Gedichten

In deze stad is de poëzie echt overal

Mijn hart maakte een sprongetje
toen ik de vuilnismannen hoorde.

Vanuit hun hongerige wagen
met op de zijkant een zwarte tekstregel
riepen twee mannen door het open raam
naar een jonge vrouw op de fiets:
‘Zeg, waar gaan die mooie beentjes heen?’
Dat was zowaar een pars pro toto!

Dat het ook een cliché is, zij hen
op deze zonnige ochtend wel vergeven.

 

Gedicht over Utrecht

Toen ik Ingmar Heytze hoorde voordragen
over een jongeman zittend aan een donkereiken tafel
onder een kroonluchter in een grand café,
waarvan er zoveel in Utrecht zijn,
‘Laat hem maar met rust,
want hij schrijft gedichten,’
wekte dat bij mij een gevoel van nostalgie op
naar die kromme, oude studiestad van mij
waar ik voor het eerst de levende poëzie aanhoorde.
Zij was elastisch als een kat, absurdistisch als een clown.
Ontdaan van elke pretentie leek ze nog het meest
op het schuchtere zusje van de kleinkunst.

Zij was niet zoals ik mij haar had voorgesteld.
Ik zocht bij haar naar een plek buiten de tijd,
omdat voor mij enkel het uiterlijk van de wereld veranderde.
Ik zocht naar een woord voor dat wat er zich binnen in mij afspeelde
en mij wezenlijker voorkwam dan de wereld om mij heen.
Ik zocht er naar een antwoord op ons vele sterven.
Ik was verdwaald in Utrecht. Tollend als een herfstblad
filosofeerde ik er met vrienden over een beter weten,
meer vastberaden bij elk glas.
Weet je, misschien ging dat gedicht wel over mij.

 
 

Gedicht over de dood van een vader

Mijn vader stierf in zijn eigen bed
een oude man door geliefden omgeven.
Ik was erbij en de dagen daarna
had ik voor het eerst eenzame gedachten over de dood.

Ik besloot er een gedicht van te maken.
Ik scheurde een vel met lijnen af
en schreef mijn gevoel in blokletters uit.
Om het niet te plat te laten
voegde ik er een metafoor of twee aan toe.
Ik zat er daarna nog een weekend boven
vaat, huisstof en de krabbende kat negerend
om ze keurig in kruis te laten rijmen.
Maar toen was het ook echt af.

Het lag in de kist van mijn lade te rusten
totdat ik vond dat ik het kon delen met de wereld.
Ik koos een tijdschrift uit waarvan de naam mij wel iets zei
en schreef de alleszeggende regels over
in het gebogen schoonschrift van mijn basisschool
op zwaar papier met gele chrysanten rondom.
Ik weerstond de neiging het te parfumeren.

Na twee maanden wachten kreeg ik een reactie.
In een korte email zeiden ze
dat ze vonden dat het te weinig origineel was.
Dat vond ik een geruststellende gedachte.

Recensie van Noord - Levity Peters

Spannende typografie

Levity Peters
Noord
Uitgever: De Manke God
2013
ISBN 9789490869076
€ 12,50
128 blz.

Levity Peters (Slikkerveer 1951, kunstacademie, fotograaf) begon in februari 2012 zonder enige ‘publieke’ literaire voorgeschiedenis als recensent bij Meander. Met zestig recensies in nauwelijks twee jaar tijd is hij als zodanig bijzonder productief. Nu debuteert hij bij Uitgeefhuis De Manke God, de uitgeverij van dichter Kees Engelhart, zelf als dichter met Noord.

Op naar de bundel. De tekst op de achterflap probeert iets te zeggen over de inhoud. Maar het enige dat er duidelijk door wordt, is dat de poëzie in deze bundel niet gemakkelijk te typeren is. En dat klopt.
Noord is één lang verhaal ingedeeld in de hoofdstukken: Conceptie, De deling, Ontsluiting, Afdrijving, De Brief en Epiloog. De bundel laat zich lezen als de bekentenis van een man op leeftijd die terugkijkt op zijn leven en zijn liefdes. Het gebeurde ontvouwt zich al meanderend in korte, staccatoregels.

