Meander
  http://meander.italics.net
  literair magazine
ISSN 1871-1820
aflevering 298 * 30 juli 2006 * verschijnt om de twee weken op zondag

meander is gratis, maar vrijwillige financiële bijdragen zijn nodig * kopij is welkom
reageren, abonneren, opzeggen, adres wijzigen, zie: meandermagazine.net/service


oproep (1) * gedichten * interview * oproep (2) * artikel * kort * recensies * nieuws * colofon 
Inhoud


Gedichten: Taede de Boer, A.H.J. Dautzenberg, Rozemarijn van Leeuwen en Jürgen Smit.
In Dichters: Kris Lauwereys (zie foto).

>

Kees van Kooten
Interview over humor, leesplezier en poëzie
>


Jacopone da Todi
Thomas Bianchi over een dichter die internet niet miste
>
En verder

Recensies >


Nieuws >

Kort >

Oproep (1) >
Oproep (2) >




(advertentie)



inhoud * gedichten * interview * oproep (2) * artikel * kort * recensies * nieuws * colofon 
Oproep (1)


Wegens het vertrek van een van de eindredacteuren zoekt Meander op korte termijn een coördinator die contacten legt en onderhoudt met uitgeverijen in Nederland en Vlaanderen en met recensenten van Meander. De werkzaamheden bestaan uit het aanvragen van recent verschenen of te verschijnen poëziebundels, het aansturen van de recensenten, het redigeren van recensies, het verwerven van nieuwe recensenten, het toesturen van de recensies naar de uitgeverijen, en het bijhouden van een logboek van de verschenen recensies in Meander.

Voor deze functie zoeken we een enthousiaste en ondernemende man of vrouw die van een uitdaging houdt en over veel vrije tijd beschikt. We verwachten van de kandidaten op de eerste plaats een gedegen en actuele kennis van de (moderne) poëzie, een uitstekende kennis van de Nederlandse taal, en de bereidheid met enige regelmaat recensies te schrijven voor de rubriek Poëzie Kort. Daarnaast wordt verwacht dat hij of zij samen met de overige eindredacteuren actief meedenkt over de inhoud van Meander en dagelijks zijn of haar e-mail controleert. De nieuwe medewerker zal deel uitmaken van de eindredactie.

Voor meewerken aan Meander geldt:
- Het is onbetaald werk.
- Meander heeft geen kantoor, dus de medewerkers werken aan Meander op hun eigen computer.
- Zo'n twee keer per jaar is er een bijeenkomst van Meandermedewerkers. Het wordt op prijs gesteld als iedere vaste medewerker dan aanwezig is.
- Dat medewerkers doen wat ze beloven te zullen doen en op tijd, is voor een op vaste tijdstippen verschijnend e-zine als Meander erg belangrijk.

Stuur voor 20 augustus een sollicitatiebrief naar (de letters X uit dit adres verwijderen!). Bij meerdere geschikte kandidaten kan een gesprek tot de procedure behoren. Voor meer informatie over de functie kan men terecht bij Joop Leibbrand, (de letters X uit dit adres verwijderen!).


inhoud * oproep (1) * interview * oproep (2) * artikel * kort * recensies * nieuws * colofon 
Gedichten


Gezeur

Ze is zwanger
van de dood en andere
geestelijke constructies en
dan toch ja toch dat eeuwige
gezeur over Nachwuchs en gunstige
hypotheekrente.

Dansen moet ze dansen met
haar gekke vriendinnen en andere
soortgenoten en vergeten zoals
de eerste levensjaren niet zijn
geweest niet objectief zijn
gedocumenteerd.

Vergeelde foto’s staan haar immers niet
te wachten in deze digitale
strijd tegen vergankelijkheid en
dan toch ja toch dat eeuwige
gezeur over mijn voorliefde voor haar
ring van vuur.


A.H.J. Dautzenberg

auteurspagina A.H.J. Dautzenberg
reageer op dit gedicht




‘t Hoogt, Utrecht 1994

We brachten onze avond door met Bach
en daarna liepen we door de verlichte straten

naar het café. We dronken wijn en praatten
over Jacques Brel en over Bach en later
over onszelf.

Hij zei: Je was een meisje in de middeleeuwen.
Zo zie ik je. Maar niet een dikke
boerin met zeven kinders, nee,
een non.

Ik lachte, ook een beetje door de wijn - een non!
Ik zei: reïncarnatie, vrijheid, Rome,
ik lachte, vulde onze glazen bij.

Maar toen ik door de nacht naar huis liep
werden de straatlantaarns fakkels
en mijn winterjas een pij.


Rozemarijn van Leeuwen

auteurspagina Rozemarijn van Leeuwen
reageer op dit gedicht


Kris Lauwereys


Kris Lauwereys won al meerdere poëziewedstrijden en ook in literaire tijdschriften sijpelt zijn naam langzaamaan door.

Kris Lauwereys staat centraal in de nieuwe aflevering van de rubriek Dichters op de site van Meander.


