Meander zoekt...

Altruïsme

Zij schenkt pyjama's
aan fotogenieke weesjes
op de pyjama's staan superhelden
in bed schenkt ze niets
ze ligt daar maar alleen
soms ligt er een zelfvoldane kater naast haar
aan masturbatie en bestialiteit doet ze niet.

Ze staat op
betreedt haar dochters kamer
het ruikt er naar gesloten wafelkramen
en sneeuw waar liefdesverklaringen in gepist staan
ze wil die onverschrokken slaap en jukbeenderen
aan incest denkt ze niet.

Ze gaat naar beneden
op de keukentafel staat een fles cognac
die bracht haar broer mee uit Hongarije
haar broer is een middelmatige cellist
de fles is halfleeg en halfvol
de onwrikbare zon komt op
ze begint verwoed pyjama's te strijken.

Wie op internet een zoektocht start naar Delphine Lecompte (Gent, 1978) zal geen Nederlandstalig werk van deze opmerkelijke schrijfster tegenkomen. Tot nu toe werden enkel Engelstalige verhalen en gedichten van haar gepubliceerd, met als hoogtepunt de goed ontvangen roman Kittens in the Boiler (Thieves Jargon Press, 2005). Een primeur dus in Meander.

Haar biografie schetst een meelijwekkend personage: geboren in de buitenwijken van Londen in 1981, een Franse vader, en een moeder die aan de heroïne verslaafd is. Een van de recensenten van Kittens in the Boiler vermeldt de sferische voorbereidingen die de lezer zou moeten treffen voordat hij aan het werk van Lecompte begint. 'In bed (het liefst met een pyjama aan die een maand of twee ongewassen is), ongeschoren, ongedoucht, je adem en lichaam stinkend, zo smerig dat het de telefoon ervan zou weerhouden te rinkelen. Beter nog, op het dieptepunt van een kater, een overdosis, een zelfmoordpoging Ė werkloos en arbeidsongeschikt. En ten slotte, de lucht grijs en de wind snijdend in je rug.' Hij slaat de spijker op zijn kop.

Zeven uur zesenvijftig

Bij het tuinhek gebeurt het
je hoofd raakt verstrikt
in het web van de nieuwe morgen.

Je slaat het van je af dus plakt het
draden om je haar en handen.

Vrij wil je zijn en schoon
de dag in gaan.

Maar het web van de herfst
zal het tij niet keren.

Trijntje Gosker woont in Zwolle. Ze verzorgt als docent aan de Hogeschool Utrecht nascholing voor leerkrachten in het basis- en speciaal onderwijs. Daarnaast is ze contactpersoon van het Zwols dichterscollectief en actief in het Filosofische Café Zwolle. Meer informatie over haar en haar werk is te vinden op haar eigen site.

Meteen bij het eerste van de drie gedichten die je ons stuurde, dient zich de vraag aan hoe volgens jou de verhouding ligt tussen actualiteit en poëzie. Is er bijvoorbeeld in politiek, in oorlog, een bepaalde rol weggelegd voor poëzie?
Met poëzie kun je een situatie belichten vanuit een ander perspectief. De dubbelzinnigheid van woorden en het aanreiken van onverwachte associaties kan de lezer op andere gedachten brengen en de geest openen voor nieuwe inzichten. De lezer kan niet meteen zeggen dat hij wel weet wat er staat, want dat staat er niet.

In aflevering 99 behandelt Karin Doornik 'Dit eiland' van J. Slauerhoff:


Deze nieuwe Klassieker verschijnt op 10 oktober en is vanaf die datum te lezen op de website van de Klassiekers. Hier vindt u ook de mogelijkheid de afleveringen per e-mail te ontvangen.

Belangstelling om ook mee te werken aan deze serie besprekingen?
Neem contact op via (de letters X uit dit adres verwijderen!)

Sera italiana

        La tovaglia quadrettata nella luce
bianca.
E nella sera.
                  Basterebbe vedere
                                            che è sera,
vederla a tutti i tavoli
del condominio
mezzo ingombri dalla cena
o spogli con su il telecomando
riflessi nel video spento.

Basterebbe ai pugni chiusi senza bicchiere
per aprirsi -
                  di scatto
si rovescerebbero a mendicare
battendo sul tavolo
e sull'osso piatto della solitudine.

                                            Si vedrebbero
molti uomini,
molti uomini dalla fronte bassa, dalla grossa
lingua,
        muti ai video, alla luce bianca,
dentro la sera.
Il suo muso di capretta la primavera
metterebbe a brucare in quelle mani,
confidente.


