aflevering 253 * 7 november 2004 * verschijnt om de twee weken op zondag
meander is gratis, maar vrijwillige financiële
bijdragen zijn nodig *
kopij is welkom
reageren, abonneren, opzeggen, adres wijzigen, zie: meandermagazine.net/service
Vooraf
We vroegen de 76-jarige Vijftiger Simon Vinkenoog of hij vragen van Meanderlezers wil beantwoorden. Hij antwoordde: "Interessant: gaat uw gang!"
Vinkenoog stelt vooral belang in "communicatie over belangrijke aangelegenheden", maar "aan de andere kant wil ik als persoonlijkheid volkomen transparant zijn, dus persoonlijke vragen ga ik evenmin uit de weg."
Hij citeert John F. Kennedy: "Let's communicate or die". En meent dus: "Laat de vragen maar gesteld worden! Simon Vinkenoog, dichter des vaderlands ad interim 2004-2005, kandidaat DdV 2005-?! Graag van u horend; laat duizend vragen bloeien."
Stuur uw vragen aan
vav@meandermagazine.net
Dan leggen wij ze voor aan Simon Vinkenoog. De antwoorden verschijnen in een aflevering van Meander Magazine.
Gedichten
meisjeslach
ze is mooi,
gewoon zoals dat woord bedoeld is
niet met als erachter, erg ervoor
maar mooi is ook het
al maar minder wordend schuim
en badwater en ‘lauw’
zij is meer als filmmuziek,
cd en de herinnering,
een hand die het
te spannend vond
wimpers van zonlicht
en op zaterdagmorgen
met papa naar de carwash gaan
Nicole Teunissen
auteurspagina Nicole Teunissen
reageer op dit gedicht
Bovenstaand gedicht van Nicole Teunissen,
is
Meanders Gedicht van de maand november 2004.
Zie Uitgelicht
Ze zeggen dat je bent gestorven
en ik heb het ook gezien
hoe stil je lag die dag
daar in die kist van hout
ik had het koud en dacht
wat ben je stil
en wat een vrede leegt nu je gezicht
Ze zeggen dat je bent gestorven
maar in mijn hoofd leef je nog voort
want telkens als ik aan je denk
zie ik een beeld van hoe je was
hoe je bewoog en keek en sprak
en ik vergeet voor het gemak
de lastige momenten
Zo blijf je leven in mijn geest
en word je al maar mooier, liever, sterker
dan je was
Ze zeggen dat je bent gestorven…
Trijntje Gosker
auteurspagina Trijntje Gosker
reageer op dit gedicht
de siamees, de cyperse, de zwarte en de tweeling
zij bewegen zich in een andere wereld
waarin zij muren, plaveisel en bomen
driedimensionaal benutten
wanneer zij tenslotte op
zondoorstoofd
metselwerk dromen achtervolgen
vangt een poot,
achteloos neerhangend,
speelse vlekken van licht en schaduw
zij likken elkaar
geven tikken met
nagels in fluwelen hoezen
zij spinnen fuga's
en offeren ons
een kleine grijze muis
Jeannette Coppens
auteurspagina Jeannette Coppens
reageer op dit gedicht
Een liefdesgedicht
Ze draaien de wereld op z'n kop
In de holte van de vage ruimte
Schimmige tijgers sluipen over muren
En het dwarse plafond
Muziek klinkt door een raam van buiten
Waar zomerse bloesem in de bomen
De lucht besmet.
Ik druk mijn adem in de asbak uit
Tussen de lege glazen
En plots gaan de spotlichten aan op ons
Ze gaan sluiten;
De knieën opgetrokken, de ruggen
Tegen hard hout aan
Jij draagt gebreide sokken,
Ik heb mijn hemd halfopen:
Blanke borst onder bleek gelaat,
Samen zijn we ziek van de overdaad
Want jij bent een vrouw
En ik ben een man.
Als twee dronken poppen
Wandelen we naar buiten
Onder het carnaval van de sterren
En de blije, bezige stad,
Jij hebt je speciale hoed op
En ik tel de vallende sterren
En in jouw oor fluister ik de dingen
Die je niet meer horen wilt
Maar je stelt jezelf uit
En lacht erom.
Joris Lenstra
auteurspagina Joris Lenstra
reageer op dit gedicht
De vlucht van de dichter
Het waren regels die Nero bekoorde.
Op last van de keizer werd hij, wellicht
bij een maanvolle nacht uit bed gelicht;
men zou de moeder van Rome vermoorden.
'Als een uil opzoek naar een buit van woorden
met muzemandaat en heel je gewicht
in het lijf te klauwen van een gedicht
en dát verwikken naar andere oorden'
bedacht hij zich in dit nachtelijk uur
maar eerst moest het bloed van de vloer en wanden
tot ver in de omtrek zag je het vuur
later zou hij dan in Auschwitz belanden
daar werd hij vergast op grond van bestuur
en ook zou men weer zijn boeken verbranden.
Kees Godefrooij
auteurspagina Kees Godefrooij
reageer op dit gedicht
Pier bij eb
Zon, zuidwestenwind, een late namiddag
half augustus. Loom is de tijd van het jaar,
Laatste klagers halen uit naar de lucht.
Een kolonie verdringt zich, schikt in waar
het droogvalt, iedere stap roept alarm
in een opgewonden pas op de plaats.
Af en aan gaan de koppen in zilveren
rollen, altijd wars, nu zo vriendelijk.
Strekt zo deze kalmte, als liefde?
