Meander
log
Meander >

Meander Magazine >

Klassiekers >

 
  Publiceer je gedicht in Meander en bereik duizenden lezers
 
Het Wilhelmusgevoel
alle bijdragen
reageer!
directe link voor dit item:
meandermagazine.net/l/?txt=220
door Rob de Vos op 28-08-2004
Dr.Th.H.van Doorn:
Ik probeer uw stelling kort samen te vatten: de ontroering bij het zingen en/of spelen van het Wilhelmus wordt niet verooraakt door de tekst, vroeger niet en tegenwoordig niet.
Als ik zo uw stelling goed begrepen heb, dan ben ik het volledig met u eens. Ons volkslied is geschreven in de zestiende eeuwse rederrijkerstaal, met een sterke bijbelse inslag en heeft een structuur die gebaseerd is op de zestiende eeuwse retorica. En dan is er nog de historische achtergrond. Er zijn maar weinig Nederlanders die de tekst van het Wilhelmus verstaan. Vroeger ook niet, rederijkerstaal was niet de omgangstaal in die tijd en bovendien konden weinig mensen lezen en schrijven.
De melodie speelt een grote herkenningsrol en ook de situatie (bijv. Koninklijke gebeurtenissen, Olympische spelen)waarin ons Volkslied wordt gespeeld en gezongen; beide zijn de belangrijkste factoren voor ontroering.

Toen ik uw vraag las, dacht ik aan mijn misdienaarstijd. Wanneer tijdens de huwelijksmis het Ave Maria solo werd gezongen, begeleid door het orgel, was de hele kerk diep ontroerd en menigeen huilde van vreugde, terwijl bijna niemand het Latijn verstond. Iets soortgelijks vond er plaats tijdens een begrafenismis, wanneer het In Paradisum werd gezongen, maar dan werd er gehuild van verdriet.

Voor zover ik weet, is er geen onderzoek verricht die uw stelling en nu ook de mijne kunnen staven. Ik had nog verwacht iets te vinden over de relatie Wilhelmus en ontroering in: Louis Peter Grijp (redactie), 'Nationale hymnen. Het Wilhelmus en zijn buren.'

  Het Wilhelmus, Analyse van de inhoud, de structuur en de boodschap
   
 
 
  Publiceer je gedicht in Meander en bereik duizenden lezers
 
Kees Ouwens
alle bijdragen
reageer!
directe link voor dit item:
meandermagazine.net/l/?txt=217
door Joop Leibbrand op 28-08-2004
Dinsdag 24 augustus stierf Kees Ouwens, zestig jaar oud.
Op woensdag 25 augustus, dus slechts één dag na zijn overlijden, stond op Meulenhoffs Poëziekalender een gedicht van Ouwens, getiteld 'Nee, dat lijkt maar zo'. De beginregels ervan luiden:

Een augustusdag. Een laatste poging tot het absolute. En
dan het afscheid


Op zijn minst opmerkelijk!

  links betreffende Kees Ouwens
   
 
 
  Publiceer je gedicht in Meander en bereik duizenden lezers
 
Geen verplichte familie-bijeenkomst
alle bijdragen
reageer!
directe link voor dit item:
meandermagazine.net/l/?txt=214
door Annette van den Bosch op 13-08-2004
Je debuteerde met gedichten in Maatstaf, vervolgens kwam de dikke bundel Altijd commentaar, die genomineerd werd voor de C.Buddingh'-prijs (dat jaar uitgereikt aan Anna Enquist). Nu is er de bundel Laatste metamorfose. Waarom nu pas? Ofwel, wat deed je in de tussentijd?
Het bundelen van gedichten is misschien niet meer zo vanzelfsprekend. Ik publiceer gedichten het liefst één voor één en zeg graag dat de gedichten zelf dat ook het liefste zo zien. Een gedichtenbundel is niet een verplichte familie-bijeenkomst tenslotte! Het duurt even voordat je werkelijk weet hoe die gedichten zich tot elkaar verhouden en wat de compositie van de bundel moet worden: er is natuurlijk maar één oplossing heb ik mijzelf wijs gemaakt. Maar, eerlijk gezegd, ik heb er nooit bij stilgestaan dat er zoveel jaren tussen die twee bundels zitten. Als dat zo doorgaat, kan ik nu de volgende bundel alvast aankondigen voor het najaar van – even rekenen – 2017.