Italiaanse avond

Het geruite tafelkleed in het witte
licht
En in de avond
            zou voldoende zijn om te zien
                                                  dat het avond is,
te zien aan alle tafels
in het gebouw
half gevuld met avondeten
of leeg met alleen de afstandsbediening erop
weerspiegeld in het lege scherm.

Het zou voldoende zijn voor de gesloten vuisten zonder drinkglas
om zich te openen -
            plotseling
zich om te draaien om te bedelen
op tafel slaand
en op het platte bot van de eenzaamheid.

                                    Men zou vele mannen zien
vele mannen
met een gebogen voorhoofd, met een dikke
tong,
            zwijgend bij het scherm, in het witte licht,
in de avond.
Haar geitensnuitje zou de lente
in die handen leggen om te grazen
vol vertrouwen.


Uit: Het café van de tijd (1999)
(c) Davide Rondoni
Vertaling (c) Antoinette Sisto

Davide Rondoni (1964) is een van de meest toonaangevende stemmen in de moderne Italiaanse poëzie. Hij is directeur van het 'Centrum voor hedendaagse poëzie' aan de Universiteit van Bologna en een van de samenstellers van De overheersende gedachte, Anthologie van Italiaanse poëzie (1970-2000). Daarnaast is hij hoofdredacteur en oprichter van het literaire tijdschrift Il Clandestino, schrijft toneelstukken en maakt televisieprogramma's over literatuur. Hij heeft zeven dichtbundels op zijn naam staan, waarvan de bundel Il Bar del Tempo (Het café van de tijd), meerdere malen met literaire prijzen is bekroond.

Hoe zou u zichzelf willen voorstellen aan het Nederlandse lezerspubliek?
Natuurlijk zou ik het liefst zeggen dat ik een soort Gullit of Cruijff van de poëzie ben. Maar laat ik mij voorstellen als een Italiaan die poëzie schrijft, in een taal die zich continu blijft vernieuwen sinds de tijd van dichters als Petrarca, Jacopone en Dante. Een taal die probeert om de geheimen van het leven aan de kaak te stellen.

Rond Emily Dickinson bestaat een nog grotere mythe dan om de dichteres Vasalis. Veel van de beschouwingen over het leven en werk van Dickinson beschrijven het kluizenaarsleven waarmee haar leven eindigde. Jarenlang kwam zij haar huis niet uit en droeg ze alleen witte kleren. Deze mythe heeft voor een deel de betekenis van de poëzie overvleugeld en misschien zelfs van een betekenis voorzien die bij nader inzien onzinnig is. Zo beweerde Adrienne Rich in On lies, secrets and silence dat het beeld dat men van de poëzie van Dickinson heeft in het geheel niet voldoet aan een groot aantal van haar verzen, die zeer morbide en depressief van karakter zijn.

Het is niet gebruikelijk om in Meander een recensie van een literair tijdschrift te plaatsen. We maken een uitzondering voor het derde nummer van Tirade dit jaar, dat grotendeels is gewijd aan de onlangs overleden dichteres Hanny Michaelis. Ondanks een aantal rampzalige gebeurtenissen die haar een leven lang niet loslieten, wist zij een bescheiden bestaan op te bouwen als ambtenaar Kunstzaken en als dichter, en daarmee de respectabele leeftijd van 85 jaar te bereiken. Het speciale nummer van Tirade bevat acht artikelen van vrienden en bekenden uit haar persoonlijke en literaire kring. Hierdoor vernemen we meer over genoemde gebeurtenissen en hun invloed op leven en werk van Michaelis.

'Samen trachten ze een taallichaam te vormen, lichtzinnig een open bewustzijn van tijd aan de dag te leggen, in de hoop de doodzware werkelijkheid aan de zonzijdige trilling te brengen.' Dat zei Mark van Tongele in zijn dikke verzamelbundel over zijn poëzie uit de periode 1984-2004. Het is een omschrijving die ook prima past bij de nieuwe bundel Met de plezierboot mee van deze taalwaterval.

