Gedichten

Een selectie uit de gedichten die werden ingezonden voor de Meander Dichtersprijs 2017.

Anton Beekmans (1958)

Wat ik mis

Ik mis de poëzie van ‘t geld is op,
de koelkast leeg, de schemerlamp doet het
al lang niet meer, de tocht en eenzaamheid.
Ik mis de wijn uit een kartonnen pak,
een slaande deur, een koffer op de straat.
Ik mis ‘t gemis aan vrouwenvlees en aan
de daad. Ik mis de lethargie, de gal,
de zwarte gal van ziekte en van dorst.
Ik mis de verveloze vensterbank,
het vensterglas, het gluren van de dood.
Ik mis de poëzie van ‘t ongeluk,
van pech en baanverlies. Ik mis ‘t gemis
aan zekerheid. Ik weet nog van de tijd
van lange rijen bij de voedselbank.

Maaike Rijntjes (1997)

Kamerplant

Vandaag werd ik een moordenaar,
doodde de tijd met een schilmesje,
at al mijn eten uit soepkommen en

vertelde een meisje dat weet hoe je
een konijn moet begraven dat ik niet
begrijp waarom mensen huilen om

dode huisdieren. Ze zei: koop een
kat. Ik kocht een nieuwe kamerplant,
leerde dat de meeste cactussen

sterven aan overbewatering.

Bianca Hendriks (1971)

Draadjesvlees

Draadjesvlees ken ik van moeders met kunstgebit
die met keukenmes lucifers tot tandenstokers snijden

Ze laten riblappen op kamertemperatuur komen
liefst doorregen, om ze in te wrijven met peper en zout

Dan de braadpan op het vuur met het gas hoog
om boter te smelten tot hij bruin ziet en sist

Ze schroeien het vlees om de sappen te behouden
draaien dan het pitje laag voor het sudderen
totdat de stukken uit elkaar vallen
 
Deze moeders snijden geen uien voor de smaak
peperkoek en azijn voldoen ook

Draadjesvlees kruipt tussen mijn tanden als ik het eet
met sperziebonen die piepen bij iedere hap

Sascha Beernaert (1975)

Omdat de Zürcher-Lühti

een Romeinse Godin is, denk ik dat ben jij.
Een grote dame in een luxe garage.
Een framebuis, een olieslager, dampen
van jong Amsterdam, van Antwerpen
dat over Luithagen staart.

Je lichaam zal van staal blijven.
Wulps je bouten, je radiator-embleem
een gesmeerde ketting, je huid
strak als een gezandstraald chassis.
Omgeven door wrakken, door vlekken
van smeer, door roet, schroot
als een ruwe diamant. Een Minerva
ben je met het formaat van een Rolls-Royce.

Zürcher-Lühti, je maakt de straten van de lage landen
weer nostalgisch, je rijdt ons terug
naar de jaren twintig,
de gouden periode vóór de roestige
Eerste Wereldoorlog in een bezet Duitsland.
Ook onze tijd is als een oude, ondergedoken nazi
die met leugens het Imperia verdedigt
en die het onmogelijk maakt jou te zien
zoals je bent, verchroomd, naakt, overladen
met Belgische trots.

Recensie van De Psychologische Test en andere gedichten - Anton Beekmans

Vrije associaties over het schrijven van poëzie

Anton Beekmans
De Psychologische Test en andere gedichten
Uitgever: Uitgeverij Bloem
2017
ISBN 9789082543100
€ 16
88 blz.

Bij het derde gedicht uit De psychologische test van Anton Beekmans moest ik opeens aan Max Tailleur denken. Dat was de afgelopen veertig jaar niet gebeurd. En toch is het natuurlijk geen compliment voor deze dichter. Voor de jonge lezers: Max Tailleur schreef moppenboekjes als Pot voor meneer en Sam en Moos, die bij menig klasgenoot op de wc slingerden. Het gedicht ‘Wolfgang Amadeus Mozart’ is in ieder geval niet veel meer dan een flauwe grap, door de regelafbrekingen als gedicht vermomd. In ‘Schubert’ ontstaat wel een extra laag. Beekmans ontving voor dit gedicht de derde prijs van de VUmc Poëzieprijs 2015, die dat jaar het thema ‘Levenseinde’ had.

SCHUBERT

De man stond in de dakgoot
Het was koopavond
De mensen beneden
Hadden hem eerst niet gezien
En toen wel
De brandweer kwam en de politie
De man riep om een psycholoog
Maar de politie had zo snel
Geen telefoonnummers
Uit de omstanders
Meldde zich een vrouw
Ze zei dat ze ervaring had
Ze kreeg de megafoon
En begon te zingen

Leise flehen meine Lieder
Durch die Nacht zu dir
In den stillen Hain hernieder
Liebchen, komm zu mir

Het fragment van Schubert is schitterend gekozen. Troost de vrouw de man met haar zang? Of lokt zij hem juist als een moderne Sirene naar beneden?
De gedichten ‘Mohammed’, ‘De verrekijker’, ‘Amadou’, ‘Het water uit de plassen’, ‘De huidige impasse’, ‘De psychologische test’ en ‘Hoe ik heet’ bereikten allemaal de Turing Top 100 in de jaren 2009-2012. U kunt de gedichten hier nalezen. ‘Jan Huizing’ is hier, evenals bij de VUmc Poëzieprijs, het pseudoniem van Anton Beekmans, of vice versa. Ik ben niet direct onder de indruk van deze gedichten, die alle zeven in de bundel zijn opgenomen. Ze komen veelal over als eenvoudige verhaaltjes met slordige enjambementen, zonder veel poëtische kwaliteiten. Pas bij het laatste gedicht uit de bundel valt het kwartje: ‘En dat ik later voor het open raam / De poëzie bedrijf / Ik wil Remco Campert zijn / Ik wil het echt’. Dan valt mij opeens de overeenkomst tussen het parlando van Campert en de stijl van Beekmans op. Maar ik mis de ontroering, de gedichten uit De Psychologische Test raken me niet, hooguit als een korte anekdote die al snel vergeten is na het lezen van de laatste regel.

MOHAMMED

Het Joodse Bruidje
Zegt Mohammed
Nadat de juf gevraagd heeft
Wat hij het mooiste schilderij vond
Van die middag

Omdat je kan zien
Dat die man van haar houdt

Andere kinderen vinden
De Nachtwacht mooier

Ramsey Nasr besprak bovenstaand gedicht in Met het oog op morgen , januari 2009. Nasr roemt de ‘open blik’ die uit dit gedicht spreekt, zowel de open blik van Mohammed die, misschien tegen onze verwachting in, ontroerd raakt door het Joodse bruidje, als de open blik van de dichter die zijn verwondering subtiel onder woorden brengt.
En ja, na zijn commentaar ben ik dit gedicht anders gaan lezen en meer gaan waarderen. Maar dat geldt niet voor de bundel als geheel. Beekmans weet op geen enkele wijze het niveau van zijn grote idool te halen. Misschien ook dat hij daarom, ondanks de zeven top-100-noteringen, pas jaren later bij een kleine uitgeverij weet te debuteren.

Naschrift

Hierboven schreef ik ‘kleine uitgeverij’. Dat moet natuurlijk wel gecheckt worden. Een bezoekje aan de website van de uitgeverij werkt zeer verhelderend. Uitgeverij Bloem ‘is een nieuwe en onafhankelijke uitgeverij, die zich bezighoudt met het uitgeven van hedendaagse dichters’. We vinden op de website slechts één titel, namelijk van de hier besproken bundel. Contactpersoon van de uitgeverij is: Jan Huizing.