Taalruïne

Uitgezuiverd. Puin dat de tijd doorstond.
Het huis is in de winter afgebrand
Een avond dat het deken niet volstond.

Monden stonden traag onder water
Waar vissen waren. Fijn wit zand
Droeg letters. We wisten later

Niet meer wat werd voorspeld,
Hebben het verval niet afgewacht.
We brachten stenen dieper in het veld.

Niet meer wil ik, dan wat bleef
               -ook na de nacht-
Van wat zij bevend schreef.


Lees meer van Kris Lauwereys.



Voorjaar 1941

In de schuur
waar opa
zich ooit verhing

staat nu
een Duitse soldaat

zichzelf
tot balken
te staren

ik verlaat

voor even
’t verdwalen

& haal een
krukje uit
de keuken

benieuwd
als ik ben

naar al zijn verhalen


Jürgen Smit

auteurspagina Jürgen Smit
reageer op dit gedicht

Iedere maand bekijkt een medewerker van Meander een van de gedichten die in die maand in Meander worden gepubliceerd wat nader. Sander de Vaan koos bovenstaand gedicht van Jürgen Smit.
lees hier



Wederzijdse afschrikking

Ik ben gewaarschuwd. Je zit daar recht in je stoel
de handen genageld aan de leuning, je bouwt
met je blik aan een muur

Ik kijk naar je. Onophoudelijk kijk ik naar je, ik sla
munitie op in mijn hoofd, ik loop wacht. De stilte
is een muur in Berlijn

Je zit daar, je zuigt je wangen naar binnen en ik
weet napalm aanwezig, ik weet hoe het kleeft
aan je tong

Je wilt exploderen
Je wilt ausradieren

Zolang ik waak, zwijg je
Zolang mijn strottenhoofd dreigt, zwijg je


Taede de Boer

auteurspagina Taede de Boer
reageer op dit gedicht



(advertentie)


inhoud * oproep (1) * gedichten * oproep (2) * artikel * kort * recensies * nieuws * colofon 
Interview


Ik heb een laatje, maar dat blijft dicht
Interview met Kees van Kooten
Sander de Vaan


(c) Keke Keukelaar - www.3hoog-achter.nl
In zijn meest recente bundel, Mijn Plezierbrevier (Uitgeverij de Harmonie) verzamelde Kees van Kooten geen eigen verhalen, maar de 'natuurleukste' vertellingen van ándere auteurs. Het blijken vooral Engelsen en Amerikanen te zijn geweest, die de Hollandse komiek aan het lachen hebben gebracht. Over Van Kootens poëtische voorkeuren is nochtans minder bekend.


In Mijn Plezierbrevier laat u de lezer delen in het leesplezier dat andere prozaschrijvers u bezorgd hebben. Wie zou u zoal opnemen in een soortgelijke bundel met dichters/liedjesschrijvers?
Omdat de Nederlandse dichtkunst door Gerrit Komrij al zo voortreffelijk is gebloemleesd met een keuze waar ik het helemaal mee eens ben en omdat Mijn Plezierbrevier voornamelijk vertaalde Anglo-Amerikaanse little man-humor bevat, zou ik op het vlak van poëzie en songs onmiddellijk kiezen voor teksten van Robert Johnson, Ira Gershwin, Cole Porter, Gilbert and Sullivan, Bob Dylan, Joe Jackson en Rufus Wainwright. Maar ook voor werk van Fransen als Jacques Prévert, Léo Ferré en Charles Trenet ('Verlaine') en een Duitse gigant als Kurt Tucholsky ('Augen in der Grosstadt'). Nederlandse schrijvers, dichters en liedjesmakers ga ik hier niet noemen. Niet omdat daar geen topklasse tussen zou zitten, maar omdat dat allemaal nog zo bekend en verkrijgbaar is en het mij in Mijn Plezierbrevier juist ging om het boven water halen van grotendeels 'verdwenen' humoristen, van wie het werk niet meer in druk is.

Tucholsky schreef in 'Augen in der Grosstadt' de prachtige verzen: 'Zwei fremde Augen, ein kurzer Blick,/ die Braue, Pupillen, die Lider -/ Was war das?/ Vielleicht dein Lebensglück.../ vorbei, verweht, nie wieder.' Is het de eenzaamheid van de moderne mens, die u hier aanspreekt?
O nee, niet vergroten of mythologiseren, die 'ships that pass in the night' zijn van alle tijden en zullen dat altijd blijven. Merk op dat Léo Ferré in een werkelijk prachtig arrangement, zoals dat nooit meer opgenomen of betaald kan worden, (Barclay, 1967) precies hetzelfde Tucholsky-gevoel heeft bezongen in het gedicht 'A une Passante' van Baudelaire, met de hartbrekende laatste regel (en ik neem aan dat uw Frans grammaticaal sterk genoeg is om de subtiliteiten van de 'conditionel du passé' te kunnen omvamen): 'o toi que j'eusse aimée, o toi qui le savais!' Overigens: wie echt beheerst wil snotteren moet 'Augen in der Grosstadt' horen in de versie van Gisela May.