                                          Een liefde
                          die herinnerde aan
verdriet dat het
                     voorbij ging, maar meer nog
                                            veel meer
                                            aan het geluk
dat die tijdloos lijkende
tijd,                                      zo plots voorbij,
was mogelijk    geweest
                                   voor ons.
                                            Mijn
                                            compenserende
                                            krachtbron
                                            onvermurwbaar optimistisch.

Op de kunstacademie.
                                  Die eerste avond
               tegenoverliggende trappen
                                             synchroon afgedaald
betraden wij
tezelfdertijd
                     haaks daarop
de derde trap.
Zagen elkaar, terwijl ik
                          haar aansprak op
                                       datzelfde moment
                                                                        beginnen te stralen.

[36/37]

De tekst belicht de emotionele en vleselijke aspecten van die relaties zo gedetailleerd, dat de verhaallijn er soms door ondergesneeuwd raakt.

Ik heb zelf niet veel op met de navolgers van Achterberg, Faverey en Kouwenaar. Ik houd meer van goed geschreven, narratieve poëzie dan van de raadselachtige zinnetjes die voor velen het toonbeeld van goede poëzie zijn. Toch is deze bundel niet helemaal mijn ‘cup of tea’. Er staan naar mijn gevoel teveel clichés in. Ook ligt er teveel nadruk op emoties die bovendien te nadrukkelijk in beeld gebracht worden. Wanneer we door een sleutelgat kijken zien we vaak meer dan wanneer we de deur wagenwijd open trekken.
En er is te weinig gedaan met de poëtische stijlmiddelen: rijm, beeldspraak, metafoor en ritme. Dat laatste is niet helemaal waar. Deze bundel heeft een vast ritme. Maar ik ben geen liefhebber van de eentonige staccato van de drummachine. Anderen kunnen dit wellicht wel waarderen.
Daarentegen is de typografie goed benut en staan er in de bundel wel degelijk ook mooie regels. Een fraai voorbeeld van de spannende typografie is:

     Ik wist wat ik zeggen zou,
     doen, zou ik jou ontmoeten,
                  mijn bonkend hart op
                           breken in het café
                                naast de gallery    Ze kenden jou niet.
                                waar nog steeds
                                    kunststudenten.   Schilder je nog?
                                            En als jij zat,
                                               gespannen   Als kunstenaar
                                       keek je mij langs   uiteindelijk
                                                 het raam uit.   mislukt?
                             Vast gestroomd verkeer.
                            Rook jij nog? We rookten.
                                                         Mijn hand
                                op de rug van jouw fijne.
                           Liefste, zou ik weer zeggen,   luister:
                             Je wapent je tegen verlies
                                              dat al geleden is,
                                             verlangt naar iets
                               dat je ooit gekregen hebt,
                                                 probeert te zijn
                          waar je niet aanwezig bent.
                                                    Je wilt dat ik
                                            zeg dat het goed   Ik blijf dwars.
                                              Dat alles goed.   Ja
                                          Hier aan de tafel    ik teken nog
                           waar gepassioneerd wij   steeds
                        met jouw dronken maten   bevredigend
                  discussieerden over zoiets    bijna.
                  onwezenlijks als kunst.

[114/115]

Een voordeel van een langer, narratief gedicht, is dat je kunt spelen met de verwachtingen van de lezer en zo verrassende verspringen kunt maken:

    Hier schreef ik aan jou
    mijn eerste liefdesbrief,
                         dronken nog
                               van onze laatste nacht.
                                 Ik kon je nog voelen.
                                        Ik rook je nog,
                                              voelde je
                                                overal
                                             rondom
                                                 me

                                                  Ik

                stond weer voor je klas.
          Het was stil.
      Het geluid van potloden,
  handen, krijt en stiften
over het papier.