Het opvallendst de reuk. Zilt zegt men,
maar het is wat je ziet: pokdalig basalt,
drogend wier, lege schelpen, zwart slib.
Joop Leibbrand
auteurspagina Joop Leibbrand
reageer op dit gedicht
advertentie
verbeter je schrijftalent via e-mail bij
WRITERS
@T
HOME
thuis in literatuurworkshops
klik
hier
voor meer informatie
|
Uitgelicht
meisjeslach
ze is mooi,
gewoon zoals dat woord bedoeld is
niet
met als erachter, erg ervoor
maar mooi is ook het
al maar minder
wordend schuim
en badwater en 'lauw'
zij is meer als filmmuziek,
cd
en de herinnering,
een hand die het
te spannend vond
wimpers
van zonlicht
en op zaterdagmorgen
met papa naar de carwash gaan
Nicole
Teunissen (1987)
'Coltje', noemt ze zich op haar website
(
nicole.hetschrijvertje.be), 'gediplomeerd reiziger naar morgen',
en wie haar daar leest, kan niet anders dan onder de indruk raken van
een groot talent. Zo jong zo geraffineerd onbevangen, zo uitgekiend
zuiver te kunnen schrijven, het is om jaloers van te worden. We laten
haar zelf aan het woord:
'Meisjeslach is een gedicht zoals ik ze vaak
schrijf. Ook geschreven op de manier zoals ik ze vaak schrijf: vrijwel
zonder voorbereiding. Ik kan me nog herinneren dat ik een meisje met
haar vader bij de autowasstraat heb gezien, en al was dat niet op zaterdagmorgen,
toch had ik toen de laatste regel van mijn gedicht al. Dan is het een
kwestie van achter de computer gaan zitten, en dan komt het bijna vanzelf.
Ik houd van gedichten met eenvoudig taalgebruik. maar waarin toch niets
is wat het lijkt. Geen verheven gedoe, maar wel veel beeldspraak. Gedichten
moeten voor mij verrassen, en ze moeten iets te raden overhouden. Iets
van
je ne sais quoi (ik houd van Frans!).
In 'meisjeslach' zit dat
denk ik vooral in het feit, dat niet duidelijk wordt waar het nu precies
over gaat. Over een jonge vrouw, of toch over een klein meisje. Het
verandert van groot naar klein –verkeerd, andersom dan het leven –
naarmate het gedicht vordert. Misschien gaat het over allebei. Hoe
een groot meisje tegen iemand aan kan kruipen bij een enge film, hoe
vanzelfsprekend een klein meisje in de wereld kan staan. Het gaat over
het geluk in kleine dingen, ook wel. Over hoe sommige mensen in bad
liggen nadenken, terwijl het water koud wordt.
Eigenlijk houd ik
er niet van om m'n eigen gedichten op deze manier te analyseren. Ze
zijn er gewoon en dat is verder genoeg. Er hoeft voor mij niet per
se een diepere boodschap in. Ik heb geen drang om iets aan de wereld
te vertellen, maar ik zeg vanzelf toch wel iets tegen de rest van de
wereld. Wat weet ik ook niet, ik vind het nog iedere keer raar als
iemand het mooi vindt wat ik maak.'
Nicole Teunissen (Amersfoort,
1987) doet dit voorjaar eindexamen VWO en wil daarna literatuurwetenschap
studeren. Een gedicht van haar is opgenomen in de bundel
Doemaardichtmaar
2004. Ze stond o.a. op het podium bij de Kunstbende en Write!Now Utrecht.
Op
auteurs.italics.net/p/index.php?user=teunissen staat een
eerdere bijdrage aan Meander, 'centraal station'. Minstens zo mooi.
Xnicole_t87@hotmail.comX (de letters X uit dit adres verwijderen!)
Podium
Jet Crielaard
Wie meer wil weten over Jet Crielaard kan terecht op haar site:
www.jetjeskunst.nl
Daar valt te lezen dat ze van 1994 t/m 1999 een opleiding volgde aan de
Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten te Den Haag, afdeling:
Grafiek, tekenen, schilderen. Het resultaat van die opleiding is
te zien in enkele fraaie schilderijen.
In 2004 trad Jet tot nu toe al tientallen malen op met haar poëzie in
de vorm van voordrachten en slams.
van de voorbijvliegende vis en het vleugellamme meisje (compilatie)
of het toeval is dat de
v
vo
voo
voor
voorb
voorbi
voorbij
voorbijv
voorbijvl
voorbijvli
voorbijvlie
voorbijvlieg
voorbijvliege
voorbijvliegen
voorbijvliegend
voorbijvliegende
voorbijvliegende v
voorbijvliegende vi
voorbijvliegende vis
voorbijvliegende vi
voorbijvliegende v
voorbijvliegende
voorbijvliegend
voorbijvliegen
voorbijvliege
voorbijvlieg
voorbijvlie
voorbijvli
voorbijv
voorbij
voorb
voor
voo
vo
v
dat weet ze niet
ze wankelt op de rand
van wat haar overvalt
één stelt recht de ander
achterwaarts gestrekt
armen wijd
ten einde te ontvangen
omhelzend rond de hals
van beaufort te hangen
hij blaast haar billen bloot
zij overstijgt de wilgen
in een groen verschoten jurk
haar veel en veel te groot
ze heeft een prikkende neus
door ravijnrandgeur
dreigende lucht van
fatale bijnaval
zij is een tikkende granaat
die scherp maar ongeknald
wankelend te talmen staat
op een scherfje uurwerk
in een groen verschoten jurk
haar veel en veel te groot
afzetten wil zij
het rode gras benauwt
uitvliegen wil zij
want straks
wordt te rap oud
of het toeval is dat de voorbijvliegende vis
dat weet ze niet
ze schrijft een brief aan de maan
beste maan,
laat het eb zijn
laat de vloed stranden
in een ander land
ik wil geen jurk van water
ik wil een harnas van aarde
om aan te doen
wanneer de warme oorlog
weer uitbreekt
of het toeval is dat de voorbijvliegende vis
voorbijliegend is
dat weet ze niet
wel dat zijn graat
lijkt op de kale naaldboom
maar die wijst hemelwaarts
en bodem ligt veel te zwaar
op wortels om
op te kunnen stijgen
terwijl de vis
de voorbijvliegende vis
rondjes liegt
alsof dat heel gewoon is
met een glimlach
steelt en steekt ze
de v in de zak van haar
veel en veel te grote
groen verschoten jurk
Jet, je volgde een opleiding als beeldend kunstenaar. Zou men nu kunnen zeggen
dat je als beeldend kunstenaar een professional bent en als dichter een amateur?