Het doet me deugd dat u Prévert noemt, schrijver van onder meer 'Le Jardin', waarin hij het onbeschrijflijke geluksgevoel na een kus in een park tracht te verwoorden: 'In Parijs/ Op de aarde/ De aarde die een ster is.' Waarin schuilt voor u het grote geluk in dit bestaan?
Prévert, Tati, Sempé en Queneau; natuurlijk is dat een literair, cinematografisch en illustratoir vier-eenheidje waarbinnen het hele geheim van ons bestaan zit gevangen. En het grote geluk in dit bestaan schuilt hem dan ook, wat mij betreft, in het zien, lezen, horen of bekijken van afbeeldingen, films, gedichten, romans, liederen, muziekstukken en tekeningen of schilderijen waarvan ik denk: 'dat had IK godverdomme willen maken, want het drukt precies mijn gevoel uit'. Ik ben niet afgunstig, maar slechts intens gelukkig dat ik, zoals zulke geluksmomenten mij leerden, niet alleen was in dat voelen. Het bleek dus, om met Reve te spreken, niet onopgemerkt gebleven. Zoiets? Dat is geluk.

Zouden we de aarde vaker als een ster moeten zien?
Sempé ziet onze planeet al jarenlang als een ster. Maakt covers voor The New Yorker (het beste en meest Amerikaans-kritische weekblad ter wereld), doet de laatste pagina's van de Paris~Match, en intussen bijna tachtig zijn en niemand weet iets van hem! Maar wél het postmoderne levensgevoel met mededogen en hilarisch blijven wedergeven. Het is een schande en grote kunst. Le Petit Nicolas vind ik ook prachtig.

U hebt veel, vaak hilarisch proza geschreven, maar betrekkelijk weinig gedichten. Is daar een speciale reden voor?
Ik kom, cirkelend schrijvend, dichter bij mijn eigen hete brij met kale prozateksten over datgene wat mij het meest beroert, dan via een gekunstelde dichtvorm. Ik ben geen dichter. Ik heb een laatje, maar dat blijft dicht.

U schreef wel ooit enkele mooie 'haikoots', waaronder deze:

de kat ligt op schoot
ik begin braaf te aaien
zo zet je hem aan

En:

zo'n dapper plantje
past in zijn eentje op het
hele lege huis

Heeft u recentelijk nog haikoots geschreven?
De beste haiku die ik ken is van mijn moeder en daar kom ik toch nooit meer overheen:

Je naam beschermt je
in wrede kinderhanden
lieveheersbeestje.

Over ouders gesproken: wanneer mijn vader uw teksten leest, haalt hij zelden normaal ademend het einde. Het verhaal waarin een personage op vakantie ongewild tot noodreisleider wordt benoemd, moet hij zelfs steevast onderbreken om leeg te lachen. Is schrijfplezier voor u net zo belangrijk als leesplezier?
Dank en groet uw vader voor de klandizie! Moet even denken welk verhaal dat ook alweer was. Ik dacht 'De Gestranden', maar dat is zeker dertig jaar oud en ik heb het niet hier. Inderdaad is het grootste schrijfplezier dat je kunt overkomen: in de lach schieten. Niet zozeer om jezelf, als wel om de mogelijkheden die je ziet ontstaan, al schrijvend. Het ene woord haalt het andere uit en plotseling doemt daar een aanstekelijke grap op. Die grap was er natuurlijk al, maar de muze was zo genadig om hem door jou te laten vinden.

De Poolse schrijfster Johanna Olczak-Ronikier merkte onlangs op: 'Alle wijze mensen zijn treurig, maar lachen veel.' Kunt u zich hierin vinden?
Jawel. Wat staat ons anders te doen? De man van de schrijfster Zadie Smith ('On Beauty') dichtte: 'Time is how you spend your love.' Daar ben ik het ook geheel mee eens. Een verstandig mens houdt zich dus aan het adagium: Time is how you spend your love and your laugh.

In een interview met het NWT zei u ooit: 'Ik noteer me wezenloos'. Ook dit jaar hebben we weer veel 'verse' woorden gezien, zoals: het Rijksmuseum 'ontzamelt', en de 'hoofdpijnportefeuille' van Rita Verdonk. Welke recente woorden zijn u opgevallen?
Alles is amusement geworden en elke handeling heeft een psychologische motivatie gekregen: fun-shopping, anger-drinking, troostkleding, happy meal, sorrow walking...

Wim de Bie verzorgt al jaren een veelgeprezen website. Is dat niet iets voor u, om al die dingen op een blog te noteren?
Nee. Wim is altijd al zeer bekwaam in de technische zaken rond ons werk geweest. Ik ben veel behoudender. Zolang ik potlood en papier heb, voel ik geen enkele behoefte aan enige elektronica.

