|
Erik Verhaar |
||
|
Welke tendens zie je in jouw schrijven? Ik zag in het verleden wat meer persoonlijke
ervaring die verstild was, meer water. Nu zie ik meer heftigheid lijkt het,
meer passie. Veel bloed en tranen, zo te zeggen. Het bloedt ook letterlijk in de
gedichten. Hoe kijk jij daar tegen aan? Wat is het verschil en wat was het belang
van de achterliggende periode?
Ik sta vrij ambigu tegenover vroeger werk, zoals de vier hier door u geselecteerde gedichten. Enerzijds staan in mijn ogen alle punten gegrift waarop ze tekort schieten, anderzijds zijn ze achter mijn ogen nog altijd zeer levend. Alles hangt samen met het gevoel wel op de goede weg te zitten, maar absoluut nog niet te zijn waar ik zou willen zijn, wat betreft de kwaliteit van mijn teksten. Al ten tijde van deze vier gedichten schreef ik volkomen ontoegankelijke poëzie, maar ongeveer anderhalf jaar geleden schreef ik bijna uitsluitend veel te hermetisch, te gecondenseerd, te onduidelijk. Onpubliceerbaar ook, al heb ik nog wel geprobeerd om te kijken of iemand zo gek was om er iets interessants in te zien. Meer dan een jaar geleden zag ik in dat het tijd werd voor bezinning. Op het moment dat je ergens op een onbewust niveau beseft dat je niet meer honderd procent geïnteresseerd bent in wat je doet, kun je weinig anders doen al je verworven vaardigheden en je talenten te koesteren en te betwijfelen, terwijl je de lei voor je schoon begint te vegen. Het resultaat is nu dat ik al zowat een jaar amper gepubliceerd heb, terwijl ik werk aan een twintigtal teksten die in mijn ogen steeds beter worden. Natuurlijk, de spontaniteit en de persoonlijke band verdwijnen wanneer je zolang aan één tekst blijft schaven, maar na verloop van tijd ontstaat er een nieuw soort spontaniteit, en een nieuw soort contact, heb ik gemerkt. Er is denk ik nog altijd verstilling, nog altijd heftigheid; het ideaal zou uitgestrekte heftigheid moeten zijn in een verstilde vorm. Het gedicht als de gewone pad (Bufo Bufo): 'altijd uiterlijk onbewogen, maar als ze iets zien wat ze van binnen aangrijpt, hun voedsel, hun eigen vrouwelijke vorm, dan begint achter die onbewogenheid hun hart onvoorstelbaar sneller te slaan, vangt een ander hoger leven aan. En uiterlijk altijd onbewogen'.
Waar ligt voor jou de grens? Waarover zou je nooit schrijven? En schrijf je ook
gedichten die je nooit zou publiceren?
Grenzen is het woord niet echt. Een interessant uitgangspunt om te schrijven vind ik de concentratie die aanvoelt als iemand die zich in een vreemde omgeving weet en die zichzelf langzaam bewust maakt van elk van zijn mentale en fysieke handelingen. Het gevaar van zo'n werkwijze is dat je remmingen gaat creëren; de grote zwakte van bijna alles wat ik vroeger heb geschreven zijn dergelijke inherente concepties van remmingen. Het is ongetwijfeld ook een persoonlijke kwestie: die combinatie, het ineenslaan van remmingen en hartstocht, is ook iets wat ik in mijn eigen karakter dagelijks met me meetors. Nu, als levenshouding is het een geweldige strategie gebleken, maar het heeft geen enkele zin om remmingen in je eigen teksten te gaan creëren. Bovendien, normaal gesproken werk ik erg lang aan een tekst, tussen de drie weken tot zes maanden, wat natuurlijk een zekere steriliteit in de hand werkt. Bij zo'n manier van werken treedt onvermijdelijk een soort filter in werking, wat misschien ook een zekere zelfcensuur inhoudt, maar juist die steriliteit bevalt me wel.
Ik las dat je probeert om vaak op te treden. Wat is de kick bij optredens voor jou, wat gebeurt er dan met jou en/of publiek?
Poëzie optredens, ook die zijn alweer redelijk lang geleden. Ik deed ze inderdaad vrij regelmatig. De routine die ik erop na hield was dat ik vijf minuten voordat ik het podium op moest (als er al een podium is) een paar wodka's achterover sloeg, en als een soort verhangene voor het publiek (als er al publiek was) ging staan en hoopte dat mijn introspectie iemand in het publiek kon boeien. Ik was en ben vermoedelijk niet de meest boeiende performer, maar persoonlijk heb ik een bloedhekel aan performers; hoe luidruchtiger, hoe erger. Ik hield het op een act van inleving. Ik kroop het podium op, sloot mijn ogen, opende mijn mond en ijlde onder het motto 'but if you could just see the beauty, these things I could never describe'. Dat alles wel met overtuiging, natuurlijk. Daarna droop ik af, alweer een zaal vol onverschilligheid achterlatend.
Je werkt voor het Vlaamse tijdschrift
Deus ex Machina, kan je iets over dat
tijdschrift vertellen en jouw activiteiten daarin?
Deus ex Machina is een Belgisch literair tijdschrift dat onder andere probeert om de wat meer onontgonnen gebieden van de literatuur en cultuur in het voetlicht te plaatsen. Het tijdschrift biedt niet alleen een forum geboden aan minder bekende schrijvers uit andere landen, maar ook worden regelmatig debutanten uit Nederland en België gepubliceerd. Sinds een aantal maanden maak ik deel uit van de redactie. Momenteel ben ik vrij intensief bezig met het samenstellen van een thematische focus over IJslandse literatuur.
Hoe kijk je aan tegen internet als medium bij dichters? Wat voegt het toe? Wanneer
komt jouw prachtige site (http://surreele-sprong.com)
in definitieve versie online?
Internet is een interessant medium, waarin beelden een grotere invloed uitoefenen dan woorden. Prozateksten die op een scherm gepresenteerd worden, in de vorm van e-books bijvoorbeeld, zijn veel minder leesbaar dan hard copy; er bestaan allerlei regels waaraan een alinea die op internet gepubliceerd wordt, moet voldoen. Het feit dat poëzie zich ook baseert op een beeldtaal maakt haar interessant voor allerlei virtuele experimenten. Ook is het interessant om te zien (hoewel redelijk subjectieve materie, natuurlijk) hoe sommige webdesigners de 'poëzie' die sommige muzikanten (bijvoorbeeld Madredeus, http://individual.utoronto.ca/cademartiri) of beeldende kunstenaars (zoals de schilder Beksinski, http://www.beksinski.pl, of de fotograaf Drohwic -http://www.drohwicz.com, helaas momenteel offline) uitademen, virtueel tastbaar kunnen maken. Wat mijn site betreft, die zou eigenlijk al in augustus online hebben moeten staan, maar helaas, van alles wat voorrang eiste kruiste mijn pad. Momenteel ondergaat ze de allerlaatste tests, om hopelijk volledig toegankelijk te worden tegen eind december. Als je je e-mailadres achterlaat op de preview page die nu online staat, laat ik je persoonlijk en volledig kosteloos weten wanneer de site online staat. |
||