Ik las dat je houdt van de dichters Fritzi ten Harmsen van der Beek en Gerrit Komrij. Is dat in de loop der jaren gewijzigd? En waarom houd je van die gedichten?
In de tijd dat ik de poëzie ontdekte, terwijl ik nog op school zat, werkte ik een paar uur per week in het grootste filiaal van de Arnhemse bibliotheek: dat was destijds Presikhaaf. Daar hoefde ik alleen maar boeken op de plank terug te zetten en dan nam ik ieder boek dat me interesseerde mee naar huis: omdat ik wel eens van een auteur gehoord had, of juist omdat ik nog nooit zijn naam gezien had, of omdat een boek een mooi omslag had. Ik las eigenlijk de hele dag door, terwijl ik andere dingen moest doen. Zo las ik onder andere de hele Nederlandse poëzie en ontdekte voor mijzelf allerlei auteurs. Van Van Harmsen ter Beek en Komrij vielen me toen de dwarsheid op. Het waren dichters die andere dingen deden dan iedereen.

De titel van je nieuwe bundel is Laatste metamorfose. Ovidius? Heb je bewust die titel gekozen, zodat je meteen de hele Griekse mythologiekennende gemeenschap over je heen zou krijgen? En waarom 'laatste'? In de zin van 'de juist afgeronde', of bedoel je dat er niets meer komt?
   
 
 
  Publiceer je gedicht in Meander en bereik duizenden lezers
 
Watou: dorpje in een stolp
alle bijdragen
reageer!
directe link voor dit item:
meandermagazine.net/l/?txt=210
door Tine Moniek op 12-08-2004
'Als een deur zonder huis die nog openstaat', het vers van de Deense dichteres Inger Christensen, is het motto van deze poëziezomer. Een uitgangspunt waar je vele kanten mee op kan. Zo lokt de deur van Watou heel wat poëzieliefhebbers en ontvangt die in kamers zonder wanden. Als bezoeker stap je eigenlijk door de muren van tijd en ruimte heen. De enige leidraad is je toegangskaartje als routeplanner en je verzamelbundel als bagage.

De markt van Watou vangt heel wat poëziedwalers op. Sommigen wandelen onwennig over de plavuizen, anderen weten maar al te goed waar ze heen moeten. Wie ze ook zijn, allen gaan ze eenzelfde richting uit: die van mooie woorden. Dat niet iedereen van dezelfde woorden houdt, is niet zo erg. Het is een aangename ervaring om een middag tussen dichterszielen rond te dolen.

Het Douviehuis is ook dit jaar de eerste locatie waar je opgewacht wordt. Het eerste wat je opvalt is het gouden beeld van Zhang Huan: een naakte man omklemd door handen en een afgehakte vinger in zijn strot. Akelig? Akeliger zijn de lege wanden in het huis. De gedichten op doek, op hout,... zijn dit jaar vervangen door strakke witte boxen met rode knopjes. Eén druk tovert het gedicht uit de muur dat je dan in je bundeltje kan verzamelen. Een teken aan de wand?
Door de bezoekers te confronteren met automatische gedichten, confronteert organisator Gwij Mancelinck ze ook met de vluchtigheid van onze maatschappij. En ja, het is best moeilijk om stil te staan bij een apparaat. Je ziet dan ook mensen van de ene box naar de andere box scharrelen zonder dan ook maar één letter te lezen. Poëzie tastbaar maken, daar gaat het volgens de organisator om. Voordeel is zeker en vast dat je de catalogus niet hoeft te kopen om thuis alle gedichten na te lezen.
Uit de eerste box ratelt het gedicht 'De beproeving' van Henry Bauchau. Een waarschuwing?

Neen. Het valt niet zwaar om de volgende locaties te bezoeken: de brouwerij, de graanschuur, de kerk, het Grensland en tenslotte de Douviehoeve. Opvallend compact en sober is deze editie. Strak en wit als de boxen aan de muur. Ik miste persoonlijk de impact van de kunst op de woorden. Soms is het verhaal achter de kunst beter dan wat te zien is. Weinig beklijvende beelden, eerder abstracte vormen en vlakken. Je houdt ervan of niet. Ik prefereer toch de rechtstreekse huivering bij bijvoorbeeld het beeld van een 'ingenaaide' zwangere vrouw boven houten blokken die bedachtzaam staan opgesteld.

