Deze maand bestaat Meander tien jaar.

Op 13 november wordt in Boekencafé Schrijvers, Dommelstraat 24 te Eindhoven de bundel Vijftig dichters. Het beste uit tien jaar Meander ten doop gehouden, een uitgave van Opwenteling (ISBN 90 6338 000 3, € 6,50). Meer daarover in de volgende Meander.

Ook ter gelegenheid van ons tienjarig bestaan is de voorpagina van de Meandersite geheel vernieuwd.

Brief

Dat ik je schrijf heeft met jou
niets te maken meer is het iets
tussen mij en waar ik niet uitkom

hoe je me riep door te fluiten
vanachter je tanden hield je
me vast tot ik kwam.

En nu dan gestemd nog wel
maar bitter mijn mondigheid
en hart hoe gezond is als schim
zonder zelfkant, loos gestuikt.

Grootspraak dit alles
op voorhand verscheurd.


Elise Aldering

auteurspagina Elise Aldering
reageer op dit gedicht




Tersluiks
De huid van witte rozenbladen
zijn zuiver ravenzwarte krullen
de antieke neus, licht gebogen
en dan de knapenonschuld
in zijn blauwe ogen; een ultieme
mengeling van Noise en Kalisto
in het hoekig uitgeschoten lijf

Dan reikt hij naar de knop
en verdwijnt uit beeld.
In zijn Afghaanse retro-jas
op geelsuède schoenen
en een iPod in zijn hand
stapt hij uit lijn zestien
in de wereld van Oud-Zuid


Karin Doornik

auteurspagina Karin Doornik
reageer op dit gedicht




Een eerlijk antwoord

Helpt het
als ik morgen niet
onder een ladder doorloop?

Antwoorden schijnen mooier in het maanlicht
dan tijdens het ontbijt, als de schelle dag

slaapdronken dichters met monden vol tanden
laat staan, onverstoorbaar zijn obstakels

langs onze sluiproutes plaatst en zijn vazallen
tartend tot wankelend bijgeloof bekeert.

Helpt het
als ik vandaag niet
onder een ladder doorloop?

Je denkt dat de kosmos je belaagt, metafysische
valkuilen, zwarte gaten voor je graaft,

dat je de onrust kunt bezweren met een vraag
die ons laatste ochtenduur vertraagt

en ons nu nog aan tafel houdt, laat eten tot aan
je komende van mij vandaan bewegen.

Ik geef je
een eerlijk antwoord:
nee lieverd, ik vrees van niet.


Marco Houtschild


auteurspagina Marco Houtschild
reageer op dit gedicht








Amuse bouche

Voor wie dit leest
en voor degenen
die graag met kleine klakjes
van de tong als terloops
van zichzelf proeven

het is van de zeewind
een klein zout spoor
dat tussen neus en lippen
zich vluchtig beroeren laat
een zweem van de einder

nauwelijks noemenswaard
geeft het naam
aan het onvermijdelijk getijde
afgeroepen en aangekondigd
of
heimwee naar een verlegen verliefdheid
een onvindbaar wit pension
een zomer in de duinen
summertime


Wim Aalbers

auteurspagina Wim Aalbers
reageer op dit gedicht




ommetje naar moeder
zij praat in haar slaap
knarsetandt een verhaal,
hoe heerlijk rustig ruiken
haar handen op gespreid satijn

gek... dat klinkt nu net of
ik iets anders wilde zeggen

vandaag kijk ik even achterom
en maak als haar kleintje
een ommetje in het kommetje
van haar schoot


Marleen De Smet

auteurspagina Marleen De Smet
reageer op dit gedicht




Laatste tram

De avond zakt langzaam over de warme stad
de lucht staakt zijn zindering
auto's bewegen trager, stroever
in de raamkozijnen hangen luie vrouwen

de geur van warm asfalt vermengt zich
met laat avondeten, schuwe vogels
verlaten de bomen, uit een kroeg
klinkt lam gelach en lome muziek

men is geschrokken van de lente
zoveel is losgewoeld en ontstaan
dat men zich onder de bleke grill
traag afvraagt, waarom, waartoe

uitgebroed, uitgebloeid het wachten
heeft zich genesteld, in de portieken
hangen junks verveeld, en roerloos
hangen de hoeren op de stoeprand

de laatste tram in de remise stopt
grondeloos alleen in vuil geel licht


Chris van Lenteren

auteurspagina Chris van Lenteren
reageer op dit gedicht

Een bontgekleurde prent, zo'n plaatje waar kinderogen uren in kunnen dwalen. Met huizen, ramen, deuren. En op elk raam, op elke deur een cijfer, van 1 tot en met 24. De dagen in december voor het kerstfeest. En als je zo'n deurtje, zo'n luik openmaakt, elke dag één, is daarachter iets verborgen. Vroeger plaatjes, later zoetigheid.
Twee jaar geleden schreef ik volgens dit model elke dag een korte tekst, een vignet. Telkens met gefingeerd snoepgoed als thema. Het ging daarbij niet om de smaak, of om de exacte beschrijving, maar om het snoeperige gevoel dat bij het lezen wordt opgewekt. Het was een vorm van écriture automatique, en omdat ik het in een Duitstalige omgeving schreef, was mijn taal door het Duits geïnspireerd, met de nodige associatieve uitstapjes naar belendende talen en culturen, om door middel van deze onscherpte het dromerige aspect te versterken.
Snoepgoed en koekjes vormen het basisthema, omdat de adventstijd van oudsher is verbonden met het bakken van trommelsvol met lekkers. En misschien ook, omdat door de gedachte aan zulke lekkernijen het snelst een verbinding met smikkelen in alle denkbare variaties wordt gelegd.