Heeft het feit dat je beeldend kunstenaar bent en daarvoor bent opgeleid merkbaar invloed
op je gedichten?
Het maken van beeld en schrijven zijn samen mijn bron van inkomsten, in die zin kun
je me 'professional' noemen. Wat opleiding betreft denk ik dat ik nooit klaar ben met
leren. Een diploma van een kunstopleiding is geen garantie dat een kunstenaar of
kunstenares van willekeurige discipline professioneel 'produceert'. Het geeft
hoogstens weer dat iemand gedreven is om zich te ontwikkelen als kunstenaar. Het
ontwikkelen houdt niet op bij het afronden van een opleiding, integendeel, dan begint
het pas. Wat schrijven betreft werk ik op dezelfde manier als bij het maken van
beeld. Ik zoek voortdurend naar combinaties die spanning oproepen. Dat betekent dat ik
bij het maken van beeld begin met beelden die op zichzelf kunnen staan, bij het
schrijven begin met teksten die op zichzelf kunnen staan. Daarna combineer ik ze door
het maken van beeldcollages of tekstcompilaties. De beeldcollages exposeer ik. De
tekstcompilaties draag ik voor op het podium. Dat deed ik overigens eerder dan dat
ik collages maakte. Je kunt dus zeggen dat mijn gedichten – voor mij - merkbaar
invloed hebben op mijn beelden.
roerig
schepen varen langszij
onder mijn raam klotst
hun reis na
als ik stil sta
bij dat zowel zij als ik
de tijd beroeren
brommen ze
kijk daar gaat een huis voorbij
Kan men anno 2004 nog op een originele manier over de liefde dichten?
Zolang het met liefde voor de taal gebeurt wel.
De nieuwste poëzie lijkt mij vooral stadspoëzie te zijn. Kan men anno 2004 nog
zonder zich te schamen over de natuur dichten?
Wanneer poëzie voorbij gaat aan de taal zelf, op het moment dat alleen de betekenis
van de woorden naar voren geschoven wordt, er een concessie gedaan is om een gedicht
'te laten gaan over', dan mag men van mij het hoofd buigen. Of het nou stadspoëzie
heet of landschapspoëzie. Ik wil een gedicht ervaren, niet letterlijk begrijpen. Als ik
dat wel wil, dan lees ik wel een column.
opvliegend uilskuiken
de lucht haalt
zijn schouders op
hij is gans leeg
geen vogels vandaag
misschien morgen weer
na vannacht waarin hij
een deken dode veertjes
opblaast met zijn adem
met een beetje overdrijven
wil een dekbed
wel op een verfomfaaid
opvliegend uilskuiken lijken
Hoe ontstaan je gedichten? Ga je ervoor zitten? Kom je erop tijdens andere
bezigheden? Tijdens het schilderen? Op een podium?
Iedere tekst is een samenvatting van wat onoverzichtelijk voor me was. Door samen
te vatten vereenvoudig ik. Dat wat zich als onoverzichtelijk aandient kan overal
vandaan komen. Er zijn vele vormen van chaos.
Is kunst niet juist bedoeld om verwarring te stichten, de steen in een verstikte
vijver te zijn?
Als ik er al voor kies verwarring te stichten dan heb ik graag dat, waarmee ik wil
verwarren, voor mezelf ontward heb alvorens ik anderen verwar. Maar als ik me over de
ontwarring van het onoverzichtelijke niet kan verbazen, dan vat ik niets samen.
ik zit erop
als het donker is
zie ik de ontbrekende stoel niet
maar ik zit erop
ijsschotsen
ik ijsschots
jij ijsschotst
wij ijsschotsen
en scheef
wat een idee van bekleden
ik zou mijn vloer
er nog niet mee bedekken
Volgens Jet Crielaard moet de volgende aflevering van Podium gewijd zijn aan
Pim te Bokkel.
(advertentie)
nieuw: Meander huiswijn - drink for thought heerlijke rode en witte wijnen speciaal voor Meander-lezers scherp geprijsd!
Ga voor informatie naar www.grooteiland.nl en bestel. |
Recensies
Stef Bos - Gebroken zinnen
door Atze van Wieren
Gebroken zinnen
is de debuutbundel van Stef Bos (1961), die vooral bekend is als zanger
en liedschrijver. Het formaat van het boek, 22,6 bij 22,4 cm, en de
kleurrijke omslag doen het eerder op een kinderboek dan een dichtbundel
lijken; misschien beter nog op een geschenkboek, want bij het eerste
doorbladeren vallen de frisgekleurde illustraties ('beelden') van Marriana
Booyens op, vijftien in getal. Zij is een Zuid-Afrikaanse. De bundel
is trouwens gelijktijdig ook in het Zuid-Afrikaans uitgegeven.