Utrechts Literatuur Festival
Stichting Literaire Activiteiten Utrecht (SLAU) organiseert op zondag 7 oktober in het Louis Hartlooper Complex het tweede Utrechts Literatuur Festival. De presentatie is in handen van Philip Freriks en Kenneth van Zijl. In vier zalen geven dertig schrijvers en dichters acte de présence. Er wordt onder meer een door Ingmar Heytze samengestelde verzamelbundel gepresenteerd, getiteld Ik kom liefst wat te laat, waarmee de oudste dichter uit Vlaanderen wordt geëerd: Bert Decorte viert dit jaar zijn zeventigjarig dichterschap en is eregast op het festival. Heytze, Arjan Witte en Ruben van Gogh dragen gedichten voor tijdens een driegangenlunch. Remco Campert wordt geïnterviewd door Anton Korteweg. Dichter Nanne Nauta heeft kinderen gedichten laten schrijven over 'Stilte'. Ze lezen hun gedichten voor. Aanvang 12.00 uur. Meer informatie is te vinden op de site www.slau.nl.

The Innocent Slam
Jongerencentrum Innocent uit Hengelo begint een eigen poetry slam die bestaat uit drie voorronden en een finale. Per voorronde strijden zeven dichters om een finaleplaats en wordt een publieks- en een jurywinnaar verkozen. Tevens wordt per voorronde de zogenaamde 'Slampamper' uitgereikt aan de dichter met groeimogelijkheden. De drie 'slampampers' strijden vervolgens voorafgaand aan de finale om een extra finaleplaats. De jury bestaat uit de dichters Heike van der Vliet en Alexis de Roode en Raoul Boer, directeur van het Rabotheater in Hengelo. Deelnemers krijgen een reiskostenvergoeding en consumpties. Er zijn boekenbonnen voor de winnaars. De finalewinnaars gaan door naar het NK Slam 2008. Aanmelden voor deelname kan bij Reinier de Rooie. Zijn e-mail is (de letters X uit dit adres verwijderen!).

Nieuwsflitsen
07/10/07: 'Een therapeutische middag' in Literair Café De Steeg, Hoogstraat 207, Vlaardingen. Marc van Biezen met poëzie over leven en liefde in het algemeen en dood en porno in het bijzonder, stemkunstenaar en klankdichter Jaap Blonk en muziek. Aanvang 15.00 uur. Website www.winterwarmte.web-log.nl.
07/10/07: Dichtersfestijn tijdens Open Atelierdag. Spanjaardshof, Westeinde 58, Den Haag. Dichters als Anne van Amstel en Roland van den Bergh dragen voor. Aanvang 12.00 uur. Meer info is hier te vinden: www.henkvanzuiden.nl.
12/10/07: Bach/Bukowski met pianist Willem van Ekeren bij Perdu aan de Kloveniersburgwal 86 in Amsterdam. Van Ekeren brengt een programma met teksten van de Amerikaanse whiskydichter Charles Bukowski in combinatie met preludes en fugales van Bach. Aanvang 20.30 uur. Reserveren via (de letters X uit dit adres verwijderen!). Website www.perdu.nl.
16/10/07: Halve finale van de Leidse Slam in het Laktheater. De andere halve finale is deze maand, op dinsdag 30 oktober. Aanvang 20.30 uur. Website www.dichterbijjou.nl.
17/10/07: Poëziefestival Onbederf'lijk Vers. Op tien locaties in Nijmegen dragen dichters voor, onder wie Remco Campert, Leonard Nolens en Mark Boog. Toegang gratis. Aanvang 20.00 uur. Kijk voor meer informatie op de site www.onbederflijkvers.nl.
21/10/07: Voorafgaand aan de Wetenschapsdag wordt om half elf in de centrale hal van het Leids Universitair Medisch Centrum het gedicht 'Wind' muzikaal vertolkt. Op een later tijdstip zal het gedicht aan of in het LUMC worden aangebracht. Meer info: www.henkvanzuiden.nl.

PoŽziepleingedicht van Philip Hoorne
Het Poëziepleingedicht van de maand oktober, dat op verschillende plekken in Schiedam is te zien, is getiteld 'Kermis' en geschreven door Philip Hoorne. Hoorne debuteerde in 2002 bij uitgeverij 521 met Niets met jou het eerste deel in de Sandwich-reeks onder redactie van Gerrit Komrij. Hij stelde de bloemlezing Antwerpen, de stad in gedichten samen en daarna volgden de bundels Inbreng nihil en Het ei in mezelf. Een week geleden kwam het prozadebuut van Philip Hoorne uit. Dit boek Het vlees is haar werd gepresenteerd in Wevelgem. Meer informatie over het Poëziepleingedicht is te vinden op de site www.poeziepleinschiedam.web-log.nl.