Adventsbaeckerei:

altmodisches blunzengebaeck mit rosa zuckerglasur
garbstriezel
reusamenhoernchen
ratterfedern (feierliche)
baeuchle voll!


karmominen

karmominen da!
in glas auf der theke,
schliffdeckel daneben
(farbige, federige)
vorsicht bei beruehrung
brennstechen auf finger
und polyfonzetern
fuer erwachsenenstimmen


rautenspeck

rautenspeck
(hellgelb und rosa)
sehr fein gezuckert
wenn zwischen zaehne gezogen
zieht es faeden

"De positie van de feministische en lesbische vrouw in de literatuur kan mij weinig tot niets schelen. Literatuur is literatuur en die kan over alles gaan.
Poëzie is geen vermaning aan de maatschappij of brochure of politiek verlanglijstje. Of een hijskraan waarmee je iets neerzet."

"Probeer het altijd ergens over te hebben, geeft niet wat.
Dat vermijden van betekenis is een kankergezwel in de Nederlandse letteren."

Annette van den Bosch interviewde Elly de Waard.

Niet alleen Meander heeft iets te vieren dit jaar. Ons tienjarig bestaan is een kleine verjaardag ten opzichte van 30 jaar Poëziekrant en 25 jaar Poëziecentrum. In Gent lieten ze de champagnekurken knallen en brachten ter gelegenheid van het jubileumjaar de catalogus Vaarwel, wat lelijk is uit. 75 bijzondere stukken uit het archief van het centrum worden niet alleen via deze catalogus aan het grote publiek voorgesteld. Een reizende tentoonstelling die al te bezichtigen was in Gent en Brussel zal in de loop van januari 2006 Middelburg aandoen. Reden genoeg om deze catalogus en tentoonstelling onder de aandacht te brengen.

Voor mij blijft vrouwen en poëzie een wonderbaarlijke combinatie. Meisjes lopen al vroeg op school rond met poesiealbums. Vrouwen hebben op school vaak een beter ontwikkeld taalgevoel dan mannen, zijn meer geïnteresseerd in literatuur, in lezen. En toch, aan het einde van de dag zijn zoveel belangrijke dichters mannen - kom je steeds weer dezelfde mannen tegen op poëziepodia - en is het aantal mannelijke dichters veel groter dan het aantal vrouwelijke.
In de roman If Beale Street Could Talk van James Baldwin is het volgende mooie citaat te vinden over de kloof tussen de seksen:


Zou dat het antwoord zijn? Is de verbeelding van de man autonoom en die van de vrouw afhankelijk? Met andere woorden: zouden mannen over zichzelf schrijven, en vrouwen over zichzelf weerspiegeld in de ogen van mannen? Zijn het daarom vaker mannen die schrijven en vrouwen die sterker de neiging hebben te praten over het geschrevene?
Zulke generaliserende uitspraken zijn gevaarlijk om te doen, en toch zijn ze interessant om als leidraad te gebruiken. Neem nu de aanstormende dichteres Sylvia Hubers. Haar eerste bundel, Men Zegt Liefde (2003), zorgde ervoor dat ze samen met een handvol andere dichteressen opgeleukt werd in een artikel in Vrij Nederland (3-9-2003) over, inderdaad, leuke, vrouwelijke dichters. Kortom, een mannenartikel over hoe leuk vrouwen (als dichters) zijn.

Haar nieuwste bundel gaat over zelfmoord zoals ze in een interview met Vrij Nederland (9-7-2005) uitvoerig heeft belicht, en zoals ze ook haar bundel pontificaal opent met:


Maar de ware tragiek van de bundel is niet zozeer de dood van dit persoon (ik kom ergens de naam 'William' tegen), als wel het onvermogen van de spreekster om hem te kunnen redden. De liefde - toch door velen gezien als de heroïsche stoplap van het leven - die zij hem gegeven heeft, bleek niet afdoende om hem af te houden van de dood. Niet toevallig zijn de vier titelloze hoofdstukken van de bundel afgebakend met elk een balk van het Andreaskruis. Andreas, dat weten we allemaal, was de apostel van Jezus die vaak gezien wordt als zijn trouwste helper en die uiteindelijk gekruisigd werd omdat hij zijn geloof in Jezus niet wilde verloochenen. Liefde en trouw tot de dood erop volgt.
Gaandeweg ontstaat in de bundel echter het beeld van een spreekster die waarschijnlijk niet eens in staat is zichzelf te redden, laat staan iemand anders.