Dat
eerste doorbladeren vervulde mij met enige scepsis. Ik stuitte op gedichten
als 'Het Bed':
Het Bed
is koud
het huis
te koop
de stad
is
stil
de maan
is dood
(...)
Ik kom dit nogal eens tegen. Dichters
die menen dat als je woorden onder elkaar zet, er, alleen voor de vorm
al, vanzelf een gedicht ontstaat. Dat is niet zo. Zinnen hebben vaak
ook lengte nodig om te kunnen zingen en te verhalen.
De gedichten
zijn niet vormvast. Ze variëren in lengte van drie regels
tot twee pagina's. In het merendeel van de 62 gedichten is geen regelmatige
strofeopbouw te bekennen. Bos zelf zegt achterin in de bundel dat hij
liever van 'gedachten' dan 'gedichten' spreekt.
Een voorbeeld van
zo'n gedachte: 'De Gewoonte'.
De gewoonte
ziet zichzelf
en denkt
dat
ben ik niet
Toen ik serieus ging lezen, verdween mijn aanvankelijke
scepsis voor een belangrijk deel. Bos komt wel degelijk uit de hoek
met poëtische zinnen en fraaie observaties. Een voorbeeld
uit 'Is het mogelijk': is het mogelijk/ dat het hart/ de boeken sluit/
en hoe zal het voelen/ als ik de winter/ voor het eerst/ in jouw stem
kan horen/ (...)
Veel gedichten gaan over de liefde, en de sores die
de liefde nogal eens meebrengt: 'Ik geloof/ in de onvolmaakte liefde/
de liefde die soms niet/ in zichzelf gelooft/ Die het einde onder ogen
ziet/ en vasthoudt aan verwondering/ die bij volle maan/ vroeg gaat
slapen/ en de sterren laat vallen/ voor een ander (...)'
In
veel gedichten weet Bos met eenvoudig taalgebruik doorleefde gedachten
onder woorden te brengen. Daarnaast blijven er ook gedichten die mij
te simpel en te clichématig zijn (bijv. 'Lissabon'). Een
strenge redacteur had, wat mij betreft, best nog wat mogen schrappen.
In
het gedicht 'Nu' gaat Bos in op datgene wat aanvankelijk scepsis bij
mij opriep:
Nu
ik
eindelijk
mijn handen vrij heb
mijn taal
niet meer gevangen
in een vorm
Nu ik eindelijk
een wapen heb gevonden
gebroken
zinnen
woorden als
versplinterd glas
Zou ik
jouw masker
met
scherven van taal
kunnen bewerken
(...)
En het gedicht eindigt
met:
zal ik
kathedralen
bouwen
voor degenen
die ik liefheb.
Bos wil niet gevangen zitten
in een vorm, wil gebroken zinnen en woorden als versplinterd glas.
Daarmee weet hij in deze bundel behoorlijk stem te geven aan wat hem
bezielt, drijft, bezig houdt. Toch koester ik de hoop dat er in de
toekomst uit die gebroken zinnen en versplinterde woorden nog eens
een kathedraal verrijst.
Stef Bos - Gebroken zinnen. Met beelden
van Marriana Booyens
Uitg. Terra Lannoo, Tielt / Warnsveld 2004
96
blz.; € 16,95
ISBN 90 209 5831 3
KORT over liefde
door Joop Leibbrand
Zou
Clothilde Gaugaud
Parici, van wie vorige week
Van Hot naar Haar verscheen, een bundeltje
met honderd pikante – zeg maar gerust schunnige - limericks, écht
een chansonnière en pianiste zijn uit een familie van oude
Nederlandse adel, twee generaties terug wegens een schandaal naar Frankrijk
vertrokken en sindsdien actief in de wereld van kunst en entertainment?
Haar naam wijst wel erg nadrukkelijk op een mystificatie: een gauloiserie is een schuine mop, de associatie bij Clothilde ligt voor de hand en de achternaam ('hier langs') is beslist een verdachte aanbeveling!
Rode pepers sieren de voorkant van het
boekje, dat is ingedeeld in de afdelingen mild, medium en hot - al
is, zo grapt de auteur, de indeling 'nattevingerwerk' geweest. Is de
limerick altijd al een wat suspect genre geweest, als de insteek zo
duidelijk seksueel gekleurd is als hier, dan moeten taal en spitsvondigheid
wel heel bijzonder zijn, want niets verveelt zo snel als platheid alleen.
Mevrouw Parici kent alle schuttingwoorden en ook alle te doorbreken
'taboes', maar is slechts zelden echt grappig: 'Een wulpse waardin
in Wolfheze/ lag graag met haar keesje te kezen/ Hij kwam blaffend
klaar/ en spoot in haar haar/ de woorden: "IK KAN DIT NIET
LEZEN"'. Dat stond er in Peter de Broeks
er was eens een man
in caïro... (Skarabee 1969) heel wat leuker: 'Er was een pastoor
in Wolfheze/ die zei dat-ie schaamlip kon lezen./ Maar toen zei een
non,/ die dacht dat 't niet kon:/ 't Zal wel een kutsmoesje wezen.'
Op de bijgevoegde dvd geeft de zogenaamde dichteres in wisselende
vermommingen geforceerd cabaretesk een soort workshop limerickschrijven.