[120]

De verschillende elementen van zijn poëzie komen het beste naar voren op de allerlaatste bladzijde:

                       Afscheid

Van mijn eerste
                              grote liefde
   staat het huis
                              Te koop.
     Waar ik
                 nu naar binnen    kijk,
                                                 drie hoog
                         hebben wij
                                     naar   buiten
                   gekeken,
                            die nacht,
                                     een    eeuwigheid
                                                geleden,
                                                toen haar man al sliep
                                                en ik achter haar staande
       het kleinste vagijntje
                             nam dat
        ik ooit heb geproefd
                  van een vrouw.
                                                Waar
                                                ik straks
                                                naar binnen ga,
                                                zaten op ooghoogte
                                                helverlichte overwerkers
                                                van een failliet gegaan bedrijf.
                    Zo alledaags
                                                bij alle hartstocht
                                                onverstoorbaar
                                 vredig.
                                                Ondanks onze schraapzucht
                                                precies
                                                zoals het moest
        voor de laatste maal.
                        Voorlaatste.   Ik

    verstond de kunst nog
 van het afscheid nemen.

[126]

Tot slot wil ik de uitgever prijzen voor zijn moed om zulke poëzie uit te geven. Het is persoonlijke, narratieve poëzie die we veel te weinig tegenkomen in Nederland, maar die bijvoorbeeld in Engeland en Amerika een rijke traditie kent. En dat is ons gemis.


Recensie van Vluchtautogedichten - Maarten van der Graaff

De bader draagt zijn kleren

Maarten van der Graaff
Vluchtautogedichten
Uitgever: Atlas Contact
2013
ISBN 9789025441173
€ 21,95
80 blz.

Er is een archaïsche poëzie die tegenwoordig nog steeds uitgegeven wordt. Zij is te typeren als een versmelting van de literair-historische stromingen het Modernisme en het Postmodernisme. Deze poëzie is opzettelijk verwarrend geschreven. Ze is niet bedoeld om een boodschap over te brengen, zoals je wel van een tekst zou verwachten. In plaats daarvan wordt de lezer opzettelijk in verwarring gebracht.
Het gevolg hiervan is dat de tekst op een andere wijze gelezen moet worden. Zo’n tekst moet eerder associatief dan logisch benaderd worden. De dichter pretendeert niets meer te willen dan suggereren, zijn tekst draagt geen eenduidige, logische boodschap. De lezer moet zelf maar weten wat hij of zij uit diens gedicht zal halen. Iedere poging om zo’n gedicht te interpreteren is niets anders dan een interpretatie. De ‘poëzie’ van zulke poëzie schuilt in de suggestieve kracht van de taal. Over zo’n gedicht kan dan ook geschreven worden dat zij ‘zwanger is van betekenis’, dat wil zeggen dat er verschillende spannende interpretaties mogelijk zijn. Deze interpretaties worden door literatuurwetenschappers geanalyseerd en verwoord.

Vanuit stilistisch oogpunt gezien verschillen zulke gedichten niet veel van het gedicht The Waste Land (1922) van T.S. Elliot of de roman Ulysses (eveneens uit 1922) van James Joyce. Vaak is er enkel op het gebied van de beeldspraak een verschil. De modernere teksten gebruiken hedendaagse beelden en willen nog meer shockeren, bijvoorbeeld door het gebruik van seksuele en gewelddadige beelden.
Vanuit ideologische oogpunt herhalen ze de boodschap van de Postmodernisten die stelden dat alle grote verhalen om de werkelijkheid te beschrijven hadden afgedaan. Waarom zouden we elkaar nog voor de gek houden met het vertellen van een eenduidig verhaal als de werkelijkheid geen kenbaar eenduidig verhaal heeft? En wat doet de literatuur anders dan de werkelijkheid beschrijven?

De oude Grieken daarentegen hadden met hun mythen nog een verhaal dat voor hen de samenhang van de werkelijkheid verklaarde. En voor de Christenen is dat hun Bijbel. Het feit dat de werkelijkheid en het verhaal van de Bijbel niet overeenkomen, zorgt voor grote problemen en daardoor voor creatieve oplossingen, zoals het creationisme.
Maar voor de moderne mens bestaat er niet langer zo’n tekst. De politieke denker en schrijver Fukuyama verwoordde deze ideologie in zijn boek The end of history and the last man (1992), toen hij schreef dat hij getuige was van het eindpunt van de ideologische evolutie van de mensheid.

