Meander
http://meander.italics.net
literair magazine
aflevering 253 * 7 november 2004 * verschijnt om de twee weken op zondag
meander is gratis, maar vrijwillige financiële bijdragen zijn nodig * kopij is welkom
reageren, abonneren, opzeggen, adres wijzigen, zie: meandermagazine.net/service


gedichten * uitgelicht * podium * recensies * nieuws * colofon 
Vooraf


We vroegen de 76-jarige Vijftiger Simon Vinkenoog of hij vragen van Meanderlezers wil beantwoorden. Hij antwoordde: "Interessant: gaat uw gang!"
Vinkenoog stelt vooral belang in "communicatie over belangrijke aangelegenheden", maar "aan de andere kant wil ik als persoonlijkheid volkomen transparant zijn, dus persoonlijke vragen ga ik evenmin uit de weg."

Hij citeert John F. Kennedy: "Let's communicate or die". En meent dus: "Laat de vragen maar gesteld worden! Simon Vinkenoog, dichter des vaderlands ad interim 2004-2005, kandidaat DdV 2005-?! Graag van u horend; laat duizend vragen bloeien."

Stuur uw vragen aan vav@meandermagazine.net
Dan leggen wij ze voor aan Simon Vinkenoog. De antwoorden verschijnen in een aflevering van Meander Magazine.



uitgelicht * podium * recensies * nieuws * colofon 
Gedichten


meisjeslach

ze is mooi,
gewoon zoals dat woord bedoeld is
niet met als erachter, erg ervoor

maar mooi is ook het
al maar minder wordend schuim
en badwater en ‘lauw’

zij is meer als filmmuziek,
cd en de herinnering,
een hand die het
te spannend vond

wimpers van zonlicht
en op zaterdagmorgen
met papa naar de carwash gaan


Nicole Teunissen

auteurspagina Nicole Teunissen
reageer op dit gedicht


Bovenstaand gedicht van Nicole Teunissen, is
Meanders Gedicht van de maand november 2004.
Zie Uitgelicht




Ze zeggen dat je bent gestorven
en ik heb het ook gezien
hoe stil je lag die dag
daar in die kist van hout
ik had het koud en dacht
wat ben je stil
en wat een vrede leegt nu je gezicht

Ze zeggen dat je bent gestorven
maar in mijn hoofd leef je nog voort
want telkens als ik aan je denk
zie ik een beeld van hoe je was
hoe je bewoog en keek en sprak
en ik vergeet voor het gemak
de lastige momenten

Zo blijf je leven in mijn geest
en word je al maar mooier, liever, sterker
dan je was
Ze zeggen dat je bent gestorven…


Trijntje Gosker

auteurspagina Trijntje Gosker
reageer op dit gedicht




de siamees, de cyperse, de zwarte en de tweeling

zij bewegen zich in een andere wereld
waarin zij muren, plaveisel en bomen
driedimensionaal benutten

wanneer zij tenslotte op
zondoorstoofd
metselwerk dromen achtervolgen
vangt een poot,
achteloos neerhangend,
speelse vlekken van licht en schaduw

zij likken elkaar
geven tikken met
nagels in fluwelen hoezen
zij spinnen fuga's
en offeren ons
een kleine grijze muis


Jeannette Coppens

auteurspagina Jeannette Coppens
reageer op dit gedicht




Een liefdesgedicht

Ze draaien de wereld op z'n kop
In de holte van de vage ruimte
Schimmige tijgers sluipen over muren
En het dwarse plafond
Muziek klinkt door een raam van buiten
Waar zomerse bloesem in de bomen
De lucht besmet.

Ik druk mijn adem in de asbak uit
Tussen de lege glazen
En plots gaan de spotlichten aan op ons
Ze gaan sluiten;
De knieën opgetrokken, de ruggen
Tegen hard hout aan

Jij draagt gebreide sokken,
Ik heb mijn hemd halfopen:
Blanke borst onder bleek gelaat,
Samen zijn we ziek van de overdaad
Want jij bent een vrouw
En ik ben een man.

Als twee dronken poppen
Wandelen we naar buiten
Onder het carnaval van de sterren
En de blije, bezige stad,

Jij hebt je speciale hoed op
En ik tel de vallende sterren
En in jouw oor fluister ik de dingen
Die je niet meer horen wilt
Maar je stelt jezelf uit
En lacht erom.


Joris Lenstra

auteurspagina Joris Lenstra
reageer op dit gedicht




De vlucht van de dichter
  luister naar dit gedicht  
Het waren regels die Nero bekoorde.
Op last van de keizer werd hij, wellicht
bij een maanvolle nacht uit bed gelicht;
men zou de moeder van Rome vermoorden.

'Als een uil opzoek naar een buit van woorden
met muzemandaat en heel je gewicht
in het lijf te klauwen van een gedicht
en dát verwikken naar andere oorden'

bedacht hij zich in dit nachtelijk uur
maar eerst moest het bloed van de vloer en wanden
tot ver in de omtrek zag je het vuur

later zou hij dan in Auschwitz belanden
daar werd hij vergast op grond van bestuur
en ook zou men weer zijn boeken verbranden.


Kees Godefrooij

auteurspagina Kees Godefrooij
reageer op dit gedicht




Pier bij eb
  luister naar dit gedicht  
Zon, zuidwestenwind, een late namiddag
half augustus. Loom is de tijd van het jaar,
Laatste klagers halen uit naar de lucht.

Een kolonie verdringt zich, schikt in waar
het droogvalt, iedere stap roept alarm
in een opgewonden pas op de plaats.