Veel mensen missen de door u en Wim de Bie op tv vertolkte typetjes. Als u de politieke en sociale ontwikkelingen van de laatste jaren bekijkt, begint het dan niet te kriebelen om een en ander met humor te lijf te gaan?
Jawel. Maar ik heb nooit een oude komiek willen worden. En de sociaal-politieke satire kunnen we gelukkig met een gerust hart overlaten aan de jongens van Koefnoen. En Wim kan zijn gram kwijt op bieslog en ik af en toe in de zaal en elke week in HUMO, als dat zo uitkomt. Dus wij hebben niets te klagen en ik ben blij dat de mensen almaar blijven vragen of wij niet eens terug moeten komen... Beter dan dat ze zouden vragen of het geen tijd wordt om eens met die teevee op te houden.

De volgende boekenweek staat in het teken van de humor. Wat kunnen we van u in 2007 verwachten?
Een boek met nieuwe verhalen. Plus een boek met alle verhalen, gekozen uit alle zeventien eigen bundels, waar ik zelf bij het schrijven om in de lach ben geschoten. Plus wellicht een dvd met alle 'literaire' televisienummers die Wim en ik ooit maakten. Plus de grote overzichtstentoonstelling van het werk van Van Kooten en De Bie in het nieuwe museum voor beeld en geluid in Hilversum.
Plus een reeks optredens in den lande met Mijn Plezierbrevier. Plus iets waar ik nog niets over kan zeggen. Plus nog iets waar ik nog niets over mag zeggen. En dan ten slotte nog iets waar ik helaas nog niets over mag zeggen.

Sander de Vaan


inhoud * oproep (1) * gedichten * interview * artikel * kort * recensies * nieuws * colofon 
Oproep (2)


Vanaf september maken de VPRO en Uitgeverij Nieuw Amsterdam gezamenlijk een nieuw radioprogramma: Duizend Woorden. Daarbij hoort ook een nieuwe website: www.duizendwoorden.nl.
Voor het programma en de website zijn zij op zoek naar verhalen van maximaal 1000 woorden. Stuur je verhalen op en maak kans uitgenodigd te worden je verhaal in de uitzending voor te komen lezen. De verhalen kunnen gestuurd worden naar: Duizend Woorden/Nieuw Amsterdam/Jan Luijkenstraat 16/1071 CN Amsterdam


inhoud * oproep (1) * gedichten * interview * oproep (2) * kort * recensies * nieuws * colofon 
Artikel


Jacopone da Todi
door Thomas Bianchi

Jacopone werd geboren in Todi, in 1230, en stierf in 1306. Wij herdenken dus dit jaar dat hij 700 jaar geleden overleed. Jacopone behoort niet alleen tot de grootmeesters van de middeleeuwse Italiaanse lyriek maar ook tot het middeleeuwse gilde der grote mystici. Eeuwenlang werd hij ook gehouden voor de dichter van het STABAT MATER, in feite het prachtigste gedicht dat in de Middeleeuwen in het Latijn geschreven werd. Dat hij de dichter was is nu omstreden. Hier volgen het eerste en vijfde couplet.

      Stabat Mater Dolorosa
     Iuxta Crucem Lacrimosa
    Dum pendebat Filius

Quis est homo qui non fleret
    Matrem Christi si videret
      In tanto supplicio

      De Bedroefde Moeder
     Stond in Tranen bij het Kruis
    Waar haar Zoon aan hing

Wie is de Mens die niet zou wenen
    Bij het zien van Christus’ Moeder
      In een dergelijke smeking


Todi was in de Middeleeuwen een kleine, bloeiende stad in Umbrië en Jacopone was er een welgestelde notaris. Samen met zijn echtgenote bezocht hij een toernooi en toen stortte de tribune in waarop hij zat met zijn vrouw. Hijzelf overleefde de ramp maar zij kwam daarbij om het leven. Het verhaal gaat dat hij daarna ontdekte hoe zij onder haar bovenkleed een boetekleed droeg. Het verhaal klinkt een beetje apocrief, want je vraagt je af of hij dat dan niet eerder had geweten.
Niet alleen haar dood maar ook dat boetekleed bracht hem volledig van zijn stuk en tot inkeer en hij ging enkele jaren rondzwerven. Na tien jaar echter meldde hij zich in een Franciscanenklooster en wel van die richting der Franciscanen die zich beijverde om het oorspronkelijke leven van Franciscus van Assisi serieus na te leven. Wat zijn levensinstelling betreft, behoort Jacopone inderdaad dus echt tot die spirituele Franciscanen, die 'Moeder Armoede' hadden getrouwd. Daarvoor en daarna heeft hij nog veel gezworven en werd een soort volksdichter. Net als de Spirituelen zwierf hij rond en verspreidde zijn gedachten in kerken in Italië. Dergelijke zwervende mystieke dichters vond je in die tijd ook in het Rijnland, in Vlaanderen en in het toen nog islamitische deel van Spanje, de zogenaamde Soefis. Zij zagen die Moeder Armoede als hun geliefde, en sloten met Haar een mystiek huwelijk. Jacopone heeft waarschijnlijk weet gehad van die richtingen.