De website (
www.clothilde.ws) geeft een goede indruk van alle
gein en ongein en nodigt bovendien uit tot deelname aan een limerickwedstrijd.
Er zullen ongetwijfeld liefhebbers voor zijn.
Clothilde Gaugaud
Parici - Van Hot naar Haar
Uitg. L.J. Veen, Amsterdam 2004
64 blz.;
€ 11,90 met dvd
ISBN 90 204 0597 7
Henk van Zuiden stelde
met
Alles voor de liefde zijn 22e bloemlezing samen, dit keer met 'de
mooiste gedichten over de liefde'. Hij koos daarbij vooral voor 'nieuw'
werk: minder bekende gedichten van de oudere dichters (ongeveer vanaf
de jaren veertig van de vorige eeuw) en veel werk van de nieuwe generatie,
onder wie veel vrouwen (Jansen, Tuinman, Hubers, Peeters, bekende namen
inmiddels) en Vlaamse dichters en wat dat betreft onderscheidt deze
verzameling zich van die van Willem Wilmink (
Ik heb de liefde lief,
Prometheus 2001) en Jacob Groot (
De Liefste, De Harmonie 1980), die
meer 'klassiekers' opnamen. Wie deze kloeke bundel aanschaft, hoeft
niet bang te zijn voor doublures.
Van Zuiden bracht de gedichten
onder in negen afdelingen met nogal gezochte namen: 'Eerste liefde,
verliefd', 'Ik koester je', 'Liefde zingt', 'Ik noem je alles', 'Ik
beken, zegt lief', 'Nog ben jij mijn liefste', 'Geheel voor jouw genoegen',
'Voorbij, hartroerend'. Vooraf gaat Ingmar Heytze's 'Voor de liefste
onbekende', met dat mooie motto van Paul Éluard: 'Wie van ons twee
heeft de ander bedacht?' Omdat al het 'mooiste' arbitrair is, volgt
hier van de oude Van der Graft de mooiste strofe uit de bundel: 'Als
een boom in de bladeren, zo/ zal ik je liefhebben,/ maak dan geen herfst
in mij,/ val mij niet af.'
Henk van Zuiden (samenstelling) - Alles voor de liefde.
Uitg. 521, Amsterdam 2004
256 blz.; € 14,50
ISBN 90 76927 93 6
David Troch(1977) won enige tijd terug de tweede prijs in de Meanderwedstrijd 'Allesbehalve de liefde', een poëziewedstrijd voor jongeren van 16 t/m 29 jaar. In Meander 248 stonden enkele gedichten van hem. Eerst nu kwamen we in het bezit van
Liefde is een stinkdier, maar de geur went wel, een lijvig poëziedebuut waarvan de gedrevenheid afspat en dat voor een belangrijk deel juist wél over liefde gaat, ingekaderd in reflectie op het eigen als problematisch ervaren bestaan: 'we hebben het gehad wat we ook hadden'.
Al zegt hij 'ik ben te klein voor poëzie' en 'noem mij geen dichter', het is duidelijk dat Troch ('daar heb je me,/ het achtergrondmannetje') talentvol zijn weg zoekt, daarbij zijn achtergrond als communicatiedeskundige niet verloochenend. Meteen al in het eerste gedicht maakt hij dat duidelijk: 'het eerste gedicht/ weet niet wat te zeggen.// het zegt: ik wens je,/ aarzelt en zwijgt.' Dat is een slimme, uiterst doeltreffende manier om het gesprek met de lezer op gang te brengen. Lang niet alles in de bundel is voldragen, veel gedichten laten het gevoel achter dat het vingeroefeningen zijn voor een dichter die zich als het ware aan het inschrijven is, maar wie dit schrijft, kan wel wat: 'ik heb staan plassen naast tom lanoye,/ smakeloos hemd en dito bril./ zijn urine rochelde en spuwde hij/ een gele fluim achterna./ je mag je voorstellen/ hoe zo'n mens zit te kakken,/ maar ik denk dat ik even pas.'
David Troch schreef eerder een bundel met ruim honderd ultrakorte verhalen,
Tot de sterren gericht. Het zijn met grote beheersing geschreven teksten waarin hij zich op een laconieke manier een betrokken waarnemer toont van de kleine grote wereld om hem heen. Soms doet Troch in zijn stijl en perspectiefwisselingen enigszins aan Grunberg denken, maar hij is volstrekt authentiek. Zeer overtuigend, en merkwaardig dat zoiets onopgemerkt blijft..
David Troch - Liefde is een stinkdier, maar de geur went wel
Papaverreeks nr. 50, uitg. Zuid & Noord, 2003
164 blz.; € 18,-
ISBN 90 5684 064 9
David Troch - Tot de sterren gericht
Lotusreeks nr. 24, uitg. Zuid & Noord, 2002
242 blz.; € 20,95
ISBN 90 5684 057 6
www.davidtroch.be
(advertentie)
Handboek voor schrijvers het complete schrijftraject in vijf stappen gouden-gids-gedeelte: uitgebreide adreslijsten |
|
bestellen en informatie: www.schrijven.org |
|
Bert van Weenen - Het echte leven is nu
door Elly Woltjes
Meander
poëziecriticus Bert van Weenen (1962) publiceerde eerder korte
verhalen in de literaire tijdschriften
Hollands Maandblad, Woordwerk,
Bloknoot, Chroom en
Katern. Nu is er de korte roman
Het echte leven
is nu, een boek over levensvragen.