Met enig gevoel voor koude-grond-psychologie zou je je gaan afvragen of het besef van haar onvermogen iemand anders te kunnen redden met haar liefde, niet de reden vormt van haar onzekere, naar binnen gekeerde houding. Hoe dan ook, mij hoor je er niet over klagen. Ze schrijft er leuke gedichten door.
Zo weet ze de dagelijkse, schizofrene splitsing van haar bestaan mooi en beeldend vorm te geven:


De kinderlijke toon - die mij af en toe doet denken aan de vele kinderrijmpjes en boekjes die ik mijn dochter voorgelezen heb - en de ogenschijnlijk vrolijke en spottende wijze waarop ze zichzelf portretteert, zijn allemaal kenmerken van de stijl van Sylvia Hubers. Ze schrijft emotievolle what you see is what you get-gedichten. Oneerbiedig zou je haar werk kunnen karakteriseren als de GTST onder de poëzie, maar dan doe je haar geraffineerde woordgebruik tekort, en de complexe emoties die ze beknopt onder woorden weet te brengen.

Tot slot viel mijn oog nog op het citaat dat voor de achterflap gekozen werd en dat misschien goed is voor de verkoop, maar geen goed beeld geeft van de inhoud van de bundel. Deze gaat niet over een vrijgevochten, op seks beluste vrouw, maar over een vrouw die de moed heeft gehad om zich ergens mee te verbinden, en die, ondanks de geconstateerde gebreken in de liefde, door moet met haar leven. Hier is geen man meer aan het woord, maar een vrouw die zichzelf durft te dichten.

Rouke van der Hoek (1952) publiceerde de bundels Doorgewinterd Landschap (Herik, 1992) en Het magnetische noorden (Atlas, 2001). Vanaf 1997 is hij medeorganisator van het tweejaarlijkse internationale poëziefestival The Maastricht International Poetry Nights. Vijf gedichten uit deze nieuwe bundel verschenen in De Volksverheffing (Jaarboek van de poëzie, 2004, Atlas).

'Ooit schaamden we ons niet voor de werkelijkheid / die we hadden gemaakt.' Het lijkt erop dat Rouke van der Hoek voor zijn laatste dichtbundel Bodemdaling eerst stukjes werkelijkheid heeft verzameld, brokjes van een werkelijkheid die er in principe niet aanwezig is, maar wel wanneer die door de mensen gemaakt is. Die werkelijkheid leggen we o.a. vast op ansichtkaarten en met behulp van die ansichtkaarten kunnen we met elkaar communiceren, zoals uit het eerste gedicht blijkt. Er zijn natuurlijk ook andere manieren om met elkaar in contact te komen, zoals blijkt uit het tweede gedicht 'Telefoonpalen':


En dan gaat de dichter op zoek naar het verleden, of liever gezegd naar zijn persoonlijke verleden. Hij moet veel overwinnen om die herinneringen via zijn gedichten te bereiken. Hij moet door allerlei grenzen heen die zijn herinneringen vervagen. Enkele voorbeelden: zo is de vitrage zo'n filter, want die 'Uitvergroting van de bruidssluier filtert de inkijk in het gezinsleven.' Op vrijdag is er de vage herinnering aan het vis eten in het gedicht 'Visboer op vrijdag' met de 'spartelverstest' wanneer er zout over de 'frêle vissenlijven' valt. Ontsnapping is een gedicht waarin de fabriek 's avonds leegstroomt en de arbeiders vluchten naar hun 'Heilig huis vol vrije tijd'.

Na dit gedicht waaieren de inhouden van de gedichten in de bundel alle kanten uit, zonder dat het een ratjetoe wordt. Integendeel, bij elk gedicht kan de lezer zijn eigen verbindingen leggen tussen de verschillende gedichten of de gedichten verbinden met thema's als de zichtbare vastgelegde werkelijkheid, de persoonlijke herinneringen aan het verleden of de verschillende communicatiemogelijkheden. Een schildpaddenrace als metafoor van de levensloop, de welpentijd als stadium in de zoektocht naar de volwassenheid, oud speelgoed dat vroeger oefenmateriaal was om aan de grote wereld te wennen, het houdt niet op.

Ze deed het altijd stiekem, maar zorgvuldig. Aanvankelijk met hanenpoten, daarna in schoonschrift, bijna kalligrafisch of met mooie opsommingstekens; klavertjes vier, hartjes of sterretjes. Eerst gebruikte ze alles; bierkaartjes, oude stencils, velletjes uit haar eerste Cahier de Brouillon, alles met een ongebruikte achterkant. Het liefst had ze een mooi, dik, gekleurd blad papier dat ze in tweeën of in vieren vouwde. Later kocht ze regelmatig degelijke systeemkaarten 125x200mm met rode koplijn. Doorstrepen, aankruisen of afvinken was het enige doel.
-Taal. W.O. Turnpantoffels. Spaargeld. Leesboek.
Zo lang ze zich kon herinneren maakte ze lijstjes van dingen die ze doen moest en/of doen wou, dagelijks tot drie maal toe aangepast. Vaak bij-, zelden afgewerkt.
Voor ik goed en wel aan mijn boek toe was, had grootmoeder al drie keer geroepen dat het eten klaar was, dat ik de tafel moest dekken en alvast voortmaken en dat ik toch niet dacht dat ze dat nog een keer ging
zeggen.

