Stephen Ogden. Zij willen op deze manier andere jongeren in contact brengen met poëzie. Zie voor meer informatie de site www.dichterbijdezaan.nl. De toegang voor de avond is 10 euro en kaarten kunnen worden besteld bij de kassa van het Zaantheater of e-mail Xzaantheater@zaantheater.nlX (de letters X uit dit adres verwijderen!).

Dichtersfestival bij Humphrey's
Het Centrum voor de kunsten Fluxus organiseert jaarlijks een dichtersfestival in Zaandam. In tegenstelling tot eerdere jaren speelt het festival zich nu niet af in horecagelegenheden rondom de Zaandamse Dam, maar op één locatie en wel de bovenzaal van het Restaurant Humphrey's aan de Damstraat 2. Het festival vindt plaats op vrijdag 5 november. Aanvang van de avond is tussen 20.00 en 20.30 uur. Er is een jury aanwezig en er zijn boekenbonnen t.w.v. 150 euro en aanmoedigingsprijzen van Fluxus te winnen. Sluitingsdatum is 15 oktober. E-mail: Xmhofer@fluxus.nlX (de letters X uit dit adres verwijderen!). Het kunstencentrum Fluxus is gevestigd aan de Klaas Katerstraat 7/B, 1501 PL Zaandam. Website: www.fluxus.nl.

Broer
De roman Broer is het debuut van Laurens Abbink Spaink (1973), die zich in zijn stijl in veel opzichten schatplichtig toont aan Ronald Giphart, vooral waar het de grapjes en de seksscènes betreft. Het boek is in de eerste plaats een zedenschets, een beschrijving van de wereld van intelligente, goed opgeleide twintigers die door een zekere psychische labiliteit en een predispositie tot onmaatschappelijkheid haast willens en wetens hun mentale en morele verloedering tegemoet gaan. Het is een bestaan dat draait om directe behoeftebevrediging, beheerst door dope en coke, wiet, crack en speed en vooral 'snackies' met mooie namen als Maccies, Stanleys en Smileys, door de hoofdpersoon op haast iedere bladzijde ingenomen. Inbeelding en wanen zijn er het gevolg van en die geven de zoektocht (Utrecht – Lourdes – Barcelona – Glaca) naar een 'gemiste' broer, in wezen een lange voorbereiding op een gemanipuleerde drugsdeal - mooi gecombineerd met een heuse love story - een thrillerachtig slot. 'Wat een wereld', verzucht de oudere lezer aan het eind, maar hij heeft zich niet verveeld. Spaink kan schrijven en het boek is zo verfilmbaar. [J.L.]

Laurens Abbink Spaink - Broer Uitg. Podium, Amsterdam 2004
200 blz.; € 15,-
ISBN 90 5759 066 2

Presentatie debuutbundel G.M. Berelaf
Op zondag 10 oktober vindt de presentatie plaats van de bundel Het Harnas van de Eindhovense dichter G.M. Berelaf. Deze debuutbundel verscheen eind september bij uitgeverij Opwenteling. De titel van de bundel is gekozen als symbool voor wat mensen beschermt, maar tegelijk ook beperkt, zoals de maatschappij, een liefde of het geweten. De gedichten, zowel sonnetten als vrije verzen, onderzoeken en bevechten de grenzen van bescherming en beperking. G.M. Berelaf publiceerde zijn gedichten voornamelijk op internet en droeg ze voor op landelijke podia. In 2002 won hij de finale van de Eindhovense Poetry Slam. Met zijn gedichtencyclus De tekenen van de hond werd hij genomineerd voor de SNS-Literatuurprijs. Voor de presentatie van Het Harnas gaat de deur van Café Kraaij en Balder aan de Strijpsestraat 79 te Eindhoven om 15.00 uur open. Rond half vier leiden Willem Fonteijn en Yves Joris de middag in. Behalve G.M. Berelaf zullen de dichters Willem Adelaar, Jan Doornbos, Ronny Dijksterhuis, Vera van der Horst, Arnoud Rigter, roop, Erwin Troost en ACG Vianen deze middag optreden. Aan het eind van de middag is er Open Podium voor dichters die van ver zijn gekomen. De uitgaven van Opwenteling zijn met name gericht op de debuterende schrijver van poëzie en korte verhalen. Zie de website www.opwenteling.nl.