Hij werd liefdevol ook een 'Dwaas Gods' genoemd, een betiteling die op de H. Schrift teruggaat, waar Paulus zegt dat wij 'dwaas zijn omwille van Christus' (1 Kor. 4:10). Nu eens wordt hij een Guillare di Dio genoemd (een dwaas Gods) en dan weer een bizzacone, een publieke boetedoener. In 1297 tekende hij het zogenaamde Longhezza Manifesto, een felle kritiek op de politiek in de pauselijke staat en dat ageerde tegen een boosaardige paus, Bonifacius VII, die eerst zijn pauselijke voorganger tot aftreden had gedwongen en daarna zelf de troon van Petrus bezette. Bonifacius liet alle ondertekenaars voor levenslang in de gevangenis werpen en Jacopone zat daar tot de dood van de paus. Na zijn vrijlating leefde hij nog drie jaar.

Zijn poëzie, de LAUDEN, 'Lofzangen', geschreven in de volkstaal, hebben een grote invloed gehad op de ontwikkeling van de Italiaanse literatuur. Hij omarmde het thema van de liefde alom zoals je dat bij Franciscus vindt. Wat zijn mystiek betreft rekent men hem wel tot de zogenaamde Doloristen, zij die menen dat alleen de mens die het waarachtig lijden kent, ook Christus leert kennen. Men kan dit ook beluisteren bij Franciscus van Assisi en bij San Juan de la Cruz. Zoals Pascal ook zei: het lijden van Christus gaat door tot de huidige dag. Het zogenaamde Dolorisme heeft navolgers gevonden tot in de 18de eeuw.

Ik onderwijs de liefde en dit is mijn kunst
Ik ben het levensboek verzegeld met zeven zegels
Als je mij opendoet vind je vijf zegels
Rood gekleurd met bloed waarin je kunt studeren

De ziel wordt getransformeerd alsof zij Christus zelf was
Verenigd met God wordt zij goddelijk
Er is geen afval meer waar de zonde wordt gevonden
Al het oude is weggenomen gereinigd van elke vlek

Laat ons tezamen boete doen, alleen op die manier
Kunnen wij het strenge oordeel ontlopen
En gezamenlijk vreugde en glorie beleven
Is dat dan niet een beetje lijden waard?

Hij werd ook geobsedeerd door enkele thema’s, zoals bijvoorbeeld de Apocalyps, de wereldondergang bij de wederkomst van Christus:

    Indien Christus verschijnt, zullen we zien
      Wie geloof en volharding heeft
   Ik zie hoe rampspoeden worden geprofeteerd
     Zie hen samenkomen uit elke richting

De breuken in de wereld worden wijder en wijder
      En verval schuift over de afgrond
   De wereld ijkt op een gek geworden mens
  En dokters weten geen geneesmiddel meer
     We zien hoe de doodsangst nadert

Maar hij is toch vooral bekend als de dichter van de liefde:

    Oh, liefde die verborgen ligt
      Onder hitte, kou en lijden
        Om niet te laten raden
    Uw menigvuldige geheimenis
  Diep verborgen, gloeit uw geheime licht
    En wie u van nabij aanschouwt
  Zal uw intense warmte leren kennen

Wat betekent het, zijn naaste lief te hebben
  Wanneer die is geworteld in zijn zonden
     Hem lief te hebben om hemzelf
   En toch zijn wandaad af te wijzen
     Dit is het teken van de ware liefde

Thomas Bianchi

Meer weten over de auteur? Lees hier een interview in Trouw.


inhoud * oproep (1) * gedichten * interview * oproep (2) * artikel * recensies * nieuws * colofon 
Kort


De volgende bijdragen verschenen de afgelopen tijd in de rubriek Kort op de site van Meander

Door Bouke Vlierhuis op 2006-07-26
De Poëziesector (6): De ondernemer
Een aflevering van De Poëziesector, ditmaal over Trijntje Gosker, die een waar ondernemer is op poëziegebied. (Deze aflevering is speciaal opgedragen aan Chrétien Breukers.)

Door Sander de Vaan op 2006-07-26
'Voorjaar 1941' * Nader bekeken
Iedere maand bekijkt een medewerker van Meander een van de gedichten die in die maand in Meander worden gepubliceerd wat nader.
Sander de Vaan voelde zich vooral aangesproken door 'Voorjaar 1941' van Jürgen Smit.

Door Sander de Vaan op 2006-07-24
Toch ben ik een vredelievend mens
Chrétien Breukers is een van de beheerders van De Contrabas, en zorgt ervoor dat die site niet onopgemerkt blijft. Daarnaast doet hij nog veel andere dingen op het gebied van de poëzie.

Door Yves Joris op 2006-07-22
Let the Beats go on
een avond met Ginsberg, Kerouac en Roland. Yves Joris was erbij.