Af en aan gaan de koppen in zilveren
rollen, altijd wars, nu zo vriendelijk.
Strekt zo deze kalmte, als liefde?

Het opvallendst de reuk. Zilt zegt men,
maar het is wat je ziet: pokdalig basalt,
drogend wier, lege schelpen, zwart slib.


Joop Leibbrand

auteurspagina Joop Leibbrand
reageer op dit gedicht




Luister naar gedichten


advertentie
verbeter je schrijftalent via e-mail bij

WRITERS @T HOME
thuis in literatuurworkshops
klik hier voor meer informatie




gedichten * podium * recensies * nieuws * colofon 
Uitgelicht



meisjeslach


ze is mooi,
gewoon zoals dat woord bedoeld is
niet met als erachter, erg ervoor

maar mooi is ook het
al maar minder wordend schuim
en badwater en 'lauw'

zij is meer als filmmuziek,
cd en de herinnering,
een hand die het
te spannend vond

wimpers van zonlicht
en op zaterdagmorgen
met papa naar de carwash gaan

Nicole Teunissen (1987)


'Coltje', noemt ze zich op haar website (nicole.hetschrijvertje.be), 'gediplomeerd reiziger naar morgen', en wie haar daar leest, kan niet anders dan onder de indruk raken van een groot talent. Zo jong zo geraffineerd onbevangen, zo uitgekiend zuiver te kunnen schrijven, het is om jaloers van te worden. We laten haar zelf aan het woord:
'Meisjeslach is een gedicht zoals ik ze vaak schrijf. Ook geschreven op de manier zoals ik ze vaak schrijf: vrijwel zonder voorbereiding. Ik kan me nog herinneren dat ik een meisje met haar vader bij de autowasstraat heb gezien, en al was dat niet op zaterdagmorgen, toch had ik toen de laatste regel van mijn gedicht al. Dan is het een kwestie van achter de computer gaan zitten, en dan komt het bijna vanzelf. Ik houd van gedichten met eenvoudig taalgebruik. maar waarin toch niets is wat het lijkt. Geen verheven gedoe, maar wel veel beeldspraak. Gedichten moeten voor mij verrassen, en ze moeten iets te raden overhouden. Iets van je ne sais quoi (ik houd van Frans!).
In 'meisjeslach' zit dat denk ik vooral in het feit, dat niet duidelijk wordt waar het nu precies over gaat. Over een jonge vrouw, of toch over een klein meisje. Het verandert van groot naar klein –verkeerd, andersom dan het leven – naarmate het gedicht vordert. Misschien gaat het over allebei. Hoe een groot meisje tegen iemand aan kan kruipen bij een enge film, hoe vanzelfsprekend een klein meisje in de wereld kan staan. Het gaat over het geluk in kleine dingen, ook wel. Over hoe sommige mensen in bad liggen nadenken, terwijl het water koud wordt.
Eigenlijk houd ik er niet van om m'n eigen gedichten op deze manier te analyseren. Ze zijn er gewoon en dat is verder genoeg. Er hoeft voor mij niet per se een diepere boodschap in. Ik heb geen drang om iets aan de wereld te vertellen, maar ik zeg vanzelf toch wel iets tegen de rest van de wereld. Wat weet ik ook niet, ik vind het nog iedere keer raar als iemand het mooi vindt wat ik maak.'

Nicole Teunissen (Amersfoort, 1987) doet dit voorjaar eindexamen VWO en wil daarna literatuurwetenschap studeren. Een gedicht van haar is opgenomen in de bundel Doemaardichtmaar 2004. Ze stond o.a. op het podium bij de Kunstbende en Write!Now Utrecht. Op auteurs.italics.net/p/index.php?user=teunissen staat een eerdere bijdrage aan Meander, 'centraal station'. Minstens zo mooi.
Xnicole_t87@hotmail.comX (de letters X uit dit adres verwijderen!)



Joop Leibbrand





gedichten * uitgelicht * recensies * nieuws * colofon 
Podium


Jet Crielaard

Wie meer wil weten over Jet Crielaard kan terecht op haar site: www.jetjeskunst.nl
Daar valt te lezen dat ze van 1994 t/m 1999 een opleiding volgde aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten te Den Haag, afdeling: Grafiek, tekenen, schilderen. Het resultaat van die opleiding is te zien in enkele fraaie schilderijen.
In 2004 trad Jet tot nu toe al tientallen malen op met haar poëzie in de vorm van voordrachten en slams.


van de voorbijvliegende vis en het vleugellamme meisje (compilatie)

of het toeval is dat de
v
vo
voo
voor
voorb
voorbi
voorbij
voorbijv
voorbijvl
voorbijvli
voorbijvlie
voorbijvlieg
voorbijvliege
voorbijvliegen
voorbijvliegend
voorbijvliegende
voorbijvliegende v
voorbijvliegende vi
voorbijvliegende vis
voorbijvliegende vi
voorbijvliegende v
voorbijvliegende
voorbijvliegend
voorbijvliegen
voorbijvliege
voorbijvlieg
voorbijvlie
voorbijvli
voorbijv
voorbij
voorb
voor
voo
vo
v
dat weet ze niet

ze wankelt op de rand
van wat haar overvalt
één stelt recht de ander
achterwaarts gestrekt
armen wijd
ten einde te ontvangen
omhelzend rond de hals
van beaufort te hangen
hij blaast haar billen bloot
zij overstijgt de wilgen
in een groen verschoten jurk
haar veel en veel te groot

ze heeft een prikkende neus
door ravijnrandgeur
dreigende lucht van
fatale bijnaval