Expositie beeldende poëzie van Ina Sousa
Ina Sousa is dichter en fotograaf. Zij dicht gedichten in woord en beeld. Sinds ze ook de fotografie ter hand heeft genomen combineert ze foto's met gedichten. Ze heeft regelmatig gepubliceerd. Op haar website www.inasousa.nl staan diverse links naar publicaties, optredens en exposities. De expositie Dichter bij de Mens: Beeldende Poëzie is nu een feit geworden. Dertig van haar werken zijn van 4 oktober tot 31 december te zien in Wijkcentrum Het Dok aan de Kajuit 4 te Groningen. E-mail: Xcontact@inasousa.nlX (de letters X uit dit adres verwijderen!).

Dichten voor het goede doel
Adriaan van Dam (1942), als Koos Haydn naar eigen zeggen een pretentieloos versjesmaker (Poetry Alive!, DichtBoard en Nederlands.nl), maakte onder de titel Minnen kan -ie een bundeltje 'Pleziergedichten en andere verzen'. Wie de dichter (Xadrivdam@xs4all.nlX de letters X uit dit adres verwijderen!) meldt € 7,- of meer te hebben overgemaakt naar giro 555 van Unicef Den Haag (actie Darfour), krijgt het boekje in goed vertrouwen thuisgestuurd.

Koos Haydn - Minnen kan -ie,
Uitg. Woord & Akkoord, Aalsmeer - Schoorl 2004,
44 blz., ISBN 90 9018491 0.

Uw verhaal in de Tweede Kamer?
Met welke boodschap willen Nederlanders hun volksvertegenwoordiging confronteren? Elke Nederlander kan nu een voorstel doen voor een kunsttoepassing voor de Tweede Kamer via de-dienst.nl. Daar kan ook gestemd worden op voorstellen die gedaan zijn en worden meegewerkt aan voorstellen. De Dienst heeft 16 miljoen eurocenten tot haar beschikking, een eurocent van elke Nederlander. In het Logement, het nieuwe bijgebouw van de Tweede Kamer, inventariseert de Dienst een jaar lang alle voorstellen voor kunsttoepassingen en de reacties. Na een jaar wordt de Dienst opgeheven en worden de 'winnende' voorstellen uitgevoerd. Het voorstelformulier en informatie is te vinden op de-dienst.nl.

Kinderboekenweek
In het kader van vijftig jaar Kinderboekenweek wordt op zaterdag 16 oktober in een sprookjesachtig versierd Zaantheater aan de Nicolaasstraat te Zaandam een feest met het thema De Nacht van de 1001 Kinderboeken georganiseerd. In de grote zaal wordt de voorstelling Buren gluren (vanaf 6 jaar) van Peter Zegveld en De Meekers gespeeld. (www.peterzegveld.nl) Aanvang 19.45 uur. Een uur eerder begint het Kinderboekenweekfeest. Te gast is Carry Slee; zij leest voor. Verhalenvertellers vertellen Turkse, Molukse, Arabische en Surinaamse verhalen. Kinderen kunnen meedoen aan workshops. Zaanstad, hoofdstad van de Nederlandse Kinderjury, is een van de tien steden die de Kinderboekenweek afsluiten met een groot, multicultureel slotfeest. Kijk voor meer informatie op www.zaantheater.nl of voor een overzicht van alle activiteiten in de Kinderboekenweek op www.kinderboekenweek.nl. Vanaf woensdag 6 oktober is in de boekhandel een speciale boekenbon voor kinderen te koop. Het ontwerp voor de bon is gemaakt door Faye Linskey (12 jr.), leerlinge van een basisschool in Woudenberg. Haar ontwerp is gekozen uit meer dan 12.000 inzendingen van kinderen. De waarde van de kinderboekenbon bedraagt vijf euro. De introductie van de bon sluit aan bij het vijftigjarig jubileum van de Kinderboekenweek.

Literaire/muzikale middag bij Jambe
In de serie Dialoog met de dichter zal Menno Wigman op zondagmiddag 17 oktober in Café Royal aan de Voldersgracht 10 te Delft een optreden verzorgen en zijn nieuwe bundel Dit is mijn dag presenteren. Na zijn voordracht zal Wigman met het publiek in dialoog gaan en vragen beantwoorden. Andere dichters op het programma zijn Pom Wolff, Froukje van der Ploeg en Keith Armstrong. De muziek wordt verzorgd door het Vayu kwartet. Er is open podium voor drie mensen uit het publiek. Aanvang van de middag is om 14.00 uur en de toegang bedraagt 4 euro. Zie de website www.jambedelft.com.