Zie voor alle bijdragen de rubriek Kort op de site van Meander



inhoud * oproep (1) * gedichten * interview * oproep (2) * artikel * kort * nieuws * colofon 
Recensies


Herlinda Vekemans - Buiging
In Sjostakovitsj versleuteld
door Milla van der Have

Een thematische dichtbundel brengt altijd het gevaar met zich mee de lezer te verliezen; bijvoorbeeld doordat er een bepaalde achtergrondkennis verondersteld wordt die de lezer ontbeert, of doordat de dichter zo opgaat in het onderwerp dat de lezer als het ware overgeslagen wordt, zich een buitenstaander voelt en niet meer tot de kern van de zaak weet door te dringen. Met haar keuze voor een 'dichterlijke impressie' van leven en werk van de Russische componist Dmitri Sjostakovitsj (1906–1975), loopt Herlinda Vekemans met Buiging ook enigszins voornoemd risico.

Het grootste gedeelte van Buiging staat in het teken van Sjostakovitsj, wiens naam bij velen allicht een bel zal doen rinkelen. Sjostakovitsj staat over het algemeen bekend als prototype van de door Stalin onderdrukte kunstenaar. Dat aan dit beeld nog een en ander kan worden bijgeschaafd, betoogt Francis Maes in een aan Buiging toegevoegd essay over de componist.
lees verder


Wim Hofman - Na de storm
Steeds opnieuw beginnen
door Maarten Gulden

Sommige bundels krijgen volop aandacht in de media en andere totaal niet. Wat hebben bundels die een recensie krijgen in De Volkskrant of het NRC wèl wat bundels die doodgezwegen worden niet hebben? Na de storm van Wim Hofman heeft tot nog toe weinig aandacht gehad in de media. Is de bundel wellicht niet interessant of vernieuwend genoeg?

Wim Hofman (1941) is naast dichter ook illustrator en schrijver van kinderboeken. Tot het schrijven daarvan werd hij door de Cobragroep geïnspireerd. Ook de wijze waarop zijn poëzie is geschreven, doet een invloed vermoeden van deze beweging. De gedichten lijken geschreven zonder vooropgezet plan en met veel fantasie. Het resultaat is een bundel, die heel divers is zowel wat vorm als stijl betreft. De stijl van sommige gedichten doet aan kindergedichten denken, terwijl er in andere gedichten sprake is van volwassen taalgebruik. Soms worden er geen hoofdletters of leestekens gebruikt en in andere gedichten juist wel. Erg vernieuwend is dit natuurlijk niet. Maar uiteindelijk zijn de gedichten van Wim Hofman interessant omdat hij met een enorm fijn gevoel voor taal woorden als het ware achter elkaar plakt en vrijuit associeert. Op deze manier creëert hij nieuwe ruimte.
lees verder


Poëzie Kort
Van de Woestijne, Świrszczyńska en Shakespeare
door Joop Leibbrand

Toevalligerwijze is 2006 een jaar met veel aandacht voor Karel van de Woestijne (1878-1929).
Hans Vandevoorde bracht bij Vantilt al de handelseditie uit van zijn proefschrift De Spiegel van Achilleus. Karel van de Woestijne en de allegorie, binnenkort verschijnt er onder de titel Al ben ik duister, 'k zet me glanzend uit een bundeling van nieuwe essays over zijn werk, in het najaar zal onder redactie van Anne Marie Musschoot de definitieve uitgave van de Verzamelde gedichten verschijnen en voor het Vlaamse tijdschrift Revolver stelde Hans Groenewegen een omvangrijk en zeer lezenswaardig Karel van de Woestijne-nummer samen. Aan een groot aantal Vlaamse en Nederlandse dichters legde hij de vraag voor om van Van de Woestijne een gedicht uit te kiezen en er een 'weerwoordgedicht' bij te schijven. Liefst 28 dichters (van Henk van der Waal tot Rozalie Hirs) vonden een plaats in de bundel en Revolver drukt daarbij steeds het antwoordgedicht naast het origineel af. Het nummer biedt zo in ieder geval een bijzondere bloemlezing uit het werk van een van de opvallendste dichters van de eerste helft van de vorige eeuw, maar of de reactiegedichten op hun beurt ook de tijd zullen trotseren, valt zeer te betwijfelen. Ze hebben, hoe verdienstelijk soms ook - en Korteweg lezen blijft altijd een verademing - toch hooguit curiositeitswaarde.
Interessant zijn de drie essays die in opdracht van Groenewegen over de opmerkelijke bundel Substrata (door de tijdgenoten óf doodgezwegen óf negatief besproken) geschreven werden door Herlinda Vekemans, Rutger H. Cornets de Groot en Maarten De Pourcq. Drie verschillende knappe leeswijzen, die tezamen de dichter van verzen als 'Beeld: hijgend danser tusschen God en mij;/ Warling die zuigt haar-zelf een eigen schroef, - en/ Géén stoelken, danser, daar, bij God, bij mij...' zowel dichterbij brengen als nóg ongrijpbaarder maken.

Een zeer uitgebreid overzicht van Van de Woestijnes poëzie staat hier; de bloemlezing die Hans Vandevoorde samenstelde met het oog op de moderniteit van Van de Woestijne staat hier en voor algemene informatie is hier het startpunt.