Op taalkundig niveau werd dezelfde boodschap geuit door postmodernistische filosofen als Jacques Derrida. Zij stelden dat taal een gekunstelde constructie is met een vooraf bedachte coherentie die los staat van de werkelijkheid. Iedere taalconstructie is een door mensen bedacht systeem. Dit heeft tot gevolg dat iedere waarheid die beschreven wordt in deze taalstructuur niets met de waarheid buiten deze taalstructuur te maken heeft. Om dit toonbaar te maken, braken schrijver die zich op deze ideeën baseerden, hun teksten opzettelijk in fragmenten om te laten zien wat de taal werkelijkheid is: een stelsels van afspraken.
Deze taalexperimenten vonden veertig jaar geleden, en eerder, in Europa plaats. Sindsdien zijn er geen wezenlijke vernieuwers in de poëzie meer geweest. Hoogstens is de boodschap wat verfijnder geraakt.
Aangezien ik goed bekend ben met deze visie op poëzie, weet zulke poëzie mij vaak nog nauwelijks te boeien. In plaats van een vernieuwende tekst lees ik hetzelfde trucje, maar dan met andere woorden. Gezien het feit dat zulke bundels nog steeds uitgegeven worden, ben ik vermoedelijk een van de weinigen die dit vindt.

Maarten van der Graaff doet met zijn bundel Vluchtautogedichten zijn duit in dit zakje. Deel twee van deze bundel is getiteld de ‘Vrije Encyclopedie’, naar Wikipedia, de Vrije Encyclopedie op het Internet. Dit deel wil hier het tegenovergestelde van zijn. Helaas heeft hij niet voor het tegenovergestelde van vrij gekozen, maar voor het tegenovergestelde van Encyclopedie. Ik ben zeer benieuwd naar een Onvrije Encyclopedie. Ik denk dat daar wel het een en ander aan wezenlijke zaken over deze tijd in te vinden zijn.

Nu omvat dit deel talrijke pagina’s ogenschijnlijk onsamenhangende regels die alles willen zijn behalve een kennisverstrekkende encyclopedie.
Waar heb ik dat eerder gelezen? Bij het Cadavre Exquise van de Surrealisten? Bij de collagekunst van de Dadaïsten? Bij de écriture automatique van Yeats en anderen? Het is niet vernieuwend noch experimenteel te noemen.
Het eerste deel van zijn bundel bevat korte teksten die ook binnen het hierboven uitgelegde stramien vallen:

Uitbreiding

De bader draagt zijn kleren. Wie is hij?
Sla de maat, verlam. Of doe het daadwerkelijk.

De Internationale Vereniging voor de Studie van Pijn
breidt uit.
Niet je prooi zwermen: ruk de nummers van ziekten.
Het was weldadig om, ontdaan van een symbolisch kleed,
op een verfijnde manier
in zonlicht op schrijftafels te spetteren.
Nu ligt hij onder zure lakens.
‘Ik wil niet sentimenteel doen,’ brult hij,
‘maar dát waren nog eens tijden!’

Deze tekst staat bol van de suggesties, van de mogelijke associaties, en lijkt om een gedegen analyse te vragen. Tegelijkertijd kun je je afvragen wat het nut is van (alweer) zo’n tekst. Wat communiceert het? Wat doet het met de lezer? Waarom zou iemand dit willen lezen?
Op dit punt lijkt de poëzie soms te lijden aan hetzelfde autisme dat ook al jarenlang in de beeldende kunst rondwaart waar ieder werk ‘een maatschappelijke discussie op gang wil brengen’. Bijzonder weinige werken weten hier echter in te slagen. Een kunstenares als Tinkebell is hier een uitzondering op. En zij is een van de zeer weinigen. Wat betreft de poëzie schiet alleen de naam van Peter Verhelst mij te binnen als iemand die met deze opvattingen intrigerende bundels heeft geschreven.
Ik heb deze bundel dus van kaft tot kaft gelezen en de bundel heeft bitter weinig met mij gedaan. Er waren een paar teksten die mij wel aanspraken, zoals onderstaande, maar dat kwam vooral omdat ik zelf in Utrecht gestudeerd heb:

Gedicht voor Laurie Steinbusch

Met een heggenschaar in mijn hand stap ik naar binnen.
Ik ben voorbereid, zou je kunnen zeggen.
Dat dit alles in Lombok, Utrecht gebeurt,
heel duidelijk en zonder adem te verspillen,
is mooi.
’s Nachts hangt een raaf in zijn vlucht verstard,
wanneer jij de ochtend ruikt is hij vrij.