Peter is een jaar of veertig
als zijn vader na een ziekbed overlijdt. Zijn vader, die altijd alles
kon en in de proloog van het boek, als hij op een ladder het dak repareert,
daarom ook de hele wereld in zijn macht leek te hebben: 'Hoog reikte
zijn gestalte naar de hemel.'
De ouders van Peter zijn streng gelovig
en gericht op het hiernamaals. Peter probeert zijn eigen koers te varen
zonder daarbij het geloof te verliezen. Hij is daardoor in zijn jeugd
vooral op zichzelf aangewezen. Als volwassene raakt Peter in een crisis
wanneer zijn vader overlijdt. Hij werkt inmiddels op een christelijke
hogeschool; in welke functie is niet duidelijk. Twee weken is hij niet
op zijn werk geweest en de dag na zijn vaders begrafenis stort hij
tijdens de busreis van school naar huis – een soort helletocht – volledig
in. Hij is misselijk, moet braken, kan zijn omgeving niet langer verdragen,
het is de invulling van een eerdere verwijzing naar: 'Welcome to my
nightmare/ Welcome to my breakdown' van Alice Cooper. In het boek sluipt
een beetje de gedachte dat het de God is uit zijn jeugd die hem in
deze crisis doet belanden. Tussendoor, in de even hoofdstukken, lezen
we flashbacks over zijn jeugd: schaatsen, met vader vissen, een bezoek
van een tweetal ouderlingen. Het bezoek van deze broeders is het onbetwiste
hoogtepunt van het boek. Terwijl ze in hoog tempo een hele schaal koekjes
leegeten, verkondigen ze met onwankelbare zekerheid dat de mens onbekwaam
is tot enig goed, geneigd tot alle kwaad en dat niets hem kan redden
als de Geest Zijn ontdekkend werk volbrengt – 'Hebt gij weet van deze
zalige verlorenheid?' Het valt vooral bij de vader in vruchtbare aarde:
hij verbiedt boeken, verbrandt ze zelfs en is ook aan het eind van
zijn leven nog bang voor God en het hiernamaals. Toch wordt het christelijk
bevindelijke leven liefdevol beschreven en heeft Peter geen verwijtende
houding tegenover zijn jeugd, zoals je dat in menige andere vaderroman
wel tegenkomt.
In de verantwoording aan het einde van zijn boek
haalt Bert van Weenen een uitspraak aan van A.F.Th. van der Heijden
uit
Asbestemming, een boek dat een requiem wil zijn voor A.F.Th's overleden
vader: 'Ik behoud me het recht voor mijn ervaringen, zonder anderen
te belasten of moedwillig te kwetsen, net zo lang te bewerken en om
te smeden tot ze in een roman kunnen dienen.' Van Weenen had dit aanvankelijk
als motto willen gebruiken, maar later overwoog hij dat de term 'roman'
voldoende moest zijn als aanduiding voor het karakter van dit verhaal.
Toch dekt de term 'roman' de lading niet helemaal. Mijns inziens
is het verhaal dat Bert van Weenen heeft geschreven eerder een novelle,
want het is maar een dun boekje. Als lezer had je graag meer gewild,
vooral omdat het zo opvallend mooi en trefzeker geschreven is.
Een
van de motto's, een citaat uit
Het nut van geloven van Anne van der
Meiden luidt: 'Geloven is iets persoonlijks, bevinding van het geloof
is een eigen veroverd en doorleefd gegeven en alleen bij de gratie
van het persoonlijke is het geloven iets dat met anderen gedeeld kan
worden.' Aan het eind van het boek denkt de hoofdpersoon: 'Spreek met
anderen over wat je bezielt. Maar aan een ander vertellen waarom je
denkt hier op aarde te zijn en wie God is, speciaal voor jou, dat is
niet iedereen gegeven.' Van Weenen komt een heel eind en weet daarbij
diep te raken.
Bert van Weenen - Het echte leven is nu
Uitg. Mozaïek,
Zoetermeer 2004
112 blz.; € 11,50
ISBN 90 239 9124 9
www.chroom.net/vanweenen
www.uitgeverijmozaiek.nl
Poëzie als waarheid of als 'White
Joris Lenstra las Don Patersons In Zo'n Intieme Ballingschap
Een van de opvallende verschijningen op het laatste
Poetry International Festival was de Schotse dichter
Don Paterson.
Van hem verscheen onlangs bij Wagner & Van Santen in een
vertaling van Jan Eijkelboom de bundel
In zo'n intieme ballingschap.
Lees hier de uitvoerige beschouwing erover door Joris Lenstra.
Nieuws
Verkiezing mooiste gedicht van Hans Warren
Op de website
www.home.zonnet.nl/h.warren kan tot 1 december kenbaar worden gemaakt wat uw favoriete Hans Warren-gedicht is. Begin december wordt dan de shortlist bekend van de vijf populairste gedichten. Vanaf dat moment gaat de strijd alleen nog tussen die vijf gedichten. Op 19 december, de sterfdag van Warren, wordt het mooiste gedicht van Hans Warren onthuld.
Innemende schrijvers
Het Gedistilleerd Museum brengt schrijvers als Bomans, Carmiggelt, Van Kooten en Grunberg samen in de tentoonstelling
Innemende Schrijvers. Rode draad is de invloed van jenever en andere gedistilleerde dranken op de Nederlandse literatuur en reclamegeschiedenis. De tentoonstelling is te bezoeken tot 15 mei 2005. Openingstijden dinsdag tot en met zaterdag van 12.00 tot 17.00 uur, zon- en feestdagen van 12.30 tot 17.00 uur. Kijk voor activiteiten tijdens de expositie of meer informatie op de website
www.hetgedistilleerdmuseum.nl . Het Gedistilleerd Museum is gevestigd aan de Lange Haven 74-76 te Schiedam.