zij is een tikkende granaat
die scherp maar ongeknald
wankelend te talmen staat
op een scherfje uurwerk

in een groen verschoten jurk
haar veel en veel te groot
afzetten wil zij
het rode gras benauwt
uitvliegen wil zij
want straks
wordt te rap oud

of het toeval is dat de voorbijvliegende vis
dat weet ze niet

ze schrijft een brief aan de maan

beste maan,

laat het eb zijn
laat de vloed stranden
in een ander land
ik wil geen jurk van water
ik wil een harnas van aarde
om aan te doen
wanneer de warme oorlog
weer uitbreekt

of het toeval is dat de voorbijvliegende vis
voorbijliegend is
dat weet ze niet

wel dat zijn graat
lijkt op de kale naaldboom
maar die wijst hemelwaarts
en bodem ligt veel te zwaar
op wortels om
op te kunnen stijgen
terwijl de vis
de voorbijvliegende vis
rondjes liegt
alsof dat heel gewoon is

met een glimlach
steelt en steekt ze
de v in de zak van haar
veel en veel te grote
groen verschoten jurk


Jet, je volgde een opleiding als beeldend kunstenaar. Zou men nu kunnen zeggen dat je als beeldend kunstenaar een professional bent en als dichter een amateur? Heeft het feit dat je beeldend kunstenaar bent en daarvoor bent opgeleid merkbaar invloed op je gedichten?
Het maken van beeld en schrijven zijn samen mijn bron van inkomsten, in die zin kun je me 'professional' noemen. Wat opleiding betreft denk ik dat ik nooit klaar ben met leren. Een diploma van een kunstopleiding is geen garantie dat een kunstenaar of kunstenares van willekeurige discipline professioneel 'produceert'. Het geeft hoogstens weer dat iemand gedreven is om zich te ontwikkelen als kunstenaar. Het ontwikkelen houdt niet op bij het afronden van een opleiding, integendeel, dan begint het pas. Wat schrijven betreft werk ik op dezelfde manier als bij het maken van beeld. Ik zoek voortdurend naar combinaties die spanning oproepen. Dat betekent dat ik bij het maken van beeld begin met beelden die op zichzelf kunnen staan, bij het schrijven begin met teksten die op zichzelf kunnen staan. Daarna combineer ik ze door het maken van beeldcollages of tekstcompilaties. De beeldcollages exposeer ik. De tekstcompilaties draag ik voor op het podium. Dat deed ik overigens eerder dan dat ik collages maakte. Je kunt dus zeggen dat mijn gedichten – voor mij - merkbaar invloed hebben op mijn beelden.


roerig

schepen varen langszij
onder mijn raam klotst
hun reis na
als ik stil sta
bij dat zowel zij als ik
de tijd beroeren
brommen ze
kijk daar gaat een huis voorbij


Kan men anno 2004 nog op een originele manier over de liefde dichten?
Zolang het met liefde voor de taal gebeurt wel.


De nieuwste poëzie lijkt mij vooral stadspoëzie te zijn. Kan men anno 2004 nog zonder zich te schamen over de natuur dichten?
Wanneer poëzie voorbij gaat aan de taal zelf, op het moment dat alleen de betekenis van de woorden naar voren geschoven wordt, er een concessie gedaan is om een gedicht 'te laten gaan over', dan mag men van mij het hoofd buigen. Of het nou stadspoëzie heet of landschapspoëzie. Ik wil een gedicht ervaren, niet letterlijk begrijpen. Als ik dat wel wil, dan lees ik wel een column.


opvliegend uilskuiken

de lucht haalt
zijn schouders op
hij is gans leeg
geen vogels vandaag

misschien morgen weer
na vannacht waarin hij
een deken dode veertjes
opblaast met zijn adem

met een beetje overdrijven
wil een dekbed
wel op een verfomfaaid
opvliegend uilskuiken lijken


Hoe ontstaan je gedichten? Ga je ervoor zitten? Kom je erop tijdens andere bezigheden? Tijdens het schilderen? Op een podium?
Iedere tekst is een samenvatting van wat onoverzichtelijk voor me was. Door samen te vatten vereenvoudig ik. Dat wat zich als onoverzichtelijk aandient kan overal vandaan komen. Er zijn vele vormen van chaos.


Is kunst niet juist bedoeld om verwarring te stichten, de steen in een verstikte vijver te zijn?
Als ik er al voor kies verwarring te stichten dan heb ik graag dat, waarmee ik wil verwarren, voor mezelf ontward heb alvorens ik anderen verwar. Maar als ik me over de ontwarring van het onoverzichtelijke niet kan verbazen, dan vat ik niets samen.


ik zit erop

als het donker is
zie ik de ontbrekende stoel niet
maar ik zit erop
ijsschotsen
ik ijsschots
jij ijsschotst
wij ijsschotsen
en scheef
wat een idee van bekleden
ik zou mijn vloer
er nog niet mee bedekken


Volgens Jet Crielaard moet de volgende aflevering van Podium gewijd zijn aan Pim te Bokkel.



(advertentie)

nieuw: Meander huiswijn - drink for thought

heerlijke rode en witte wijnen
speciaal voor Meander-lezers scherp geprijsd!
Ga voor informatie naar www.grooteiland.nl en bestel.



gedichten * uitgelicht * podium * nieuws * colofon 
Recensies


Stef Bos - Gebroken zinnen
door Atze van Wieren


Gebroken zinnen is de debuutbundel van Stef Bos (1961), die vooral bekend is als zanger en liedschrijver. Het formaat van het boek, 22,6 bij 22,4 cm, en de kleurrijke omslag doen het eerder op een kinderboek dan een dichtbundel lijken; misschien beter nog op een geschenkboek, want bij het eerste doorbladeren vallen de frisgekleurde illustraties ('beelden') van Marriana Booyens op, vijftien in getal. Zij is een Zuid-Afrikaanse. De bundel is trouwens gelijktijdig ook in het Zuid-Afrikaans uitgegeven.