Elke poëziezomer duiken dezelfde namen op. Dit jaar hoor je soms zelfs dezelfde gedichten. Persoonlijk vind ik dat een spijtige zaak. Tuurlijk, om sommige dichters kan je niet heen, maar de poëtengrabbelton is toch dik bezaaid? Toch weet Mandelinck er telkens nieuw talent uit te vissen en weet hij kwalitatief te grijpen.
Dit jaar is de poëzieselectie opgebouwd in functie van de confrontatie tussen drie jarige dichters: Claus, Kopland en Komrij. Aan hen worden ook drie hommage-zondagen gewijd. Daarnaast komen diverse generaties uit het hele Nederlandstalige taalgebied aan bod. Ook onze vaak onzichtbare buren, de Waalse dichters zijn deze editie te proeven.

Watou moet en zal blijven zolang de deur van poëzie openstaat ...

De Poëziezomer loopt nog tot 5 september.


  Meer info: www.poeziezomerswatou.be
   
 
 
  Publiceer je gedicht in Meander en bereik duizenden lezers
 
Poëzie geschikt als voordrachtskunst?
alle bijdragen
reageer!
directe link voor dit item:
meandermagazine.net/l/?txt=208
door Joris Lenstra op 11-08-2004
Uit de recensie van Joris Lenstra:
Als ik menig publicatie mag geloven, is Poetry Slam een nieuw fenomeen dat het publiek meesleept. Maar er klinkt ook kritiek. Uitgevers zijn lange tijd niet happig geweest om werk van slamdichters te publiceren. En zijn er dichters die betere gedichten schrijven, muzikanten die betere performances geven en cabaretiers die hun publiek beter weten te bespelen. Kortom, wat is de meerwaarde ervan?
De ontnuchterende waarheid is dat iedere vorm van verbale communicatie voor 55 % bepaald wordt door de lichaamstaal, dat 38 % ervan wordt bepaald door het stemgeluid, en dat slechts 7 % tot stand komt door de inhoud. Dit maakt poëzie in zekere zin ongeschikt als voordrachtskunst. Ook blijkt hieruit dat de kracht van een goede Poetry Slam-voordracht noch in de woorden, noch in het stemgebruik ligt. Non-verbale signalen bepalen of een voordracht succesvol wordt gevonden of niet.
Het is daarom op z'n minst verrassend te noemen, dat gedichten van Slamdichters in boekvorm uitgegeven worden. Opmerkelijk is ook de recent verschenen CD Zingo! Poetry Slam, met teksten van Slamdichters op muziek gezet. Het gaat hier immers om alleen maar de merchandising van een fenomeen. Het essentiële element ontbreekt: de dichter fysiek aanwezig op het podium. Een video of DVD zou bijvoorbeeld veel logischer zijn.


Lees de hele recensie
   
 
 
  Publiceer je gedicht in Meander en bereik duizenden lezers
 
'Voor ieder wat wils op vitaal.nl'
alle bijdragen
reageer!
directe link voor dit item:
meandermagazine.net/l/?txt=206
door Annette van den Bosch op 06-08-2004
Léon Geuyen (www.vitaal.nl) komt me opgewekt tegemoet als ik ruim een kwartier te vroeg zijn Utrechtse kantoor in stap. "Het is druk, even iets afmaken." Niet veel later zitten we in een koele vergaderruimte waar de organisatie ROMÆ ook regelmatig cursussen webredactie geeft, vertelt Léon mij. Dat maakt mij nieuwsgierig naar de relatie tussen de site vitaal.nl en webredactiebureau ROMÆ.

Relatie ROMÆ – vitaal.nl
"ROMÆ is een bedrijf dat zo’n vijf jaar geleden door Heleen Sluijs werd opgericht, omdat zij tot de conclusie was gekomen dat webredacteuren schaars zijn in Nederland. De kerntaak van de organisatie is het detacheren van competente webredacteuren naar diverse grote organisaties, zoals ministeries, Staatsbosbeheer en het Wereld Natuurfonds. Daarnaast geeft ROMÆ opleidingen op webgebied zoals schrijven voor het web, nieuwsbrieven schrijven, websites bouwen. Bovendien is er nog een tak die zich bezighoudt met internetconcepten voor bedrijven. Dat houdt in het adviseren over een website en het invullen van de content.
Ik houd me vooral met dat laatste bezig en daarin past de website van vitaal.nl. Deze website is in eerste instantie door ROMÆ opgericht als een soort proeftuin om kwijt te kunnen wat wij weten over de opzet van een site, het vullen van de site, het inrichten van een forum en advertentie-acquisitie. Daarnaast kan vitaal.nl ingezet worden als een opleidingstraject: webredacteuren kunnen bij vitaal.nl meelopen om bijvoorbeeld te leren werken met een webredactiesysteem."