Ik ben verliefd op jou.
De lege auto’s in de straat weten dat niet.
Alle mensen die in Utrecht met elkaar in bed liggen
hebben hiervan niet het flauwste benul.
Meestal neem ik ze het niet kwalijk.

De Utrechtheid van deze ruimte strekt zich
loom voor ons uit. Veelgeurig en
nutteloos en licht.

***
Maarten van der Graaff (1987) publiceerde poëzie en proza in o.a. De Revisor, nY, De Brakke Hond, DW&B en Het Liegend Konijn. Hij is redacteur en medeoprichter van het online literair tijdschrift Samplekanon.

Wie was Jack Kerouac?

 

Wie was Jack Kerouac? Het is zowaar geen makkelijk te beantwoorden vraag. Op verzoek van Meander schreef Joris Lenstra een portret vol vraagtekens over de Koning van de Beatgeneratie én hij koos een aantal representatieve gedichten van hem uit. Lenstra heeft verstand van zaken: hij bezorgde onlangs een boeiende vertaling van werk van Kerouac, onder de titel Verzen, Schetsen, Haiku’s & Blues.

Jack Kerouac is vooral bekend geworden door zijn roman On the Road (1957). De New York Times Review riep de schrijver in haar boekbespreking uit tot Koning van de Beatgeneratie, de verloren generatie die opgroeide in en vlak na de oorlog en die beschouwd wordt als de voorloper van de hippiebeweging. Kerouac werd er op slag beroemd door. Zijn boeken, waar voorheen geen uitgever naar taalde, werden plots gretig uitgegeven.

De laatste paar jaar is hij opnieuw onder de aandacht gekomen. Niet in de laatste plaats door het tumult rondom zijn nalatenschap. Zijn laatste vrouw bleek de handtekening van Keraoucs moeder vervalst te hebben onder het testament waarin zij de rechten van Kerouacs werk aan haar overdroeg. Desalniettemin beheert haar familie tegenwoordig nog steeds de nalatenschap van zijn werk. Jaren eerder had zij al een uitverkoop van Kerouacs persoonlijke spullen gehouden, waarbij Johnny Dep in ruil voor een slordige 50.000 dollar wegliep met Kerouacs  regenjas en andere snuisterijen.

In 2009 verscheen er een documentaire over Kerouacs roman Big Sur, getiteld ‘One Fast Move or I’m Gone – Kerouac’s Big Sur’.  Op dit moment is filmmaker Michael Polish bezig met een verfilming van deze roman. Dit jaar is ook de geremasterde versie van de documentaire ‘What Happened to Kerouac?’ uit 1968 op dvd uitgebracht. En de verfilming van de roman On the Road kwam dit jaar in de bioscoop onder dezelfde titel, met als uitvoerend producent en drijvende kracht Francis Ford Coppola en onder de regie van Walter Salles.

Kerouac en zijn werk staan volop in de schijnwerpers. Maar wie was toch deze man, deze schrijver die blijkbaar nog steeds weet te inspireren?

Was hij de jongen met te veel verbeeldingskracht die als vierjarige de dood van zijn negen jaar oude broer meemaakte, dat niet kon verwerken en toen besloot een oeuvre te schrijven waarin hij zijn broer weer tot leven wekt – à la Marcel Proust, maar ook met dank aan James Joyce – om ten slotte ook tijdgenoten als Neal Cassady, Allen Ginsberg, Gary Snyder en anderen vast te leggen voorbij hun dood?

Was hij de jongen die probeerde om een mythe rond zijn achternaam te maken en die tijdens zijn leven Ti Jean, Little John, Jean-Louis Lebris de Kerouac, Jean Louis Kirouac, John Kerouac en de Wizard of Ozone Park genoemd werd?