Dat eerste doorbladeren vervulde mij met enige scepsis. Ik stuitte op gedichten als 'Het Bed':

Het Bed

is koud
het huis
te koop
de stad
is stil
de maan
is dood
(...)

Ik kom dit nogal eens tegen. Dichters die menen dat als je woorden onder elkaar zet, er, alleen voor de vorm al, vanzelf een gedicht ontstaat. Dat is niet zo. Zinnen hebben vaak ook lengte nodig om te kunnen zingen en te verhalen.
De gedichten zijn niet vormvast. Ze variëren in lengte van drie regels tot twee pagina's. In het merendeel van de 62 gedichten is geen regelmatige strofeopbouw te bekennen. Bos zelf zegt achterin in de bundel dat hij liever van 'gedachten' dan 'gedichten' spreekt.
Een voorbeeld van zo'n gedachte: 'De Gewoonte'.

De gewoonte
ziet zichzelf
en denkt
dat ben ik niet

Toen ik serieus ging lezen, verdween mijn aanvankelijke scepsis voor een belangrijk deel. Bos komt wel degelijk uit de hoek met poëtische zinnen en fraaie observaties. Een voorbeeld uit 'Is het mogelijk': is het mogelijk/ dat het hart/ de boeken sluit/ en hoe zal het voelen/ als ik de winter/ voor het eerst/ in jouw stem kan horen/ (...)
Veel gedichten gaan over de liefde, en de sores die de liefde nogal eens meebrengt: 'Ik geloof/ in de onvolmaakte liefde/ de liefde die soms niet/ in zichzelf gelooft/ Die het einde onder ogen ziet/ en vasthoudt aan verwondering/ die bij volle maan/ vroeg gaat slapen/ en de sterren laat vallen/ voor een ander (...)'
In veel gedichten weet Bos met eenvoudig taalgebruik doorleefde gedachten onder woorden te brengen. Daarnaast blijven er ook gedichten die mij te simpel en te clichématig zijn (bijv. 'Lissabon'). Een strenge redacteur had, wat mij betreft, best nog wat mogen schrappen.
In het gedicht 'Nu' gaat Bos in op datgene wat aanvankelijk scepsis bij mij opriep:

Nu

ik
eindelijk
mijn handen vrij heb
mijn taal niet meer gevangen
in een vorm

Nu ik eindelijk
een wapen heb gevonden
gebroken zinnen
woorden als
versplinterd glas

Zou ik
jouw masker
met scherven van taal
kunnen bewerken
(...)

En het gedicht eindigt met:

zal ik
kathedralen bouwen
voor degenen
die ik liefheb.

Bos wil niet gevangen zitten in een vorm, wil gebroken zinnen en woorden als versplinterd glas. Daarmee weet hij in deze bundel behoorlijk stem te geven aan wat hem bezielt, drijft, bezig houdt. Toch koester ik de hoop dat er in de toekomst uit die gebroken zinnen en versplinterde woorden nog eens een kathedraal verrijst.

Stef Bos - Gebroken zinnen. Met beelden van Marriana Booyens
Uitg. Terra Lannoo, Tielt / Warnsveld 2004
96 blz.; € 16,95
ISBN 90 209 5831 3


Atze van Wieren


(advertentie)

 kOrt   
NIEUW

De nieuwste kOrt in huis?
Word nu abonnee. Lees meer op: www.kortliterair.nl




KORT over liefde
door Joop Leibbrand


Zou Clothilde Gaugaud Parici, van wie vorige week Van Hot naar Haar verscheen, een bundeltje met honderd pikante – zeg maar gerust schunnige - limericks, écht een chansonnière en pianiste zijn uit een familie van oude Nederlandse adel, twee generaties terug wegens een schandaal naar Frankrijk vertrokken en sindsdien actief in de wereld van kunst en entertainment? Haar naam wijst wel erg nadrukkelijk op een mystificatie: een gauloiserie is een schuine mop, de associatie bij Clothilde ligt voor de hand en de achternaam ('hier langs') is beslist een verdachte aanbeveling! Rode pepers sieren de voorkant van het boekje, dat is ingedeeld in de afdelingen mild, medium en hot - al is, zo grapt de auteur, de indeling 'nattevingerwerk' geweest. Is de limerick altijd al een wat suspect genre geweest, als de insteek zo duidelijk seksueel gekleurd is als hier, dan moeten taal en spitsvondigheid wel heel bijzonder zijn, want niets verveelt zo snel als platheid alleen. Mevrouw Parici kent alle schuttingwoorden en ook alle te doorbreken 'taboes', maar is slechts zelden echt grappig: 'Een wulpse waardin in Wolfheze/ lag graag met haar keesje te kezen/ Hij kwam blaffend klaar/ en spoot in haar haar/ de woorden: "IK KAN DIT NIET LEZEN"'. Dat stond er in Peter de Broeks er was eens een man in caïro... (Skarabee 1969) heel wat leuker: 'Er was een pastoor in Wolfheze/ die zei dat-ie schaamlip kon lezen./ Maar toen zei een non,/ die dacht dat 't niet kon:/ 't Zal wel een kutsmoesje wezen.'
Op de bijgevoegde dvd geeft de zogenaamde dichteres in wisselende vermommingen geforceerd cabaretesk een soort workshop limerickschrijven. De website (www.clothilde.ws) geeft een goede indruk van alle gein en ongein en nodigt bovendien uit tot deelname aan een limerickwedstrijd. Er zullen ongetwijfeld liefhebbers voor zijn.