Financiering
Vitaal.nl wordt gefinancierd uit advertentieopbrengsten. Op dit moment wordt het internetmagazine ook nog financieel ondersteund door moederbedrijf ROMÆ. In de loop van dit jaar moet vitaal.nl zichzelf echter helemaal kunnen bedruipen door inkomsten van advertenties. Deze advertenties staan bewust alleen op de rechterkolom van de site, zodat duidelijk is dat de linkerkolom onafhankelijk is van sponsors. Op mijn vraag naar het aantal werknemers van vitaal.nl antwoordt Léon dat er drie mensen in vaste dienst zijn: een voor marketing, een hoofdredacteur en een eindredacteur; bovendien werken aan de inhoud van de website 20 vrijwilligers mee. "Het voordeel van vrijwilligers is dat zij bijzonder gemotiveerd zijn, hun enthousiasme straalt van de site af."

Literatuur op Vitaal.nl
Doordat zowel Heleen Sluijs als Léon Geuyen afkomstig zijn van een uitgeverij, hadden ze als snel goed contact met de uitgeversbranche voor de site; vitaal.nl wordt op de hoogte gebracht van nieuwe publicaties en de uitgevers willen graag een recensie op vitaal.nl.
Er bestaat ook een samenwerkingsverband met het blad Boek-delen, dat zich richt op leeskringen. De content van dat onderdeel wordt geheel door de redactie van Boek-delen gevuld. Hierin zijn ook uitgevers betrokken, met als gevolg dat er boeken kunnen worden uitgereikt als prijzen voor literatuurquizjes. Dat maakt het zowel voor de lezer als de uitgever interessant. Een bevlogen vrijwilliger, leraar Nederlands, vult als lezer-recensent elke maand een pagina met recensies van een roman, een thriller en een vertaald boek. Dat levert leuke pagina's op.

50plus-beurs Utrecht
Léon wijst me erop dat Vitaal.nl eind september op de 50plus-beurs in de Jaarbeurs in Utrecht een literaire stand heeft met daarin een heleboel activiteiten van verschillende uitgevers. Woensdag staat in het teken van de kinderboeken, donderdag is er een leeskringendag, vrijdag staan reisboeken centraal, zaterdag spiritueel en medisch en op zondag literatuur met signeersessies van bekende auteurs en voorpublicaties. Zodra hierover meer bekend is, volgt een persbericht in Meander.

Gericht op babyboomgeneratie
"Voor wie is de site vitaal.nl eigenlijk bedoeld?", vraag ik mij hardop af.
"In eerste instantie is de site gericht op de babyboomgeneratie, dat wil zeggen de mensen die nu tussen de 47 en 65 zijn. Dat betekent mensen die nog volop in het leven staan, hechten aan kwaliteit, geld te besteden hebben, een optimistische levensvisie hebben en een behoorlijke hoeveelheid vrije tijd ter beschikking hebben. Onder de bezoekers zijn veel mensen die lezen, zowel romans als non fictie. De meeste bezoekers gaan meerdere malen per jaar op vakantie, zijn actief op fiets- of wandelgebied en houden van tuinieren. Op deze gegevens speelt de site in. Uit het jaarlijkse lezersonderzoek blijkt dat 60% van de bezoekers vrouw is en 40% man. We willen echter graag net zo veel mannen als vrouwen naar onze site trekken. Daarom hebben we kortgeleden het sportcafé geopend op de site, waar mensen aan de stamtafel over sport kunnen praten en waar steeds een column over sport verschijnt. Daarin kunnen bezoekers participeren."