Stroom
De nieuwste editie van het maandelijks e-zine Stroom is verschenen. In het digitale poëzietijdschrift zijn gedichten opgenomen van onder anderen Joris Denoo, Paul Rigolle en Joris Iven. Het e-zine bevat recensies van gedichtenbundels en beschrijvingen van internationale poëzie. Annemarie Sauer beschrijft 'De witte nachten van St.-Petersburg'. Klik deze link aan om Stroom nr. 26, jaargang 7, te bekijken.

Muzeval
Op donderdag 11 oktober wordt om 20.00 uur in het literair-artistiek café Den Hopsack aan de Grote Pieter Potstraat 24 in Antwerpen de 107e Muzeval Poëzieavond gehouden. De avond wordt ingeleid door Bart van Peer. Gastdichter is Gijs ter Haar. Na de pauze is er een open podium, dat zal worden begeleid door Frans Vlinderman en Bart van Peer. De toegang is gratis. Meer informatie is te vinden op de website www.muzeval.tk.

Grote Heksen-Fakkeltocht en nieuw boek Heikje Heks
Patricia De Landtsheer presenteert op zaterdag 17 november om 19.00 uur haar nieuwe boek Heikje Heks en de wonderviool, en draagt voor en signeert in taverne De Kleine Notelaar, Vlassenbroek 222 in Dendermonde-Baasrode. Jong en oud wordt uitgenodigd om 19.00 uur voor de Grote Heksen Fakkeltocht in het Land van Heikje Heks. De klas of groep die het mooiste Heikjegedicht schrijft of de mooiste tekening maakt, wint een gratis boek voor de klasbibliotheek. Inzendingen moeten binnen zijn op 9 november 2007. Inschrijven is verplicht via 052 21 11 80 of 0494 60 19 61 of via het adres Patricia De Landtsheer, Spoorwegstraat 69, 9200 Dendermonde met vermelding 'wil een boek', 'komt naar de fakkeltocht en wil een boek' of 'komt enkel naar de fakkeltocht met ... personen'. Deelname volwassenen € 2,-. Kinderen gratis. Doelgroep zes- tot twaalfjarigen. Kinderen of groepen dienen te worden vergezeld door een volwassene of leerkracht. De Landtsheer is tevens aanwezig bij de Antwerpse boekenbeurs tussen 1 en 11 november aanstaande.


Het nieuws werd samengesteld door Jan Boonstra.

Nieuwsberichten voor Meander 330 van zondag 21 oktober dienen uiterlijk dinsdag 16 oktober in ons bezit te zijn. Stuur geen attachments mee.
Berichten kunnen worden gestuurd aan (de letters X uit dit adres verwijderen!) of (de letters X uit dit adres verwijderen!).

Ingebonden, een zwarte glanzende kaft, in gele letters de titel Alleen, met daaronder: berichten uit de isoleercel. De schrijvers Sam Gerrits en Wouter Kusters en beeldend kunstenaar Jannemiek Tukker leverden een mooi vormgegeven boek, waarmee ze de stilte na het verblijf in een isoleercel willen doorbreken om zo het begrip te vergroten voor de waanzin. Dat doen ze door openhartig over hun eigen ervaringen te vertellen en de leek te laten voelen wat die waanzin is. 'Een boek als dit was er nog niet', licht Gerrits het initiatief toe. 'Er is in ons taalgebied wel eerder over gekte geschreven, maar nog niet op deze persoonlijke manier.'

Herhaalt de vluchtlijn van een vleermuis zich ooit? Vanavond in ieder geval niet. De diertjes duikelen in onnavolgbare spiralen door de schemering, achter onzichtbare insecten aan. Om de een of andere reden kan ik me niet herinneren hoe ik hier terechtgekomen ben. De waarheid is geloof ik dat ik op een brancard naar binnen gereden ben. Ik herinner me een harde knal Ė metaal op metaal. Als ik me omdraai, zie ik de deur: een massieve stalen plaat zonder deurkruk of slot. Dit raam bestaat uit twee transparante, slagvaste plastic platen. In de ruimte tussen de platen staat een goedkope keukenklok, ongrijpbaar als in een vitrine. Aan het plafond is een camera bevestigd. Een camera om de ruimte op te nemen en een klok voor de tijd. Het is allemaal een kwestie van ruimte en tijd, tenslotte. Te veel ruimte willen, of te veel tijd. Ik wilde niet zo veel. Ik ging gewoon te hard, denk ik.