Clothilde Gaugaud Parici - Van Hot naar Haar
Uitg. L.J. Veen, Amsterdam 2004
64 blz.; € 11,90 met dvd
ISBN 90 204 0597 7


Henk van Zuiden stelde met Alles voor de liefde zijn 22e bloemlezing samen, dit keer met 'de mooiste gedichten over de liefde'. Hij koos daarbij vooral voor 'nieuw' werk: minder bekende gedichten van de oudere dichters (ongeveer vanaf de jaren veertig van de vorige eeuw) en veel werk van de nieuwe generatie, onder wie veel vrouwen (Jansen, Tuinman, Hubers, Peeters, bekende namen inmiddels) en Vlaamse dichters en wat dat betreft onderscheidt deze verzameling zich van die van Willem Wilmink (Ik heb de liefde lief, Prometheus 2001) en Jacob Groot (De Liefste, De Harmonie 1980), die meer 'klassiekers' opnamen. Wie deze kloeke bundel aanschaft, hoeft niet bang te zijn voor doublures.
Van Zuiden bracht de gedichten onder in negen afdelingen met nogal gezochte namen: 'Eerste liefde, verliefd', 'Ik koester je', 'Liefde zingt', 'Ik noem je alles', 'Ik beken, zegt lief', 'Nog ben jij mijn liefste', 'Geheel voor jouw genoegen', 'Voorbij, hartroerend'. Vooraf gaat Ingmar Heytze's 'Voor de liefste onbekende', met dat mooie motto van Paul Éluard: 'Wie van ons twee heeft de ander bedacht?' Omdat al het 'mooiste' arbitrair is, volgt hier van de oude Van der Graft de mooiste strofe uit de bundel: 'Als een boom in de bladeren, zo/ zal ik je liefhebben,/ maak dan geen herfst in mij,/ val mij niet af.'

Henk van Zuiden (samenstelling) - Alles voor de liefde.
Uitg. 521, Amsterdam 2004
256 blz.; € 14,50
ISBN 90 76927 93 6


David Troch(1977) won enige tijd terug de tweede prijs in de Meanderwedstrijd 'Allesbehalve de liefde', een poëziewedstrijd voor jongeren van 16 t/m 29 jaar. In Meander 248 stonden enkele gedichten van hem. Eerst nu kwamen we in het bezit van Liefde is een stinkdier, maar de geur went wel, een lijvig poëziedebuut waarvan de gedrevenheid afspat en dat voor een belangrijk deel juist wél over liefde gaat, ingekaderd in reflectie op het eigen als problematisch ervaren bestaan: 'we hebben het gehad wat we ook hadden'.
Al zegt hij 'ik ben te klein voor poëzie' en 'noem mij geen dichter', het is duidelijk dat Troch ('daar heb je me,/ het achtergrondmannetje') talentvol zijn weg zoekt, daarbij zijn achtergrond als communicatiedeskundige niet verloochenend. Meteen al in het eerste gedicht maakt hij dat duidelijk: 'het eerste gedicht/ weet niet wat te zeggen.// het zegt: ik wens je,/ aarzelt en zwijgt.' Dat is een slimme, uiterst doeltreffende manier om het gesprek met de lezer op gang te brengen. Lang niet alles in de bundel is voldragen, veel gedichten laten het gevoel achter dat het vingeroefeningen zijn voor een dichter die zich als het ware aan het inschrijven is, maar wie dit schrijft, kan wel wat: 'ik heb staan plassen naast tom lanoye,/ smakeloos hemd en dito bril./ zijn urine rochelde en spuwde hij/ een gele fluim achterna./ je mag je voorstellen/ hoe zo'n mens zit te kakken,/ maar ik denk dat ik even pas.'
David Troch schreef eerder een bundel met ruim honderd ultrakorte verhalen, Tot de sterren gericht. Het zijn met grote beheersing geschreven teksten waarin hij zich op een laconieke manier een betrokken waarnemer toont van de kleine grote wereld om hem heen. Soms doet Troch in zijn stijl en perspectiefwisselingen enigszins aan Grunberg denken, maar hij is volstrekt authentiek. Zeer overtuigend, en merkwaardig dat zoiets onopgemerkt blijft..


David Troch - Liefde is een stinkdier, maar de geur went wel
Papaverreeks nr. 50, uitg. Zuid & Noord, 2003
164 blz.; € 18,-
ISBN 90 5684 064 9

David Troch - Tot de sterren gericht
Lotusreeks nr. 24, uitg. Zuid & Noord, 2002
242 blz.; € 20,95
ISBN 90 5684 057 6

www.davidtroch.be


Joop Leibbrand


(advertentie)

Handboek voor schrijvers

het complete schrijftraject in vijf stappen
gouden-gids-gedeelte: uitgebreide adreslijsten

bestellen en informatie:
www.schrijven.org





Bert van Weenen - Het echte leven is nu
door Elly Woltjes

Meander poëziecriticus Bert van Weenen (1962) publiceerde eerder korte verhalen in de literaire tijdschriften Hollands Maandblad, Woordwerk, Bloknoot, Chroom en Katern. Nu is er de korte roman Het echte leven is nu, een boek over levensvragen.