Interactief
Dat vind ik interessant. Zijn er nog meer interactieve delen? "Onder elke column of elk artikel kunnen onze lezers reageren. Een plek waar dat veel gebeurt, is de column schrijversmail, een e-mailwisseling waarin twee schrijvers over relaties spreken. Er is ook een item waarin mensen beschrijven hoe ze een ommezwaai hebben gemaakt in hun leven na hun 50e, dat blijkt eveneens een goed bezocht onderwerp op de site."

Nieuwe ontwikkelingen
Op de vitaal.nl-site wordt een aantal activiteiten volgens Léon nog niet optimaal benut, bijvoorbeeld het forum. Dat krijgt binnenkort een gebruiksvriendelijkere opzet en ook aan de thema’s op de site zal nog gesleuteld worden. In september komt er onder andere een rubriek met maatschappelijke issues, waarin inspirerende boeken worden besproken. In de meeste rubrieken van vitaal.nl zijn aankondigingen en besprekingen van boeken te vinden, zoals bij tuinieren, bij het sportcafé en bij de rubriek wandelen en er volgen wellicht nog boeken bij uitgaan en gezondheid. Kortom, er is nog heel wat te ontdekken voor de site- en activiteitenontwikkelaars van vitaal.nl en voor lezend Nederland, we blijven de ontwikkelingen volgen. "Leeftijd is niet belangrijk, er is ongetwijfeld iets van ieders gading te vinden", benadrukt Léon. Een enthousiast mens in een inspirerende werkomgeving, daar komt nog wel meer van de grond de komende tijd.
   
 
 
  Publiceer je gedicht in Meander en bereik duizenden lezers
 
De muzen vallen!
alle bijdragen
reageer!
directe link voor dit item:
meandermagazine.net/l/?txt=204
door Tine Moniek op 14-07-2004
Een lange tijd dacht ik dat podiumpoëzie alleen in Nederland leefde. Daarmee bedoel ik vooral dat Vlaanderen alleen gevestigde waarden uitnodigt om op te treden en dat Nederland onbekend talent meer kansen geeft om voor een publiek te staan. Maar sinds ik voor Meander Vlaamse nieuwtjes sprokkel, ontdekte ik toch een paar interessante poëtische initiatieven, dat meestal in Antwerpen.

Donderdag 8 juli besloot ik naar Café De Muziekdoos te reizen in Antwerpen-Zuid. Een zeer oud café, uitgebaat door Etienne, met een grote voorliefde voor musicals en wierrookkegeltjes. Wat mij betreft: een best gezellige poëzielocatie. Wat was er dan te doen in Café de Muziekdoos?

Elke tweede donderdag van de maand wordt er een poëzieavond georganiseerd: 'De Muzenval'. Dit door stichting Pipelines vzw. Die donderdag werd vliegende monnik Peter Holvoet-Hanssen uitgenodigd en daarna was een open podium voorzien.
Het kleine café vulde zich beetje bij beetje voor de kapitein van het kapersnest. Als vaste fan mocht ik dikwijls ervaren dat er geen timer op Peter Holvoet-Hanssen te zetten is en ook deze keer ging hij ruimschoots over tijd.

Na de uitgebreide mededelingen kon pas rond 22.30 uur het open podium beginnen. Een imitatie-Pim Fortuyn beet de spits af met een 69-punten plan. Iedereen telde af naar die 69 omdat de aandacht nu eenmaal al ver te zoeken was. Er ontstond zelfs een discussie in het café over het programma van de partij. Daarna kropen nog een paar mensen achter de microfoon. Niet écht een geslaagd open podium. Als ik de organisatoren toch even deze tips mag meegeven:

a) Iedereen podiumervaring willen geven is heel goed, maar probeer in het vervolg een tijd te plakken op de interventies op het open podium (maximum twee minuten per persoon).
b) Leuk is het als mensen spontaan opstaan en de microfoon grijpen, maar misschien is het goed als kandidaten zich bij het begin van de pauze moeten aanmelden bij de organisatoren, zodat ze weten wat ze kunnen verwachten.
c) Dat er geen aankondigingen en volgorde is, maakt het geheel wel losser, maar wel wat rommelig. Vooral omdat ik wel wou weten, wie ik gehoord heb...

Géén onvoldoende voor de Muzenval, maar na wat ik zag in Nederland verkies ik toch de open podia daar. Misschien was het gewoon een dag dat muzen moesten vallen en moet ik er volgende keer weer heen.
   