Revolver 130 (jrg. 33/1, juni 2006) - Karel van de Woestijne
Uitg. Gerd Segers, Antwerpen; 128 blz.; € 8,- (B), € 12,- (NL)
Bestellingen en info via: (de letters X uit dit adres verwijderen!)

******

In de onvolprezen tweetalige serie De mooiste van... die Koen Stassijns en Ivo van Strijtem in de gelegenheid zijn bij Lannoo|Atlas uit te brengen, kwamen twee nieuwe deeltjes uit: De mooiste van Świrszczyńska en De mooiste van Shakespeare. Het laatste is nummer twintig in de reeks, en om dat te vieren werd dat een aflevering die bijna zestig pagina's langer is dan normaal, wat ruimte bood aan vijftig sonnetten en vijftien toneelfragmenten. De samenstellers gebruikten bestaande vertalingen; voor de sonnetten o.a. van Arie van der Krogt, W. van Elden, Paul Claes, Guido De Bruyn, Ton Oosterhuis en H.J. de Roy van Zuydewijn - Peter Verstegen gaf geen toestemming - en voor het toneelwerk o.a. van Tom Lanoy, Gerrit Komrij en Hugo Claus. In totaal putten ze uit het werk van 22 vertalers. Naar een betere introductie op het werk van Shakespeare zal het lang zoeken zijn. Prof. dr. em. Nicole Rowan van de Universiteit Gent schreef er een zeer informatieve inleiding bij.

Een grote verrassing is het werk van de Poolse dichteres Anna Świrszczyńska (1909-1984), iemand die thuishoort in het rijtje Czeslaw Miłosz (van wie de inleiding is overgenomen uit de Poolse uitgave met zijn keuze uit haar werk), Wisława Szymborska, Zbigniew Herbert, Tadeusz Różewicz en Adam Zagajewski - De opmerkelijkste poëzie van de 20ste eeuw is in de Poolse taal geschreven', beweerde Joseph Brodsky ooit. Miłosz beschrijft haar als een sceptisch en oneerbiedig intellect, behept met een opstandig karakter dat geen morele beperkingen erkende. Als 'brutaal wijf', vond zij haar onderwerpen vooral in pregnante beschrijvingen van het lot van de vrouw, van moederschap en in een openhartige benadering van de (vrouwelijke) seksualiteit.

Ze heeft de vloer gedweild

Hij kwam thuis na middernacht,
viel neer bij de deur.
Ze trok hem
over de drempel.

Hij rolde zich op bed,
met zijn schoenen aan, kotsend,
kroop hij naar haar toe, ze wou niet,
hij stompte in haar buik,
viel snurkend in slaap.

Ze heeft de vloer gedweild,
een nieuwe overtrek om het dekbed gedaan.
Ze klopte aan bij de buren.

Zo meteen zal ze baren.


De mooiste van Świrszczyńska
Vertaald door Jo Govaerts en Karol Lesman
158 blz.; € 16,50; ISBN 90 450 1524 2

De mooiste van Shakespeare
Samengebracht door Koen Stassijns en Ivo van Strijtem,
216 blz. € 16,50; ISBN 90 450 1534 X

Joop Leibbrand




inhoud * oproep (1) * gedichten * interview * oproep (2) * artikel * kort * recensies * colofon 
Nieuws



Boeken Top 10
  1. De schaduw van de wind - C. Ruiz Zafón
  2. De weduwnaar - Kluun
  3. De vliegeraar - K. Hosseini
  4. Knielen op een bed violen - J. Siebelink
  5. In het maanlicht - N. Gerrard
  6. De ontsnapping - H. van Royen
  7. Thuiskomst - A. Enquist
  8. Het complot tegen Amerika - P. Roth
  9. Waar was je nou - K. Schippers
  10. Extreem luid & ongelooflijk dichtbij - J.S. Foer
De Boeken Top 10 is gebaseerd op de verkopen van boekhandel
'Het Verboden Rijk' te Roosendaal in de periode 13 t/m 27 juli 2006.
 
Kelderkunstfestival
De karakteristieke oude stadskelders, de binnenstad en de IJsselkade in Deventer vormen van donderdag 3 tot en met zondag 6 augustus het decor voor het Kelderkunstfestival. Dichters, verhalenvertellers, muzikanten, theatermakers en beeldend kunstenaars presenteren zich op dit festival. Kijk voor meer informatie op de website www.kelderkunst.nl.

 
Tuinfeest
Dertig Vlaamse en Nederlandse dichters, waaronder Mark Boog, Esther Jansma en Hagar Peeters, treden zaterdag 5 augustus op tijdens Het Tuinfeest in de stadstuinen rondom Theater Bouwkunde aan de Klooster 2-4 in Deventer. Meer informatie over het programma is te vinden op de website www.hettuinfeest.nl.