Peter is een jaar of veertig als zijn vader na een ziekbed overlijdt. Zijn vader, die altijd alles kon en in de proloog van het boek, als hij op een ladder het dak repareert, daarom ook de hele wereld in zijn macht leek te hebben: 'Hoog reikte zijn gestalte naar de hemel.'
De ouders van Peter zijn streng gelovig en gericht op het hiernamaals. Peter probeert zijn eigen koers te varen zonder daarbij het geloof te verliezen. Hij is daardoor in zijn jeugd vooral op zichzelf aangewezen. Als volwassene raakt Peter in een crisis wanneer zijn vader overlijdt. Hij werkt inmiddels op een christelijke hogeschool; in welke functie is niet duidelijk. Twee weken is hij niet op zijn werk geweest en de dag na zijn vaders begrafenis stort hij tijdens de busreis van school naar huis – een soort helletocht – volledig in. Hij is misselijk, moet braken, kan zijn omgeving niet langer verdragen, het is de invulling van een eerdere verwijzing naar: 'Welcome to my nightmare/ Welcome to my breakdown' van Alice Cooper. In het boek sluipt een beetje de gedachte dat het de God is uit zijn jeugd die hem in deze crisis doet belanden. Tussendoor, in de even hoofdstukken, lezen we flashbacks over zijn jeugd: schaatsen, met vader vissen, een bezoek van een tweetal ouderlingen. Het bezoek van deze broeders is het onbetwiste hoogtepunt van het boek. Terwijl ze in hoog tempo een hele schaal koekjes leegeten, verkondigen ze met onwankelbare zekerheid dat de mens onbekwaam is tot enig goed, geneigd tot alle kwaad en dat niets hem kan redden als de Geest Zijn ontdekkend werk volbrengt – 'Hebt gij weet van deze zalige verlorenheid?' Het valt vooral bij de vader in vruchtbare aarde: hij verbiedt boeken, verbrandt ze zelfs en is ook aan het eind van zijn leven nog bang voor God en het hiernamaals. Toch wordt het christelijk bevindelijke leven liefdevol beschreven en heeft Peter geen verwijtende houding tegenover zijn jeugd, zoals je dat in menige andere vaderroman wel tegenkomt.

In de verantwoording aan het einde van zijn boek haalt Bert van Weenen een uitspraak aan van A.F.Th. van der Heijden uit Asbestemming, een boek dat een requiem wil zijn voor A.F.Th's overleden vader: 'Ik behoud me het recht voor mijn ervaringen, zonder anderen te belasten of moedwillig te kwetsen, net zo lang te bewerken en om te smeden tot ze in een roman kunnen dienen.' Van Weenen had dit aanvankelijk als motto willen gebruiken, maar later overwoog hij dat de term 'roman' voldoende moest zijn als aanduiding voor het karakter van dit verhaal.
Toch dekt de term 'roman' de lading niet helemaal. Mijns inziens is het verhaal dat Bert van Weenen heeft geschreven eerder een novelle, want het is maar een dun boekje. Als lezer had je graag meer gewild, vooral omdat het zo opvallend mooi en trefzeker geschreven is.

Een van de motto's, een citaat uit Het nut van geloven van Anne van der Meiden luidt: 'Geloven is iets persoonlijks, bevinding van het geloof is een eigen veroverd en doorleefd gegeven en alleen bij de gratie van het persoonlijke is het geloven iets dat met anderen gedeeld kan worden.' Aan het eind van het boek denkt de hoofdpersoon: 'Spreek met anderen over wat je bezielt. Maar aan een ander vertellen waarom je denkt hier op aarde te zijn en wie God is, speciaal voor jou, dat is niet iedereen gegeven.' Van Weenen komt een heel eind en weet daarbij diep te raken.

Bert van Weenen - Het echte leven is nu
Uitg. Mozaïek, Zoetermeer 2004
112 blz.; € 11,50
ISBN 90 239 9124 9
www.chroom.net/vanweenen
www.uitgeverijmozaiek.nl


Elly Woltjes


(advertentie)
Echt alles te weten komen over het schrijven van verhalen en/of gedichten? http://www.writersathome.nl/Workshopcat.htm
www.writersathome.nl/Workshopcat.htm




Poëzie als waarheid of als 'White
Joris Lenstra las Don Patersons In Zo'n Intieme Ballingschap

Een van de opvallende verschijningen op het laatste Poetry International Festival was de Schotse dichter Don Paterson. Van hem verscheen onlangs bij Wagner & Van Santen in een vertaling van Jan Eijkelboom de bundel In zo'n intieme ballingschap.
Lees hier de uitvoerige beschouwing erover door Joris Lenstra.

Joris Lenstra





gedichten * uitgelicht * podium * recensies * colofon 
Nieuws



Verkiezing mooiste gedicht van Hans Warren
Op de website www.home.zonnet.nl/h.warren kan tot 1 december kenbaar worden gemaakt wat uw favoriete Hans Warren-gedicht is. Begin december wordt dan de shortlist bekend van de vijf populairste gedichten. Vanaf dat moment gaat de strijd alleen nog tussen die vijf gedichten. Op 19 december, de sterfdag van Warren, wordt het mooiste gedicht van Hans Warren onthuld.