Was hij de rugbyspeler uit Lowell, Massachusetts, die een beurs won voor Columbia University, New York, daar een venijnige beenblessure opliep, Beethoven hoorde op een winteravond en toen besloot dat hij schrijver wilde worden?

Was hij de uitvinder van het woord ‘Beat’ voor ‘Beat Generatie’, die later tot koning van de Beatgeneratie werd uitgeroepen en met Allen Ginsberg en William S. Burroughs gerekend wordt tot de drie grote schrijvers van deze generatie?

Was hij de ontwortelde zwerver uit On the Road op zoek naar de kicks in het leven in het Amerika van de jaren veertig en vijftig?

Was hij de grote inspiratiebron voor The Doors, zoals hun keyboardspeler beweerde in zijn boek Light My Fire: My Life with The Doors: zonder On the road geen The Doors?

Was hij de schrijver die volgens Truman Capote niet schreef maar typte, die naar eigen zeggen alles zo spontaan mogelijk opschreef om zo dicht mogelijk op de huid van de tijd wilde zitten, maar die volgens vrienden alles herschreef en herschreef?

Was hij de verlegen jongen die een grote affiniteit voelde voor een buurtjongen die stierf tijdens de oorlog, en later dezelfde affiniteit voelde voor Neal Cassady, die ook te jong stierf?

Was hij de jongeman die een paar maal trouwde om ten slotte te eindigen met de zus van zijn allerbeste jeugdvriend, maar haar nauwelijks aanraakte?

Was hij het moederskindje dat zijn moeder aanbad, telkens naar haar terugkeerde, ook in zijn volwassen jaren, en dat zijn vader op diens sterfbed beloofde om voor zijn moeder te zorgen en dat ook deed, haar meenam naar het huis in de suburbs dat hij gekocht had van de opbrengst van zijn boeken en ten slotte een vrouw trouwde die voor zijn moeder zou zorgen na haar beroerte?

Was hij de Frans-Canadese katholiek die een katholieke boeddhist zou worden om uiteindelijk te sterven met een nihilistische ondertoon?

Was hij de eerste en enige held uit Lowell, Massachusetts?

Wie hij ook was, hij schreef niet alleen romans maar ook gedichten, haiku’s, blues en ander werk.

Dit werk werd dit jaar uitgegeven bij de klassieke uitgeverij The Library of America onder de titel Collected Poems van Jack Kerouac. De samenstelster van die editie schreef over zijn poëzie:

Kerouac’s poems still speak to us because he did undress for us, in order to reach this element of Soul that we all share, this universal experience of being alive, the human abandonment—the rage, the fear, the pain; the desire to partake of more of the goodness we encounter all too rarely, and which we could distribute much more selflessly, if it weren’t for the rage, the fear, the pain . . . we recognize it all in Kerouac’s poems, we empathize with him while being moved.

De gedichten van Kerouac spreken ons aan omdat hij zich daarin voor ons van zijn kleren ontdeed om bij de Ziel te komen, dat deel dat we allemaal delen, bij de universele ervaring van het in leven zijn, van de menselijke eenzaamheid—de woede, de angst, de pijn; het verlangen om vaker deel te nemen aan al het goede in het leven dat we maar al te zelden tegenkomen en dat we meer onbaatzuchtig zouden kunnen verdelen als we niet gekweld werden door de woede, de angst, de pijn. . . we zien het allemaal terug in zijn gedichten, we voelen empathie met hem terwijl we erdoor geroerd worden.

Bij Uitgeverij Nadorst is, in een vertaling van Joris Lenstra, een representatieve dwarsdoorsnede van het literaire oeuvre van Jack Kerouac verschenen, onder de titel: Verzen, Schetsen, Haiku’s & Blues. Vanwege copyright was het alleen mogelijk om het werk in het Nederlands uit te geven. Het Amerikaans werk is echter nog goed verkrijgbaar.  De bundel van uitgeverij Nadorst bevat eveneens een uitgebreide inleiding over de mens en schrijver Jack Kerouac.