Alleen als ze zich onbespied waant, kan hij ongegeneerd naar haar jongensbenen kijken; op haar knieën zitten balpenstrepen en haar gekromde ruggetje verraadt opperste concentratie. Ze lijkt op haar moeder en ze schrijft. Eerst steelt ze de post uit zijn bus, opent wild de enveloppen en stopt daarna de rekeningen, brieven en reclamefolders terug. Als hij haar daarover aanspreekt loopt ze blozend weg.

-Taal. Sommen. Afwassen. Drie-keer-de-boomgaard-rond (code DKDBR).
Doe-wat-je-wil-school (code DWJWS).
De kousen hadden rekkers net onder de knieën en knelden elk enthousiasme tot bewegen af, dus brak ze in stilte uit. "La tête dans les nuages" schitterde ze in braafheid en gemiddeldes.
-Breuken. Opstel schoolreis. Rapport ondertekenen. Keuken vegen. Goudvissen tellen. Post André. Sandalen.
Het nieuwe lijstje vernietigde automatisch het vorige. Ze werkte verwoed – het tipje van de tong tussen de lippen. Wat ik van André wilde? Dat ik hem zijn werk moest laten doen en niet zo rond zijn kop mocht zagen. Of ik niet snapte hoeveel sandalen kosten en dat ze me dan volgend jaar toch te klein gingen zijn, hoe duur het was dat ik zo groeide? En dat met haar klein pensioentje.

Hij schiet wakker uit een droom waarin haar woorden hem ontglippen als spartelende vissen. Hij wil ze grijpen maar komt niet verder dan een onbehouwen vloek. 's Zomers overheerst het lover, dan ziet hij enkel een stukje van het dak. Maar in de winter kan hij de rode bakstenen van hun huis tellen. Zij maakt haar schoolwerk op het blauwwit geruite zeil. En 's nachts dwaalt soms het springerige licht van een zaklamp even over de zoldering en stopt in een klein kringetje rond haar haastige, krabbelende hand. Hijgend staart hij in het donker.

-Spreekbeurt. Tampax. Fiches. Kamer opruimen. Buikspieroefeningen (code BSO). Bibliotheek.
Van op afstand leek alles simpel. Het was de vanzelfsprekendheid die haar het meest verbaasde; het gemak waarmee mensen fietsen, werken, praten. Hoe wist je wanneer je wat moest doen? In haar eigen wereldorde begon de dag met de geur van koffie. Kort daarna kwamen de storingen. Een vreemde kat, een zieke kip, een luide knal, André die boontjes bracht op een dinsdag in plaats van op woensdag. Dus nam ze een pen en een stukje papier en schiep ze orde en kwam tot rust. Heel lang dacht ze dat schrijven daarvoor diende; om verwarring op te ruimen.
Wat ik altijd met mijn neus in die boeken deed? Dat ik eens in de spiegel moest kijken hoe bleek ik zag van altijd binnen te zitten en waarom ik dat nieuwe bloesje niet aantrok. En dat ik die puisten met rust moest laten.

Nog steeds kijkt hij toe. Zij schrijft en glimlacht. Zijn tijd verloopt terwijl hij bezig blijft haar bezig te zien en haar blos zijn leven kleurt. Maar begrijpen doet hij niets. Evenmin als vroeger. Soms besluipt hij haar terwijl zijn hart wild tekeer gaat. Ze voelt hem voor ze hem hoort of ruikt, als een hond die lang voor het onweer een schuilplaats zoekt. Opnieuw en opnieuw telt hij haar voetstappen, zesendertig tot achter in de tuin (DKDBR). Hij past zijn passen in de hare en zet er zesendertig terug. Hij zoekt tussen de struiken en de brandnetels naar lettercodes, naar de échte bladzijden van haar meesterwerk, naar één woord desnoods dat alles inhoudt. Misselijk van weemoed druipt hij af met een oud lijstje op de achterkant van een omslag met zijn eigen verregende adres.

Ze gedoogde hem zoals je een zwerm muggen gedoogt. Verjagen kon toch niet, uit de weg gaan wel. Mondje dicht. Hij was er zoals licht en lucht, als adem bijna die je willens nillens gebruikt. Ze kende zijn schaduwen over de seizoenen, zijn ochtend- en avondstap, zijn prikkelhoest als hij haastig was of moe. Zijn ogen ook, die waren mooi.
-DKDBR. Koken. Afwassen. Weerbericht. Markt. Vis. Bon. Brood nodig. Ze deed automatisch de dingen die haar waren voorgedaan. Haar moeder leefde in flarden van verhalen, streepjes geur die ze moeilijk vast kon houden. De snapshots balanceerden op de smalle, nipte grens tussen weten en vergeten, tussen wat werkelijk in haar geheugen woonde en wat men haar keer na keer vertelde. Haar gemis had nog geen naam, hoogstens zocht ze naar de letters voor vreemde woorden die naar verre landen roken. Ze nam haar fijnste stiftje, snoof wellustig aan een vel handgeschept papier en verzon een verlanglijstje vol ridicule cadeautjes. Ze schreef dat in hoofdletters en genummerd met Romeinse cijfers. Het waren schitterende gedachten waarop ze zichzelf trakteerde. Dat filterde het zot wat uit haar kop en stilde een absurd verlangen. Ze wachtte, maar wist het niet.
-Oranje lippenstift. Poster palmbomen. Hoge hakken. Nest jonge katjes. Zwitsal babypoeder. Gouden Waterman. DKDBR.
Waarom ik zo laat ben op een maandag. Het bezoekuur is al bijna voorbij. Of thuis alles wel in orde is? Dat het hoog tijd wordt om de haag te
snoeien. Of ik de rolluiken niet vergeet neer te laten? En verluchten, haar
bed en haar kamer, elke morgen!
-RVA. Pasfoto. Bakker. Colruyt. Bejaardentehuis. DKDBR. Wolwas. BSO.