Innemende schrijvers
Het Gedistilleerd Museum brengt schrijvers als Bomans, Carmiggelt, Van Kooten en Grunberg samen in de tentoonstelling Innemende Schrijvers. Rode draad is de invloed van jenever en andere gedistilleerde dranken op de Nederlandse literatuur en reclamegeschiedenis. De tentoonstelling is te bezoeken tot 15 mei 2005. Openingstijden dinsdag tot en met zaterdag van 12.00 tot 17.00 uur, zon- en feestdagen van 12.30 tot 17.00 uur. Kijk voor activiteiten tijdens de expositie of meer informatie op de website www.hetgedistilleerdmuseum.nl . Het Gedistilleerd Museum is gevestigd aan de Lange Haven 74-76 te Schiedam.


Achterbergsymposium
Liefhebbers van Achterberg zijn op 27 november om 10.30 uur welkom in museum Flehite, Westsingel 50 te Amersfoort voor het jaarlijkse evenement van de Stichting Genootschap Gerrit Achterberg. Eva Gerlach presenteert een nieuwe bloemlezing uit het werk van Achterberg, Joost de Wal buigt zich over het Liber Amicorum en Renske van Dillen beziet Achterberg via Marcel Duchamp. Verder wordt de lang verloren gewaande televisiedocumentaire van Hans Keller en Ed. Hoornik uit 1963 vertoond, met beelden van o.a. Houwink, Vestdijk, Roland Holst en vader Achterberg en een stemfragment van de dichter zelf. Niet-donateurs betalen € 10,-.


Poëziewedstrijd ‘Woord in beweging’
Voor de poëziewedstrijd Woord in beweging van de literaire club Meralit uit Boxmeer kunnen tot uiterlijk 12 december onuitgegeven en niet eerder bekroonde gedichten worden ingestuurd. Deelnemen mag met maximaal drie gedichten. Er is geen vast thema, de keuze is vrij. Uitreiking van de prijzen is op 29 januari 2005. Het volledige reglement is per e-mail Xbramvanderwurff@hetnet.nlX (de letters X uit dit adres verwijderen!) op te vragen.


In dit land wil niemand wonen
Eind oktober is de nieuwe roman In dit land wil niemand wonen van schrijver/journalist en activist Peter Lenssen verschenen. Een liefdesverhaal over een Nederlandse man en een Somalische vrouw, maar tevens een aanklacht tegen het Nederlandse asielbeleid. De roman telt 204 pagina's (ISBN-nummer 90-75825-26-9) en kost 16,50 Euro. Voor informatie kunt u terecht bij uitgeverij Baal, postbus 780, 6130 AT Sittard. E-mail Xramp@antenna.nlX (de letters X uit dit adres verwijderen!) . De afgelopen maanden zette Lenssen zich intensief in voor de '26.000 van Verdonk'. Hij schreef eerder Toplöss, een roman over sociale mistoestanden in de Zuid-Limburgse mijnen aan het begin van de vorige eeuw.


Tweede Dicht-Slam-Rap in Boxtel
Na de succesvolle eerste Dicht-Slam-Rap, januari dit jaar, staat op donderdag 27 januari de tweede editie op stapel van deze Boxtelse dichtwedstrijd. In de eindstrijd zullen die avond zo'n twaalf slammers, dichters en rappers het tegen elkaar opnemen in het café-restaurant Begijn aan de Markt. De winnaar gaat naar huis met een prijs van honderd euro. Gelijktijdig wordt op de Landelijke Gedichtendag de tweede Boxtelse Dicht-Slam-Rapbundel gepresenteerd en er is een expositie van posters, ontworpen door leerlingen van de Boxtelse grafische opleiding Sint Lucas. Beginnende dichters maar ook gevorderden kunnen zich tot woensdag 1 december inschrijven voor deze Dicht-Slam-Rap in Boxtel. Zie voor meer informatie plus het wedstrijdreglement www.elckerlijc.nl , www.brabantsdagblad.nl/dichtslamrap of www.bibliotheek.nl/boxtel . E-mail: Xdichtslamrap@elckerlijc.nlX (de letters X uit dit adres verwijderen!)


Friese dichters bij 0909GEDICHT
De Gedichtenlijn voor poëzie 0909GEDICHT laat de hele maand november Friese dichters aan het woord. De dichters lezen uit de tweetalige bloemlezing Droom in blauwe regenjas/Dream yn blauwe reinjas. De bloemlezing bevat onder andere gedichten van Albertina Soepboer, Cornelis van der Wal en Anne Feddema. Kijk op www.gedichtenlijn.nl om te zien welk gedicht op welke dag te beluisteren is. Zie voor meer informatie over de bloemlezing www.droominblauweregenjas.info/ .


Verslag ZinderZlam!
Zondag 31 oktober vond de eerste ZinderZlam! plaats in café-restaurant Zindering in Utrecht. In een ontspannen sfeer gingen de deelnemers de slambattle aan met elkaar. Ingetogen voordrachten werden afgewisseld met komische acts en onverwachte fysieke uitbarstingen. Plante presenteerde de middag en luisterliedjes en een heuse ZinderZlam!-jingle werden gebracht door Phinx. De jury, onder leiding van Ingmar Heytze, was lovend en kritisch. De winnaar van deze eerste ZinderZlam! is Tom Zinger geworden. Hij ging naar huis met honderd euro en een plaats in de finale op 29 mei 2005. De volgende ZinderZlam! vindt plaats op zondag 28 november. Mail voor informatie naar Xb.roes@utrecht.nlX (de letters X uit dit adres verwijderen!)