Poëziekrant schreef over deze bundel: ´Hij schrijft zoals een interessante kluizenaar tegen je praat, nadat hij drie vierden van de fles op heeft die je voor hem hebt meegebracht.  (…)  Daarnaast heeft dit werk, meer nog dan een literaire, een filosofische betekenis. Er zit systeem in het gezwatel van de altijd halfdronken man.´ (Jan Posman, Poëziekrant, okt/nov 2011)

De Volkskrant noemde deze bundel: ‘de ideale kennismaking met het werk van Jack Kerouac’ (John Schoorl, de Volkskrant, 20 oktober 2012)

Hier voor Meander een zestal gedichten, in het Nederlands én het Amerikaans.

Recensie van Buiten slapen - Gilles Boeuf

Man volgt spoor

Gilles Boeuf
Buiten slapen
Uitgever: De Contrabas ,De Contrabas ,De Contrabas
2012
ISBN 9789079432608
€ 15,-
36 blz.

Gilles Boeuf (1970) is dichter, vormgever en fotograaf. Eerder publiceerde hij gedichtenbundels bij Perdu (Gedichten, 1998), Meulenhoff (In het groene licht, 2002) en De Contrabas (Verte, 2008). Buiten slapen (De Contrabas, 2012) is zijn vierde bundel, en zijn tweede bij dezelfde uitgeverij. Uitgeverij De Contrabas geeft hedendaagse poëzie uit van bekende en minder bekende namen.

Buiten slapen is een klein en dun bundeltje dat slechts 36 pagina’s telt. Er zijn veel titelbladen, zodat het eerste gedicht pas op pagina 9 begint.
Het boekje is niet alleen klein, het is ook een ingetogen bundel. De teksten zijn korte, sfeervol beschreven observaties. Er is een wisselend perspectief: ‘ik’ en ‘wij’ wisselen elkaar af. Soms wordt er ook een ‘jij’ aangesproken. En soms is er geen duidelijke verteller aan te wijzen. Toch lijkt er sprake te zijn van één coherente spreker. Ik kan niet aan de indruk ontkomen dat de spreker een kind moet zijn dat in Den Haag woont, op vakantie gaat en de verwarrende, weidse werkelijkheid probeert te begrijpen.

Het sterkst vind ik ‘Spoor’ op pagina 21:

De man van het huis aan het spoor
loopt door het veld, er is
een spoor van het huis naar
de hut en een spoor van de
nachttrein langs het huis

De man volgt het spoor door het
bos, houthakkers hebben stapels
gemaakt en de jagershut kan
een schuilplaats zijn

Voor een dier, voor de man
van het huis zoals huizen zijn:

Slapen, opstaan, voedsel
Vuur met het water dat
schoonwast, van alles
ontdaan

’s Nachts is de trein de verte
die nadert, een ander huis
dat wacht en niet wacht

De gekozen woorden ‘huis’, ‘wachten’, ‘schuilplaats’, ‘spoor’ krijgen allemaal een diepere emotionele lading door de vragen die deze tekst oproepen: Waar gaat het spoor naartoe? Is het huis ook figuurlijk een schuilplaats? Waar wordt op gewacht of op wie?
Alle gedichten hebben dezelfde ingetogen, beschrijvende schrijfstijl en gaan, in meer of mindere mate, over de weidsheid van de natuur en over de essenties van het leven (voedsel, water, schuilplaats, slapen).

Van mij had deze uitgave iets rijker voorzien mogen zijn van extra’s, bijvoorbeeld van een achterflaptekst of een korte inleiding met een klein stukje uitleg over de auteur en eventueel over het thema van deze bundel. Nu wordt de lezer onvoorbereid in het diepe gegooid. Dat is een beetje te karig naar mijn smaak.
Daarbij vind ik het papier voor het omslag te hard. Bij een pocketboek, en zeker van zo’n klein formaat, houd ik ervan als het omslag een beetje meebuigt met mijn hand.
Verder is het een aardige bundel die de liefhebber van zulke suggestieve, ingetogen teksten niet teleur zal stellen.

***
Zie voor enkele gedichten van Gilles Boeuf hier en hier.
Zie ook zijn website en blog.