Op zondagavond maakt hij de grote tafel leeg en puzzelt haar een leven in elkaar, een oeuvre waarvan niemand weet, hij alleen is uitverkoren. Hij strijkt de lijstjes glad en telt ze na, sorteert en hergroepeert op datum, handschrift, kleur. Hij archiveert nauwkeurig, houdt chirurgisch boek en schaamt zich. Na een paar uur valt de stilte als een loodzware deken op hem neer. "Help me dan!" schreeuwt hij uit elke porie, maar geen geluid komt door zijn keel. Hij ziet zichzelf door haar ogen en schrikt zich weer de avond in.

Dat ze hier de korsten van haar boterhammen doen en of ik vandaag ook bij de bakker geweest ben? Was al dat brood op? Ik weet toch dat vers niet goed is voor de maag. Kijk maar naar de buurvrouw, zo spilziek en ze hebben er haar toch ook ferm onder gedraaid. Dat ik slimmer moest zijn voor later.
-Later. Kater. Rode wijn. Wekker zetten. Riktik. André op de WC. Maandag plasdag. Grootmoeder laten praten (code GLP).

"Eindelijk", dacht ze, toen ze zijn vingers vlinderlicht langs haar hals voelde strijken. Ze huiverde heel even, maar dan wipte van blijdschap haar hart omhoog als een heel klein vogeltje, het fladderde nog even na. Ze viel bijna flauw, zag zwarte beestjes woelen. Hij ving haar op, ze hield haar ogen stijf dicht geknepen om alles voor altijd vast te kunnen houden. Tot ze die vreemde adem rook en de hare stokte. Een duim bleef hangen links in de holte van haar kin. Meteen was zij alleen nog hartslag; een supersnelle vloedgolf die haar oorverdovend overspoelde.

Al vierentwintig uren telt hij de seconden weg. Hij moet nú naar haar toe gaan, hij heeft het bloed op de tegels gezien en op haar broekje. Hij moet de ijle spoken uit zijn hoofd verjagen, het grote gat duizelt. Ze ligt heel diep onder de dekens, een beetje scheef, de benen bij haar zelf gevouwen. Hij draait even weg, zo breekbaar steekt een plukje haar boven de lakens uit. Vloeit er iets in of uit haar door dat enge slangetje? Hij kijkt haar aan, ze heeft een potlood en een heel klein papiertje. Verlegen toont hij zijn cadeautje. Zijn knieën knikken. Maar ze lacht naar hem en de pen schittert in haar handen. Haar gretigheid prikkelt zijn onvermoede zinnen. Hij ijlt weg door de lange, witte gangen.

-DKDBR. GLP. Slot deur. Koken. Eten. Afwassen.
Ze was net voor de zon opgestaan omdat de ongedurigheid van de zomernacht haar had wakker gehouden. Het koele water had de loomheid uit haar huid gehaald en de kippen hadden hongerig naar haar blote voeten gepikt. Daarna was alles rood geworden achter haar ogen en oren op het koertje in de opkomende zon. Haar vel had ruw en ongenadig tegen ander vel geschuurd.
Wat ik in godsnaam aan het doen was? Of ging ik mijn dag weer verlummelen?
Dat de morgenstond de beste tijd was om aardbeien te plukken en dat ik om suiker moest voor de confituur.

Hij staat aan de grond genageld, hoe lang weet hij niet. Evenmin wat er eerst was; zijn onrust of haar dierlijke schreeuw of zijn verlamming. Hij wil verdwijnen, opgaan in rook, maar dat lukt niet of nauwelijks.
Pas als de ziekenwagen stopt schiet hij ervandoor via het achterpoortje. De
mist trekt langzaam op. Zijn hemd kleeft aan zijn lijf. Op zijn netvlies plakken zich fragmentjes, flitsen van herinneringen opgeslagen in nano-
beeldjes, nauwelijks geregistreerd.