Droogenbroodt en Point Editions vieren verjaardag
Germain Droogenbroodt werd zestig jaar jong en zijn geesteskind, de uitgeverij Point Editions twintig jaar oud! Deze twee feestelijke gebeurtenissen gaan gepaard met onder meer een expositie van alle Point-uitgaven in combinatie met schilderijen en tekeningen geinspireerd op de poëzie van de dichter. De bundel Tegenlicht-Contraluz wordt gepresenteerd. Op 12 november is in de Sint Annazaal, Begijnhof, Kortrijk een voorstelling De schreden van het water, mystieke Perzische poëzie van Sohrab Sepehri, vertaald door Mass Hajizadeh en Germain Droogenbroodt. Point Editions exposeert op de boekenbeurs te Antwerpen. Zie voor meer informatie over alle activiteiten de website www.point-editions.com


Literaire agenda Antwerpen
Woensdag 10 november: Radio Centraal (FM 106.7) van 17.00 tot 18.00 uur VHOORSPEL; poëzie en muziek.
Donderdag 11 november: 20.00 uur, 72ste poëzie-avond in de reeks De Muzeval. Herman J. Claeys presenteert gastdichter Stijn Vrancken. Vrijpodiumcafé De Muziekdoos, Verschansingstraat 63, Antwerpen. Toegang gratis.
Vrijdag 12 november: 20.00 uur. Voorstelling van het Tienjaarlijks Tijdschrift met bijdragen van twintig Antwerpse schrijvers en kunstenaars. Galerie de Zwarte Panter, Hoogstraat 70, Antwerpen. Toegang gratis.
Zaterdag 13 november: Radio Centraal (FM 106.7) van 11.00 tot 12.00 uur DE VERVELING; poëzie.
Zondag 14 november: 11.00 uur. Wouter van Raamsdonk spreekt over het ontstaan van het genre protestliteratuur tijdens de Groote Oorlog 1914-18. Nottebohm-zaal Stadsbibliotheek, Hendrik Conscienceplein 4. Toegang 3 Euro.
Zondag 14 november: 15.30 uur. Dichteres en vertaalster Nicole van Overstraeten leest voor uit eigen werk. Literair café Den Hopsack, Grote Pieter Potstraat 24. Toegang gratis.
Woensdag 17 november: Radio Centraal (FM 106.7) van 17.00 tot 18.00 uur. VHOORSPEL; poëzie en muziek.
Donderdag 18 november: van 12.30 tot 13.30 uur. Middagen van de Poëzie. Arjen Duinker over eigen werk. Arenbergschouwburg, Arenbergstraat 28, Antwerpen. Toegang 3 Euro.
Info. ontleend aan users.pandora.be/stichtingpipelines


Barwoutswaerder naar de boekenbeurs
Voor het derde jaar op rij mocht Barwoutswaerder naar de vooropening van de Boekenbeurs in het Antwerpse Bouwcentrum. Aan de vorige keer hield hij een liefdeskater over. Daarom besloot hij het ditmaal in zijn eentje te wagen.
lees verder


Het nieuws werd samengesteld door Jan Boonstra en Tine Moniek.

Nieuwsberichten voor Meander 254 van zondag 21 november dienen uiterlijk dinsdag 16 november in ons bezit te zijn. Stuur geen attachments mee.
Berichten kunnen worden gestuurd aan Xnieuws@meandermagazine.netX (de letters X uit dit adres verwijderen!)





gedichten * uitgelicht * podium * recensies * nieuws *
Colofon




Site: meander.italics.net

E-mailadres: Xinfo@Xmeander.italics.net (de letters X uit dit adres verwijderen!)

Redactie:
Adelheid Bekaert, Annette van den Bosch, Yves Joris, Gerard Kool, Joop Leibbrand, Margo Verbiest, Rob de Vos

Vaste medewerkers:
Jan Boonstra, Yvonne Broekmans, Hans Hamburger, Tine Moniek, Elly Woltjes.

Verder werken mee:
Chris Coolsma, Rutger H. Cornets de Groot, Edith de Gilde, Milla van der Have, Joris Lenstra, Bert van Weenen, Atze van Wieren.

De gedichten worden beoordeeld door: Adelheid Bekaert, Yvonne Broekmans, Hans Hamburger, Yves Joris en Joop Leibbrand.
De verhalen worden beoordeeld door: Tine Moniek, Margo Verbiest, Rob de Vos en Elly Woltjes.


Financiën:
Meander is gratis, maar ook uw financiële bijdrage is nodig!
Bijdragen vanuit Nederland kunnen worden overgemaakt op Postbank giro 8941864 t.n.v. G.C. Kool te Delft.
Voor bijdragen vanuit België: Rekening 402.2004409.95 ten name van Meander.
Vermeld 'donatie Meander' en uw e-mailadres.


Abonneren, opzeggen en uw adres wijzigen gaat het eenvoudigst op het adres: http://meandermagazine.net/service
en omslachtiger door gebruik te maken van de volgende e-mailadressen:
Abonneren door een mail aan Xmeander-request@lists.nl met als onderwerp: subscribe (de letters X uit dit adres verwijderen!)
Opzeggen door een mail aan Xmeander-request@Xlists.nl met als onderwerp: unsubscribe (de letters X uit dit adres verwijderen!)
(U kunt ook de hele krant aan ons retour zenden met ergens bovenaan de uitroep 'Unsubscibe!' of iets dergelijks, maar dat is de meest onbehouwen manier ...)

Kopij is welkom bij Meander. Zie http://meandermagazine.net/kopij/

Verdere verspreiding van de in deze uitgave opgenomen teksten is alleen toegestaan met voorafgaande en uitdrukkelijke toestemming van de auteur(s)


Zie ook op onze site: gedichten * verhalen * artikelen * recensies * interviews * links * klassiekers * archief

naar begin van deze krant