Achterbergsymposium
Liefhebbers van Achterberg zijn op 27 november om 10.30 uur welkom in museum Flehite, Westsingel 50 te Amersfoort voor het jaarlijkse evenement van de Stichting Genootschap Gerrit Achterberg. Eva Gerlach presenteert een nieuwe bloemlezing uit het werk van Achterberg, Joost de Wal buigt zich over het
Liber Amicorum en Renske van Dillen beziet Achterberg via Marcel Duchamp. Verder wordt de lang verloren gewaande televisiedocumentaire van Hans Keller en Ed. Hoornik uit 1963 vertoond, met beelden van o.a. Houwink, Vestdijk, Roland Holst en vader Achterberg en een stemfragment van de dichter zelf. Niet-donateurs betalen € 10,-.
Poëziewedstrijd ‘Woord in beweging’
Voor de poëziewedstrijd
Woord in beweging van de literaire club Meralit uit Boxmeer kunnen tot uiterlijk 12 december onuitgegeven en niet eerder bekroonde gedichten worden ingestuurd. Deelnemen mag met maximaal drie gedichten. Er is geen vast thema, de keuze is vrij. Uitreiking van de prijzen is op 29 januari 2005. Het volledige reglement is per e-mail
Xbramvanderwurff@hetnet.nlX (de letters X uit dit adres verwijderen!) op te vragen.
In dit land wil niemand wonen
Eind oktober is de nieuwe roman
In dit land wil niemand wonen van schrijver/journalist en activist Peter Lenssen verschenen. Een liefdesverhaal over een Nederlandse man en een Somalische vrouw, maar tevens een aanklacht tegen het Nederlandse asielbeleid. De roman telt 204 pagina's (ISBN-nummer 90-75825-26-9) en kost 16,50 Euro. Voor informatie kunt u terecht bij uitgeverij Baal, postbus 780, 6130 AT Sittard. E-mail
Xramp@antenna.nlX (de letters X uit dit adres verwijderen!) . De afgelopen maanden zette Lenssen zich intensief in voor de '26.000 van Verdonk'. Hij schreef eerder
Toplöss, een roman over sociale mistoestanden in de Zuid-Limburgse mijnen aan het begin van de vorige eeuw.
Tweede Dicht-Slam-Rap in Boxtel
Na de succesvolle eerste Dicht-Slam-Rap, januari dit jaar, staat op donderdag 27 januari de tweede editie op stapel van deze Boxtelse dichtwedstrijd. In de eindstrijd zullen die avond zo'n twaalf slammers, dichters en rappers het tegen elkaar opnemen in het café-restaurant Begijn aan de Markt. De winnaar gaat naar huis met een prijs van honderd euro. Gelijktijdig wordt op de Landelijke Gedichtendag de tweede Boxtelse Dicht-Slam-Rapbundel gepresenteerd en er is een expositie van posters, ontworpen door leerlingen van de Boxtelse grafische opleiding Sint Lucas. Beginnende dichters maar ook gevorderden kunnen zich tot woensdag 1 december inschrijven voor deze Dicht-Slam-Rap in Boxtel. Zie voor meer informatie plus het wedstrijdreglement
www.elckerlijc.nl ,
www.brabantsdagblad.nl/dichtslamrap of
www.bibliotheek.nl/boxtel . E-mail:
Xdichtslamrap@elckerlijc.nlX (de letters X uit dit adres verwijderen!)
Friese dichters bij 0909GEDICHT
De Gedichtenlijn voor poëzie 0909GEDICHT laat de hele maand november Friese dichters aan het woord. De dichters lezen uit de tweetalige bloemlezing
Droom in blauwe regenjas/Dream yn blauwe reinjas. De bloemlezing bevat onder andere gedichten van Albertina Soepboer, Cornelis van der Wal en Anne Feddema. Kijk op
www.gedichtenlijn.nl om te zien welk gedicht op welke dag te beluisteren is. Zie voor meer informatie over de bloemlezing
www.droominblauweregenjas.info/ .
Verslag ZinderZlam!
Zondag 31 oktober vond de eerste
ZinderZlam! plaats in café-restaurant Zindering in Utrecht. In een ontspannen sfeer gingen de deelnemers de slambattle aan met elkaar. Ingetogen voordrachten werden afgewisseld met komische acts en onverwachte fysieke uitbarstingen. Plante presenteerde de middag en luisterliedjes en een heuse ZinderZlam!-jingle werden gebracht door Phinx. De jury, onder leiding van Ingmar Heytze, was lovend en kritisch. De winnaar van deze eerste
ZinderZlam! is Tom Zinger geworden. Hij ging naar huis met honderd euro en een plaats in de finale op 29 mei 2005. De volgende
ZinderZlam! vindt plaats op zondag 28 november. Mail voor informatie naar
Xb.roes@utrecht.nlX (de letters X uit dit adres verwijderen!)