-DKDBR.
Een week later zag ze hem met het oude koffertje in zijn rechterhand. Hij legde de huissleutel onder de petunia's en ging gewillig tussen twee agenten in, als een opgevorderde soldaat. Zij bleef kijken hoewel ze wist dat hij niet zou omkijken. Zijn nek was bloot geschoren, zijn schoenen blonken, zijn broek was te kort, zijn schouders recht. Dat kwetste haar, nu bloedde ook haar hart. Ze wilde dat hij het was geweest die morgen in de zon. Ze wilde dat hij haar wanhopig had gewild.
Ze zocht geen pen, ze kon niets bedenken. Er was niets meer dat ze wou of moest of zou.
Waar ze dat aan verdiend had dat ik haar zo te schande maakte? Op klaarlichte dag dan nog wel. Dat ik nog erger was dan mijn moeder en dat ze altijd gezegd heeft dat André niet deugde. Wat ik ooit zonder haar zou doen? Ik kon niet eens voor de kippen zorgen. Dat die van hun leg geraakten van al dat geloop

Hij heeft zijn haar strak in een streep gekamd. Haar blik brandt op zijn achterhoofd, hij voelt zich naakt en één lang moment aarzelt hij. Tot een dwingende hand hem bij de onderarm neemt en hij gehoorzaamt. Hij wil desnoods honderd keer de boomgaard rond gaan, hij wil een meisjeslijstje met instructies, een gids door hun gezamenlijke zomer. Hij had het willen zijn die ochtend. Hij wou dat hij het was geweest, dat hij haar eindelijk had bekend.

-Wekker. Koffie maken. GLP.
De dagen zouden veel overzichtelijker zijn. Ze wist nu zeker hoe de dingen hun gang zouden gaan. Ze zou wennen aan het lege tuinpad, aan de heg die verder woekerde, aan winters en zomers zonder meer. Twee politiemannen hadden in totaal dertien schoendozen naar buiten gedragen en haar de inhoud getoond. Tot haar verbazing herkende ze haar tot lijstjes samengevat leven. Dag na week na maand na jaar was ze keurig in reeksen verzameld, haar bestaan vereenvoudigd tot een al dan niet afgewerkte checklist. Een verklaring had ze niet kunnen geven en ze had niet getoond hoe zeer ze onder de indruk was. Hoe hard ze later ook probeerde, ze kon niets meer verzinnen. Ze was alles kwijt, weggezonken in een statenloze eenzaamheid.

Hij huilt stil, om haar en om zichzelf, om hun analfabete emoties. Hij krijgt een notitieblok toegestopt en wordt verondersteld alles neer te schrijven, zich te verdedigen als hij dat zou wensen, maar hij kan geen woord toevoegen. Hij denkt niet langer in zinnen. Een bal van angst groeit in zijn maag, week van heimwee naar weet hij veel? Al zijn dromen weg-gevinkt.

Dat ik zo raar deed de laatste tijd. Of ik haar miste misschien? Dat ze hier nooit meer ging weg geraken omdat haar benen niet meer mee wilden. Dat ik nu zelf voor alles moest zorgen en zeker wat secuurder worden.

De volgende morgen krijgt hij zijn persoonlijke spullen terug, inclusief de schoendozen. Hij handtekent wat formulieren en gaat, opgelucht en vastberaden, naar waar de schaduwen recht op hem zullen vallen. Op zijn achterdeur is met een punaise een lijstje vastgepind:
-DKDBR. Koffie. Bakker. Wachten.
De eerste twee opdrachten zijn afgevinkt. Door het keukenraam ziet hij haar bezig. Ze schittert in een zomerjurk alsof zij daarin al jaren woont. Hij twijfelt of zij van rozijnen houdt, van hartig of zoet. Dus koopt hij van alle soorten koffiekoeken en stapt opnieuw haar leven binnen, een beetje buiten adem, zijn hart wijd open.

Voor het eerst aten ze aan dezelfde tafel, elleboog aan elleboog. Hij is links en stootte haar bijna aan als ze plots en gulzig van haar koffie drinkt. Daar moesten ze om lachen, eerst voorzichtig, verlegen en hees, daarna onbedaarlijk tot de tranen uit hun ogen sprongen.

De witte fiches dienden dus voor de dag- of weekopdrachten:
-Schoolwerk. Karweitjes. Boodschappen. Huishoudelijke taken.
De roze waren voor de langeretermijnprojecten en de grote voornemens:
-Vermageren. Tandarts. Solliciteren. De living verven. BSO.
Er was één enkele blauwe:
-Gelukkig zijn. Iemand graag zien. Iets uitvinden. Een kind misschien. En André.

Literaire Boeken Top 10

Knielen op een bed violen - J. Siebelink Grijze zielen - P. Claudel Joe Speedboot - T. Wieringa Verhaal van de liefde en de duisternis - A. Oz Shalimar de clown - S. Rushdie De schaduw van de wind - C. Ruiz Zafón Zonder mij - P. Claudel Sonny Boy - A. van der Zijl Helena - E. de Vries De thuiskomst - A. Enquist Het raadsel van de liefde - M. Fredriksson

De Boeken Top 10 is gebaseerd op de verkopen van boekhandel 'Het Verboden Rijk' te Roosendaal in de periode 7 t/m 20 oktober 2005.

Dichtvorm klassiekers
Dicht/vorm klassiekers is een multimediaal project van il Luster Productions dat bestaat uit tien films en een documentaire bestemd voor vertoning in de bioscoop en op televisie. Poëzieklassiekers als Mijn lief mijn lief uit 1610 van P.C. Hooft, Het Kind en ik van Martinus Nijhoff en Niet te geloven van Remco Campert zijn verfilmd in animatie. Op de website www.dichtvorm.nl zijn de films online te zien. Er is informatie te vinden over de makers en een agenda met vertoningsdata van de films. Het project behelst verder een dvd en een lespakket voor de vakken Nederlands en CKV 1 en 2. Zie ook de website www.illuster.nl.