Linkeroever gedenkt schrijvers
Op de Linkeroever in Antwerpen zijn een zestigtal straatnamen vernoemd naar schrijvers, dichters en middeleeuwse werken. Op het voetpad voor de voetgangerstunnel werd een bronzen gedenkplaat onthuld voor de schrijver Frederik van Eeden, die zijn naam gaf aan het belangrijkste plein van de Linkeroever. Het Actiecomité Linkeroever (ALO) wil elk jaar een tiental gedenkplaten onthullen. De publicist Hugo de Ridder wil daarmee de Linkeroever op een originele manier opfleuren. De bevolking van de buurt kan door te kiezen uit een vijftal citaten zelf de tekst op de platen bepalen. Na Frederik van Eeden volgen schrijvers als August Vermeylen, Paul Van Ostayen, Willem Elsschot, Ernest Claes, Wolgang Goethe en Gaston Burssens. Voor van Eeden komt er nog een gedenkplaat aan de ingang van het metrostation op het Frederik van Eedenplein. In de nabije toekomst is zo op de Linkeroever een literaire wandeling te maken.

Poëzierapport
Na een ontmoeting op het Boekenbal te Antwerpen, 23 april 2004, ontstond bij Tania Donker, Philip Hoorne en Karel Smits het idee om een poëzierecensiewebsite op te zetten. Op 1 oktober is de site onder de noemer Poëzierapport van start gegaan met recensies van dichtbundels van Dimitri Verhulst, Wouter Godijn en Kasper Peters. Zie de site poezierapport.blogspot.com. Mailen kan naar Xwijrapporteur@skynet.beX (de letters X uit dit adres verwijderen!).

Behoud de Begeerte
Behoud de Begeerte is in de afgelopen twee decennia uitgegroeid tot een spraakmakende organisatie. Dat wordt op zondagavond 31 oktober gevierd. De Singel in Antwerpen staat dan in het teken van het literair verleden en heden van Behoud de Begeerte. Tientallen schrijvers zijn van de partij waaronder Herman Brusselmans, Erwin Mortier, Bart Moeyart, Connie Palmen, Cornelius Bracke, Paul Mennes, Christophe Vekeman, Josse De Pauw, Tama Janowitz, Jef Geeraerts, Gerrit Komrij, Kees van Kooten, Remco Campert en Hugo Claus. De presentatie is in handen van Jef Lambrecht en Guy Mortier. De entree bedraagt 17 euro. Reserveren via telefoonnummer 03/248 28 28. Zie voor meer informatie www.begeerte.be.

68ste Boekenbeurs
Vier zalen, samen goed voor achttienduizend vierkante meter, vormen van 29 oktober tot 11 november in de Antwerp Expo het decor van de 68ste editie van de Boekenbeurs. Naast vele boekenstands is er een uitgebreid programma van interviews, gesprekken en lezingen. Er zijn themadagen gepland, bijvoorbeeld over Antwerpen en over de Bijbel. Op de ABC 2004-stand is informatie te vinden over Antwerpen Wereldboekenstad. Ook de volgende Wereldboekenstad Montreal wordt in de schijnwerpers geplaatst. De portrettengalerij Levende Schrijvers van Andy Huysmans is uitvoerig te bewonderen. Op de laatste dag van de Boekenbeurs, donderdag 11 november, stelt Tom Lanoye Overkant – Moderne verzen uit de Groote Oorlog voor. De 68ste Boekenbeurs is een initiatief van Boek.be. Locatie: Antwerp Expo, Jan Van Rijswijcklaan 191, 2020 Antwerpen. Dagelijks open van 10.00 tot 18.00 uur. Informatie: www.boek.be.


Het nieuws werd samengesteld door Jan Boonstra en Tine Moniek.
Nieuwsberichten voor Meander 252 van zondag 24 oktober dienen uiterlijk dinsdag 19 oktober in ons bezit te zijn. Stuur geen attachments mee.
Berichten kunnen worden gestuurd aan Xnieuws@meandermagazine.netX (de letters X uit dit adres verwijderen!)