Droogenbroodt en Point Editions vieren verjaardag
Germain Droogenbroodt werd zestig jaar jong en zijn geesteskind, de uitgeverij Point Editions twintig jaar oud! Deze twee feestelijke gebeurtenissen gaan gepaard met onder meer een expositie van alle Point-uitgaven in combinatie met schilderijen en tekeningen geinspireerd op de poëzie van de dichter. De bundel
Tegenlicht-Contraluz wordt gepresenteerd. Op 12 november is in de Sint Annazaal, Begijnhof, Kortrijk een voorstelling
De schreden van het water, mystieke Perzische poëzie van Sohrab Sepehri, vertaald door Mass Hajizadeh en Germain Droogenbroodt. Point Editions exposeert op de boekenbeurs te Antwerpen. Zie voor meer informatie over alle activiteiten de website
www.point-editions.com
Literaire agenda Antwerpen
Woensdag 10 november: Radio Centraal (FM 106.7) van 17.00 tot 18.00 uur VHOORSPEL; poëzie en muziek.
Donderdag 11 november: 20.00 uur, 72ste poëzie-avond in de reeks
De Muzeval. Herman J. Claeys presenteert gastdichter Stijn Vrancken. Vrijpodiumcafé De Muziekdoos, Verschansingstraat 63, Antwerpen. Toegang gratis.
Vrijdag 12 november: 20.00 uur. Voorstelling van het Tienjaarlijks Tijdschrift met bijdragen van twintig Antwerpse schrijvers en kunstenaars. Galerie de Zwarte Panter, Hoogstraat 70, Antwerpen. Toegang gratis.
Zaterdag 13 november: Radio Centraal (FM 106.7) van 11.00 tot 12.00 uur DE VERVELING; poëzie.
Zondag 14 november: 11.00 uur. Wouter van Raamsdonk spreekt over het ontstaan van het genre
protestliteratuur tijdens de Groote Oorlog 1914-18. Nottebohm-zaal Stadsbibliotheek, Hendrik Conscienceplein 4. Toegang 3 Euro.
Zondag 14 november: 15.30 uur. Dichteres en vertaalster Nicole van Overstraeten leest voor uit eigen werk. Literair café Den Hopsack, Grote Pieter Potstraat 24. Toegang gratis.
Woensdag 17 november: Radio Centraal (FM 106.7) van 17.00 tot 18.00 uur. VHOORSPEL; poëzie en muziek.
Donderdag 18 november: van 12.30 tot 13.30 uur. Middagen van de Poëzie. Arjen Duinker over eigen werk. Arenbergschouwburg, Arenbergstraat 28, Antwerpen. Toegang 3 Euro.
Info. ontleend aan
users.pandora.be/stichtingpipelines
Barwoutswaerder naar de boekenbeurs
Voor het derde jaar op rij mocht Barwoutswaerder naar de vooropening van de Boekenbeurs in het Antwerpse Bouwcentrum.
Aan de vorige keer hield hij een liefdeskater over. Daarom besloot hij het ditmaal in zijn eentje te wagen.
lees verder
Het nieuws werd samengesteld door Jan Boonstra en Tine Moniek.
Nieuwsberichten voor Meander 254 van zondag 21 november dienen uiterlijk dinsdag 16 november in ons bezit te zijn. Stuur geen attachments mee.
Berichten kunnen worden gestuurd aan
Xnieuws@meandermagazine.netX (de letters X uit dit adres verwijderen!)
Colofon
Site: meander.italics.net
E-mailadres: Xinfo@Xmeander.italics.net
(de letters X uit dit adres verwijderen!)
Redactie:
Adelheid Bekaert,
Annette van den Bosch,
Yves Joris,
Gerard Kool,
Joop Leibbrand,
Margo Verbiest,
Rob de Vos
Vaste medewerkers:
Jan Boonstra,
Yvonne Broekmans,
Hans Hamburger,
Tine Moniek,
Elly Woltjes.
Verder werken mee:
Chris Coolsma,
Rutger H. Cornets de Groot,
Edith de Gilde,
Milla van der Have,
Joris Lenstra,
Bert van Weenen,
Atze van Wieren.
De gedichten worden beoordeeld door:
Adelheid Bekaert, Yvonne Broekmans, Hans Hamburger, Yves Joris en Joop Leibbrand.
De verhalen worden beoordeeld door:
Tine Moniek, Margo Verbiest, Rob de Vos en Elly Woltjes.
Financiën:
Meander is gratis, maar ook uw financiële bijdrage is nodig!
Bijdragen vanuit
Nederland kunnen worden overgemaakt op Postbank giro
8941864 t.n.v. G.C. Kool te Delft.
Voor bijdragen vanuit
België: Rekening 402.2004409.95 ten name van
Meander.
Vermeld 'donatie Meander' en uw e-mailadres.
Abonneren, opzeggen en uw adres wijzigen gaat het eenvoudigst op het adres:
http://meandermagazine.net/service
en omslachtiger door gebruik te maken van de volgende e-mailadressen:
Abonneren door een mail aan
Xmeander-request@lists.nl met als onderwerp: subscribe (de letters X uit dit adres verwijderen!)
Opzeggen door een mail aan
Xmeander-request@Xlists.nl met als onderwerp: unsubscribe (de letters X uit dit adres verwijderen!)
(U kunt ook de hele krant aan ons retour zenden met ergens bovenaan de uitroep 'Unsubscibe!' of iets dergelijks, maar dat is de meest onbehouwen manier ...)
Kopij is welkom bij Meander. Zie
http://meandermagazine.net/kopij/
Verdere verspreiding van de in deze uitgave opgenomen
teksten is alleen toegestaan met voorafgaande en
uitdrukkelijke toestemming van de auteur(s)
Zie ook op onze site:
gedichten *
verhalen *
artikelen *
recensies *
interviews *
links *
klassiekers *
archief