Dicht Slam Rap Boxtel
Op de landelijke gedichtendag, 26 januari 2006, vindt er in Boxtel weer de jaarlijkse Dicht Slam Rap plaats. In de aanloop daar naar toe is er een website www.dichtslamrap.nl waar volop ruimte voor dichters en slammers is om hun gesproken woord kwijt te kunnen. De organisatie van Dicht Slam Rap Boxtel roept iedereen op er een kijkje te nemen en eigen werk, bij voorkeur nieuw, toe te voegen. Net als andere jaren verschijnt ook nu weer een bundel en is er een posterwedstrijd voor studenten van de mbo grafische school aan verbonden. Kunstenaars uit Boxtel gaan aan de hand van de ingezonden gedichten een kunstwerk maken.

Dichter bij de Zaan
Het Zaantheater in Zaandam staat op donderdag 10 november in het teken van jonge dichters. De studentes Ellen Jansen en Heleen van Halsema zijn twee van de initiatiefnemers die net als vorig jaar het festival Dichter bij de Zaan organiseren en willen daarmee jongeren stimuleren zelf te dichten of gedichten te lezen. De Woorddansers brengen met een dj en vj een poetry slam en Tjitske Jansen en Ramsey Nasr lezen voor uit eigen werk. Meer informatie is te vinden op de site www.dichterbijdezaan.nl.

Eline Vere of Kees de Jongen op een postzegel?
De Maatschappij der Nederlandse Letterkunde roept literatuurliefhebbers in Nederland op om voorstellen voor romanfiguren in te dienen op de website van TPG Post die als onderwerp op postzegels kunnen komen. Men wil hiermee de Nederlandse literatuur, en dan vooral de oudere letterkunde, op een originele manier onder de aandacht brengen en voor een groter publiek toegankelijk maken. Tot 30 oktober kunnen onderwerpen op de site worden ingediend. De vijf populairste worden in 2006 op postzegels uitgebracht. Meer info hier

Gedicht naar de ruimte
De Britse Poetry Society wil als onderdeel van de nationale poëziedag een gedicht de ruimte inschieten. Het gedicht Human beings van Adrian Mitchell is een lofzang op de mensheid en door ongeveer duizend mensen uit acht gedichten gekozen. De Poetry Society zoekt naar middelen om het gedicht daadwerkelijk de ruimte in te sturen. Het gedicht is nu te lezen op een groot scherm bij het Britse ruimtecentrum in Leicester. www.poetrysociety.org.uk/npd/pollam.htm

Website met kerstgedichten
Poëzie over Kerstmis is te vinden en kan men kwijt op de website www.chroom.net/kerstgedichten van Chroom Digitaal 2000. De Chroom Digitaal Site is een informatieve website over de religieuze literatuur in Nederland.

Rijklof Michaël van Goensprijs
De Commissie voor Opdrachten op het gebied van de geschiedenis van de Nederlandse letterkunde, ressorterend onder de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, reikt om de drie jaar een prijs uit voor een wetenschappelijke publicatie op het gebied van de Nederlandse letterkunde. De prijs, die in 1990 werd ingesteld, is vernoemd naar Rijklof Michaël van Goens (1748-1810), mede-oprichter van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. In 2002 werd de prijs uitgereikt aan Arno van der Valk voor drie korte artikelen over de reizen van Willem Frederik Hermans. In 2006 wordt de prijs opnieuw uitgereikt voor een te bekronen publicatie in de jaren 2002-2005. Kandidaten kunnen zich zelf aanmelden. Aanmelden kan tot 1 februari 2006 bij het Secretariaat van de Commissie, p/a Lies Klumper, Oranjegracht 95, 2312 NE Leiden, e-mail: (de letters X uit dit adres verwijderen!). Zie deze website

Innovatieprijs voor Literair Gent
De website Literair Gent heeft de VGI-ICT Innovation Award gewonnen. De Vereniging voor Geschiedenis en Informatica gaf de onderscheiding aan de meest vernieuwende ICT-toepassing van het jaar op het terrein van de geschiedenis. Het internetproject Literair Gent werd in 2004 gestart door Gent Cultuurstad en de Stedelijke Openbare Bibliotheek. Het verzamelt alle informatie over het Gentse literaire erfgoed, van de Middeleeuwen tot vandaag. De website steunt ook op tal van vrijwilligers en omvat al meer dan tweehonderd bijdragen met ook aandacht voor volkse literatuur, jeugdliteratuur, en literatuur in het Gentse dialect. Zowel Gentse auteurs, als niet-Gentenaars die over de stad schreven komen aan bod.
www.literair.gent.be.

Stadsdichternieuws
ANTWERPEN: De dichter die Ramsey Nasr zal opvolgen als stadsdichter van Antwerpen, wordt voor twee jaar aangesteld. Er komt ook een nieuwe procedure voor de aanstelling.
GENT: Erwin Mortier leverde zijn derde stadsgedicht. Het is hier na te lezen. De vorige gedichten zijn dan weer hier terug te lezen.