 
 
  Publiceer je gedicht in Meander en bereik duizenden lezers
 
Vernieuwende poëzie
alle bijdragen
reageer!
directe link voor dit item:
meandermagazine.net/l/?txt=202
door Rob de Vos op 10-07-2004
Meander heeft zeker niet als eerste opzet vernieuwend te zijn op literair gebied. Onze taak is het vooral het medium internet rijp te maken voor goede poëzie en andere literatuur.
Vernieuwing als doel op zich vind ik ook niet zo belangrijk. Vernieuwing met als doel in kunst (in ons geval dan vooral poëzie en literatuur in het algemeen) de wereld zoals die op dit moment is te laten doorklinken, vind ik wel nodig. Er is niets tegen mooie natuurpoëzie of liefdespoëzie, maar dichters die voortdurend met hun rug naar de hedendaagse werkelijkheid staan gekeerd, vervelen toch wel op den duur.
Het is dan ook niet voor niets dat in de eerste ronde de liefde als onderwerp is uitgesloten in de wedstrijd!

Er is bij sommigen (nogal wat sommigen) de indruk ontstaan dat Meander vernieuwende poëzie weert en alleen maar "veilig" werk wil plaatsen. Dat is niet zo.
Wat wel zo is, is dat Meander vernieuwende poëzie niet zal plaatsen alleen maar omdat ze vernieuwend is. We plaatsen alleen werk dat meer is dan louter vertoon. Zie ook de opmerking van Alfred Schaffer op de voorpagina van de site. Alfred is weliswaar geen medewerker van Meander, maar hij drukt hier wel uit hoe wij het ook ervaren.
Let ook eens op hoe de met name genoemde juryleden in de wedstrijd meer voelden voor (inhoudelijk geslaagd) vernieuwend werk dan onze lezers. (Zie bijvoorbeeld X Roelens.) Dat zal vast ook voor onze redactie gelden en zo hoort het ook.
De vraag is overigens of vernieuwing in de kunst altijd wel zo zichtbaar is. In de wedstrijd is het werk van X Roelens bijvoorbeeld zichtbaar afwijkend en herkenbaar als anders, min of meer nieuw. Maar misschien zijn bij nadere beschouwing gedichten die op het eerste gezicht overkomen als traditioneel wel net zo vernieuwend. Iets dat pas later opvalt wellicht.

Rob de Vos
   
 
 
  Publiceer je gedicht in Meander en bereik duizenden lezers
 
Ik ben echt een talenmens
alle bijdragen
reageer!
directe link voor dit item:
meandermagazine.net/l/?txt=199
door Rob de Vos op 03-07-2004
Mirjam vertelt:
"Een paar jaar geleden begon ik met schrijven. Soms schrijf ik tijden niet en dan ineens als ik er echt voor ga zitten, rolt er vanalles uit. Ik heb aan meerdere wedstrijden meegedaan en aan veel mensen werk laten lezen, met vaak heel verschillende reacties. Al met al heb ik nu zo'n 100 gedichten. Verder lees ik af een toe een verzamelbundel, van hele oude of juist jongere dichters, bekend of minder bekend, om inspiratie op te doen."

lees verder!

  Lees de winnende gedichten van MIR
   
 
 
  Publiceer je gedicht in Meander en bereik duizenden lezers
 
Opnieuw naar de stembus!
alle bijdragen
reageer!
directe link voor dit item:
meandermagazine.net/l/?txt=197
door Rob de Vos op 03-07-2004
Rottend Staal gaat deze zomer op zoek naar "de populairste (whatever that may be) poëzierecensent van ons taalgebied."
Zie hier.
Bart FM Droog benadrukt dat "stemmers hun naam, adres en status (lezer, schrijver, hater, etc) binnen de poëziewereld moeten vermelden. Vooral naam en adres zijn belangrijk voor de controle."

Meander geeft natuurlijk (?) geen stemadvies, maar we wijzen er wel op dat er nogal wat recensenten op de lijst staan die (ook) voor Meander schrijven: Joop Leibbrand, Rutger Cornets de Groot, Joris Lenstra, Milla van der Have, Yvonne Broekmans, Bert van Weenen, Atze van Wieren, Philip Hoorne en Yves Joris ...
   
 
 
< vorige pagina   1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22    volgende pagina >