 
Harderwijk krijgt poëzieroute
In navolging van steden als Leiden en Leeuwarden krijgt ook Harderwijk binnenkort een poëzieroute. Twaalf stenen tableaus worden in de bestrating van de binnenstad gelegd. Er is gekozen voor toegankelijke gedichten die een groot publiek aanspreken. Ook worden er gedichten opgenomen van dichters die een relatie hebben met Harderwijk. De poëzieroute zal beginnen bij het VVV-kantoor aan de Bleek, waar ook de plattegrond en een toelichtend boekje verkrijgbaar zijn. Het initiatief voor de route Dichter bij de stad kwam van de literaire kring Apollo, die dit jaar twintig jaar bestaat. Website: www.literairekringapollo.nl.

 
Nieuwsflitsen
Augustus: Openbare Bibliotheek, Hamarplein 6, Belfeld (gem. Venlo); expositie van 75 originele gewassen pentekeningen; illustraties uit De Gordel van Smaragd van Piet van Buggenum, in 2005 door Calbona uitgegeven (ISBN 90 71343 08 1; 224 pagina's; € 17,95). Mailen kan naar (de letters X uit dit adres verwijderen!).
24/09/06: Presentatie dichtbundel Kastanjegedichten. Dichters op de bres voor de paardenkastanje (ISBN 90 5452 1570; 160 pagina's; € 15,95) op het schoolplein - met kastanje - van de Agatha Snellenschool in Utrecht. Dichters die een bijdrage leverden aan deze bundel met 122 gedichten en gaan voorlezen zijn onder meer Joop Leibbrand, Patty Scholten en Pom Wolff. Zie: www.uitgeverijpassage.nl.

 
Literaire prijs provincie Gelderland 2006
Literair tijdschrift Parmentier en literair festival De Wintertuin organiseren de Literaire Prijs van de provincie Gelderland 2006. Het thema is Kleine Criminaliteit. Men dient een kort verhaal te schrijven van minimaal 1000 en maximaal 1750 woorden. Deelname is open voor iedereen in het Nederlands taalgebied. Er moet eerst een wedstrijdreglement worden aangevraagd bij (de letters X uit dit adres verwijderen!). De sluitingsdatum is maandag 21 augustus 2006. Voor het beste verhaal is er een prijs van € 1250,-. De beste Gelderse debutant krijgt een bedrag van € 750,-. Op zondag 26 november 2006 wordt de winnaar bekendgemaakt tijdens een feestelijke uitreiking in het Posttheater te Arnhem.

 
Nieuwsflitsen Vlaanderen
13/08/06 en 20/08/06: Poëzie en tai chi in de Kruidtuin, Kapucijnervoer 30, Leuven. Aanvang tai chi beide dagen 11.00 uur. Rondwandelingen om 12.30 en 17.30 uur. Poëzie beide dagen 14.00 uur. Er zijn voordrachten van dichters en er is open podium. Website: poechi.punt.nl.
Tot donderdag 31 augustus: In samenwerking met CESEP organiseert Entrez Lire deze zomer meerdere schrijfworkshops 'biografisch schrijven' met Francoise Pirart, 'poëtisch schrijven' met Véronique Wautier en 'schrijven en doen schrijven' met Christiane Spriet. Locatie: Passa Porta, Dansaertstraat 46, B-1000 Brussel. Website: www.passaporta.be.



Het nieuws werd samengesteld door Jan Boonstra.

Nieuwsberichten voor Meander 299 van zondag 13 augustus dienen uiterlijk dinsdag 8 augustus in ons bezit te zijn. Stuur geen attachments mee.
Berichten kunnen worden gestuurd aan (de letters X uit dit adres verwijderen!)



inhoud * oproep (1) * gedichten * interview * oproep (2) * artikel * kort * recensies * nieuws *
Colofon




Sites: meander.italics.net en meandermagazine.net

Meander wordt uitgegeven door Stichting Literatuursite Meander

Reageren, abonneren, opzeggen en uw adres wijzigen gaat het eenvoudigst op het adres: http://meandermagazine.net/service.

E-mailadres: (de letters X uit dit adres verwijderen!)

Medewerkers: zie het colofon op de site.

Wil jij ook meewerken aan Meander?
Kijk dan op http://meander.italics.net/meewerken en vul je gegevens in.

Kopij is welkom bij Meander. Zie http://meandermagazine.net/kopij/

Financiën:
Meander is gratis, maar ook uw financiële bijdrage is nodig!
Voor maar 11 euro per jaar bent u donateur van Meander!
Zie meander.italics.net/steun.html hoe u zich als donateur aan kunt melden.
Losse bijdragen vanuit Nederland kunnen worden overgemaakt op Postbank giro 4451410 ten name van Stichting Literatuursite Meander te Delft onder vermelding van 'donatie'.
Hier vindt u hoe u vanuit België geld kunt overmaken naar de stichting.

Verdere verspreiding van de in deze uitgave opgenomen teksten is alleen toegestaan met voorafgaande en uitdrukkelijke toestemming van de auteur(s)

Zie ook op onze site: gedichten * verhalen * artikelen * recensies * interviews * links * klassiekers * archief * mals groen * podium * auteurs * luister

naar begin van deze krant