Woorden als mango’s
Van 15 oktober tot 26 november wordt in het Boekenbergpark te Deurne Zuid een Afrikaans literair pad aangelegd. Gedichten zullen getoond worden. Poëzie van dichters die bij ons al dan niet bekend zijn. Het pad begint aan de ingang van het park aan de hoek Boekenberglei, Cruyslei, Gouverneur Holvoetlaan te Deurne en is vrij toegankelijk tijdens de openingsuren van het park.
Voor meer informatie, of het waarom van deze activiteit of de lijst van de gepresenteerde gedichten, mail naar (de letters X uit dit adres verwijderen!).

Tijdschriftnieuws
Het 71ste nummer van Weirdo's is verschenen. Deze keer met bijdragen over de literaire tijdschriften in Vlaanderen en de al of niet subsidiëring ervan. Het grootste deel van de teksten is online te lezen.
Het oktobernummer van En er is is af. Dit nummer staat helemaal in het teken van 'dubbeltalenten'. Dichters uit België en Nederland met teksten die sterk zijn op papier en op het podium. Meer info.

De Contrabas
De namen zijn bekend van de dichters die in de nieuwe Contrabasreeks worden uitgegeven. Frédéric Leroy gaat daar ondere andere debuteren en van Han van der Vegt wordt een volgende bundel uitgegebracht.

Kies publiekswinnaar
In Gent wordt gestreden om de titel van 'Poëzieperformer 2005'. Naast de jurywinnaar wordt dit jaar ook weer een publiekswinnaar aangewezen. Het publiek kan hier de kandidaten bekijken en een stem uitbrengen.

Boekenbeurs
Op dinsdag 1 november opent het vroegere Bouwcentrum, Antwerp Expo voor de 69ste maal de deuren voor de Boekenbeurs. Net zoals de vorige edities is er veel belangstelling voor poëzie.
Een volledig activiteitenlijst is terug hier te vinden.
Enkele namen: Rick de Leeuw, Tom Lanoye, Tony Rombouts, Peter Holvoet-Hanssen, Dimitri Casteleyn,... De boekenbeurs loopt tot 11 november.

TEN MINSTE HOUDBAAR TOT:
01/11/05: Ambrozijnwedstrijd voor Kortverhaal en Poëzie, alle info is hier terug te vinden.

SNELNIEUWS
23/10/05 - KORTRIJK: Het Penhuis met Koen Peeters & Jeroen Overstijns - 10u30 - Orangerie Broelmuseum, info.
23/10/05 - DEURNE: à PROPOS, poëzie- en muziekpodium - 20u - Café Apropoo, Reuzenstraat 23, info.
25/10/05 - BRUSSEL: de literaire kritiek in Vlaanderen kritische bekeken - 20u - Passa Porta, Dansaert 46 - info.
27/10/05 - GENT: Nachtmerrie II, literaire horror met Stijn Vranken, Christophe Vekeman, Het Venijnig Gebroed, Jeroen Olyslaeghers, Paul Mennes en Annelies Verbeke - 20u - Gravensteen - info.
28/10/05 - GENT: Halve Finale Poëzie 2005 - 20u30 - Charlatan, Vlasmarkt 6, info
30/10/05 - WAREGEM: Galerie 93 opent Alfabed met een stevige portie poëzie, met o.a. Han van der Vegt, Jet Crielaard, Arnoud Rigter, roop, Gerrit van Schuppen en Tine Moniek! - 14u tot 18u - Galerie 93, Sint-Jansstraat 93 - info.
30/10/05 - GENT: Finale Poëzie 2005 - 20u30 - Charlatan, Vlasmarkt 6, info.
01/11/05 - BERCHEM: Poëzie door Marcel van Maele met gastheer Peter Holvoet-Hanssen en zigeunerviolist Tcha Limberger - 20u30 - In cafe Rood-wit, Generaal Drubbelstraat 42 - info.
03/11/05 - ANTWERPEN: Donderdag van de poëzie met Marcel van Maele - 12u tot 13u - Het Letterhuis, Minderbroedersstraat 22.
04/11/05 - BORNEM: Inanna's droom uit Imaginary Landscape, een project van duo XXI met kri kri - 20u - Kasteel d'Ursel - info.
05/11/05 - MELDEN: In de Plooien van de Nacht met o.a. Peter Kluppels, Tine Moniek!, Katrijn Jonckheere en Paul Cox - 19u 30 - kapel Melden, Meldenstraat 11 - info.
06/11/05 - DIEST: Literatuur op zondag met Ann Lauwers en Luc Huybrechts - 11u - Cultureel Centrum Begijnhof, Infirmeriestraat.
06/11/05 - ANTWERPEN: De Sprekende Ezels, maandelijks “vrij laag podium” met poëzie en muziek - 20u30 - Café Wonderbar, hoek Graaf van Hoornestraat/Pacificatiestraat, info.



Het nieuws werd samengesteld door Jan Boonstra en Tine Moniek.

Nieuwsberichten voor Meander 279 van zondag 6 november dienen uiterlijk dinsdag 1 november in ons bezit te zijn. Stuur geen attachments mee.
Berichten kunnen worden gestuurd aan (de letters X uit dit adres verwijderen!).